] انتخابات (2)
! مقدمه
سوال اوّل: صف بندی و آرایش گروه ها و جریان های سیاسی فعال در عرصه انتخابات مجلس نهم کدامند ؟
اصولا در نظام های مردم سالار و مبتنی بر سازوکار انتخاباتی، در شرائط و آستانه انتخابات صف بندی و ائتلاف احزاب و گروهای سیاسی و تجمیع ظرفیت ها برای دستیابی به قدرت یک امر عمومی است و هرچه به روز انتخابات نزدیک می شویم این جبهه بندی ها و آرایش ها بیشتر خودنمایی می کند . این موضوع بعد از انقلاب اسلامی و شکل گیری نظام مردم سالاری دینی در ایران در همه انتخابات نمود یافته است . لذا مجلس نهم نیز از این قاعده مستثنی نخواهد بود. با ثبت نام نامزدهاي انتخاباتي برای مجلس نهم، نشان می دهد که نه تنها همه جریان های سیاسی مطرح کشور )البته با کم و کیف متفاوت( برای حضور در انتخابات پا پیش گذاشته اند، بلکه آرایش های جدیدی نیز در این راستا شکل گرفته است؛ که مورد واکاوی و بررسی قرار خواهد گرفت.
1. جریان اصلاح طلبان:
این جریان در واقع یک مجموعه ناهمگنی از احزاب، سازمانها و گروه هایی سیاسی بود که در جریان انتخابات ریاست جمهوری دوم خرداد سال 1376 از کاندیداتوری آقای خاتمی حمایت کردند و از این رو نام جبهه دوم خرداد نیز بر آن ها اطلاق شد. این جبهه منصب قوه مجریه را در دو دوره ریاست جمهوری بین سال های 1376 تا 1384 و همچنین اکثریت مجلس ششم را در دست داشت. این جریان رخدادهایی همچون واقعه کوی دانشگاه تهران در 18 تیر 1378 و تحصن نمایندگان در مجلس ششم و فتنه سال 1388 را در کارنامه خوددارد.جریان مذکور در آستانه انتخابات مجلس نهم به سه گروه زیر تقسیم و اعلام موضع کردند:
1.1. گروه تحریم کنندگان انتخابات: این گروه متشکل از عناصر اصلی و عملیاتی فتنه ۸۸ که بخشی از آنها در داخل و بخشی دیگر نیز در خارج از کشور فعالند و عمدتا از رهبران و اعضای حزب منحله مشارکت و سازمان مجاهدین هستند. اینها به سبب نقش مستقیم خود در فتنه سال 88 و انحلال احزاب فتنه خیزشان، و پیش بینی رد صلاحیت نامزدهایشان، چاره ای جز گرفتن ژست تحریم انتخابات مجلس ندارند. به نظر می رسد آنها سه هدف زیر را در این راستا مد نظر دارند:
- سعی دارند سرمایه اجتماعی خود را به میدان نیاورند تا نظام را به زعم خود دچار بحران مشارکت کنند و سپس بعد از انتخابات با مطالبه گری مدعی شوند که در صورتی بحران مشارکت نظام حل خواهد شد، که در انتخابات ریاست جمهوری آینده( دوره یازدهم) افراد خاصی از این طیف وارد میدان رقابت شوند.
- ارسال سیگنال به آن سوی مرزها، بدین معنا که؛ همچنان این گروه مستحق حمایت در به چالش کشاندن نظام جمهوری اسلامی است. غربی ها که معتقدند، انتخابات بدون چالش یک پیروزی و یک برگ برنده در دست ایران خواهد بود و می تواند کفه جمهوری اسلامی ایران را در مذاکرات و چانه زنی با غرب سنگین کند، بشدت از این رویکرد حمایت می کنند. و معتقدند نظام رادر صورتی می توانند برای گرفتن برخی از امتیازات تحت فشار قرار دهند که میزان مشارکت در این انتخابات پائین باشد. این گروه از ادبیات و واژه گانی چون « انتخابات غیر رقابتی، غیر سالم و غیر آزاد و...) در بحث های خود استفاده می کنند. در واقع این گروه در جریان انتخابات سال 88 با تعرض به ساحت نظام جمهوري اسلامی و بی اعتنایی به همه فصل الخطاب هاي قانوني سرمايه اصلي اجتماعی خود را سوخته و از دست داده است به همين علت راهی جز تحریم در پیش روی خود نمی بیند.
1.2.گروه طرفدار مشارکت مشروط، (یا مشارکت غیر فعال) :
این گروه که شامل عناصری از حزب کارگزاران، مجمع روحانیون مبارز و بنیاد باران می باشند و در فتنه سال ۸۸ نیز مورد اتهام و خطاکارند ؛ با توجه به عدم جبران مافات، و عدم تبری از فتنه گران، احتمال رد صلاحیت نامزدهای خود را در انتخابات بسیار جدی می دانند. در واقع این گروه به دلیل عملکرد خارج از قانون در جریان انتخابات سال ۸۸ و مرزبندی نکردن با فتنه گران عملا قادر نیستند در آرایش سیاسی انتخابات مجلس نهم در اسفند 90جایگاهی داشته باشند که ظاهرا خودشان هم با درک این واقعیت،مشارکت خود را مشروط به برخی از مطالبات، از جمله عدم رد صلاحیت کاندیدا ها، ایجاد فضای باز سیاسی در انتخابات و...کردند.
البته افراد این طیف اساسا بدون پرچم و نشان گروه( به اصطلاح چراغ خاموش) در فضای انتخابات حرکت می کنند تا محدوده مانور سیاسی خود را با دو هدف باز نگه دارند؛ اولا با این هدف که عدم حضور در انتخابات بمنزله از دست دادن سرمایه اجتماعی، سرخوردگی تتمه هواداران و در نهایت پایان حیات سیاسی خواهد بود. ثانیا معتقدند در صورت رد صلاحیت نامزدها امکان مظلوم نمایی را می توانند فراهم نمایند. البته آقای خاتمی در آخرین گفته های خود به نوعی دست از شروط خود برداشته و اظهار داشت: شروط من برای انتخابات بیشتر برای تلطیف فضای سیاسی بود، من با هرگونه حرکت رادیکال مخالفم، خوشحالم از اینکه فضای انتخابات باز است.
1.3. گروه طرفدار مشارکت فعال:
این دسته از کسانی هستند که علیرغم حمایت معنوی و سکوت در برابر فجایع سران فتنه، جرم مشهودی در فتنه سال ۸۸ ندارند و نیز مدتی است که سعی دارند با ترسیم خطوط فاصل ( رد تحریم انتخابات، برائت از فتنه گران و عمل در چارچوب قانون اساسی) فاصله خود را با دو جریان بالا شفاف تر نمایند، از این رو به تایید صلاحیت نامزدهای خود بسیار امیدوارند. این عده که عمدتا از فراکسیون اقلیت مجلس هشتم و برخی از عناصر اصلاح طلب خارج از مجلس هستند معتقد هستند حیات و ممات احزاب و گروه ها سیاسی در گرو مشارکت در انتخابات است و داشتن هرگونه موضع انفعالی و انزوا و هرگونه همراهی با پالس های ارسالی از خارج نتیجه ای جز ضرر و مرگ سیاسی نخواهد داشت بنابراین با همه وجود به میدان رقابت آمده اند. این جبهه خود به دو جبهه فرعی دیگر یعنی « جبهه مردم سالاری»و« جبهه مردمی اصلاحات» را شامل می شود. جبهه مردم سالاری در سراسر کشور یک لیست 170 نفری را ارائه دادند، که بنا به اخبار واصله تاکنون بیش از 80 نفر آنها تائید صلاحیت شدند.
محور این جریان فعلا حزب مردم سالاری به دبیرکلی آقای مصطفی کواکبیان( نماینده فعلی مجلس) است. این گروه سیاسی در نشست مطبوعاتی اخیر خود از تشکیل جبهه مردم سالاری برای حضور در انتخابات مجلس نهم خبر دادند و بنا به اظهارات اخیر آقای کواکبیان در اخبار 20:30 شبکه 2 سیما در تاریخ 11/11/90 تاکنون 14 حزب دیگر به جبهه مردم سالاری پیوستند. جبهه مردمی اصلاحات نیز با محوریت افرادی چون علیرضا محجوب، رجائی نیا، سهیلا جلودارزاده و الهه راستگو که از سرلیست های گروه 8 نفره لیست تهران این جبهه می باشند؛ در چند روز گذشته اعلام موجودیت کرد . و اظهار داشتند در سراسر کشور دارای نامزدهای انتخاباتی هستند و بطور فعال در انتخابات حضور می یابند.
2. باند انحرافی :
جريان ديگري که در اين انتخابات به شدت فعال است و برنامه هاي گسترده اي را تدارک ديده طيف معروف به جريان انحرافي است. این گروه به این دلیل انحرافی خوانده می شود، که از بدنه دولت و برخاسته از جریان اصولگرایان رشد و نمو نموده است؛ و علیرغم اینکه افراد هسته مرکزی این گروه از افراد کوتوله و کم مایه و بدون پایگاه اجتماعی و فاقد وجاهت در عرصه نخبگی هستند؛ ولی توانست با تشکیلات شبه ماسونی خود و با تکیه بر قدرت و دستیابی به ثروت عمومی و استفاده از سرمایه اجتماعی رئیس جمهور،جریانی را در کشور راه اندازی کند. این گروه در حال حاضر نيز به صورت چراغ خاموش فعاليت مي کند و قصد دارد از نامزدهايي که چندان مطرح نيستند، با صرف پول های کلان آنها را راهی مجلس نهم نمایند. در این راستا بيشترين سرمايه خود را بر روي حوزه هاي تکنماينده و دو نماينده و شهرهای دور از مرکز متمرکز کرده اند. اکثر کارشناسان به این امر اذهان دارند که این گروه، مجلس نهم را گامی در مسیر دستیابی به ریاست جمهوری یازدهم می دانند و آن را هدف گذاری کرده است. برخی نیز این احتمال را مطرح می کنند که جریان انحراف با بخشی از اصلاح طلبان و با بعضی از نیروهای مستقل با یکدیگر هم سو و یکی شوند تا بتوانند اکثریت کرسی های مجلس را تصاحب کنند. اینها معتقدند جریانی جدیدی با عنوان دفاع از حقوق اقتصادی مردم به صورت چراغ خاموش و گفتمان جدید در حال شکل گیری است، یعنی کارگزاران دولت سازندگی و گروه انحرافی درصدد تشکیل بزرگترین باند قدرت و ثروت در کشور می باشند.
یکی از مسائل مهمی که در ارتباط با جریان انحرافی می توان مطرح کرد اقدامات پیچیده این جریان در بازی با افکار عمومی است؛ این جریان به جهت رد گم کردن و تطهیر کاندیداهای خود از انتساب به جریان انحراف، چند جریان موازی دیگری را نیز راه اندازی کرده است. که از آن جمله می توان ، جبهه حاميان دولت اسلامي را نام برد. اين جبهه خود را کاملاً مردمي و خودجوش از نوع سوم تيري معرفي کرده و همگان را به حمايت از دولت احمدينژاد فراخوانده است. ولي طراحان اين جبهه از اين نکته غفلت کردهاند که در اولين بيانيه، وابستگيشان به جريان انحرافي روشن شده است. در اين بيانيه آمده است که «خط قرمز ما، اصولگرايان، اصلاحطلبان، فتنه گران و جبهه مجعول پايداري انقلاب اسلامي است».
گذشته از اينکه اين جبهه، تنها رقيب جدي خود راجریان اصولگرايی ميداند و به همين دليل تنها آن را مورد فحاشي قرار ميدهد، از اينکه در شمارش خطوط قرمزش همه جريانات را نام برده و تنها جريان انحرافي را ذکر نکرده، معلوم ميشود جريان انحرافي براي جبهه مجعول حاميان دولت اسلامي خط قرمز نيست بلکه خود جريان انحرافي است. البته اين جريان انحرافي که اين روزها با سايتها و وبلاگهاي متعددي به ميدان آمده است جبهه ديگري به نام جبهه حاميان مشايي را نيز درست کرده که ميتوان آن را بعنوان خط فريب ناميد. آنها درصددند با اين خط فريب اينگونه وانمود کنند که جبهه حاميان دولت، از جريان انحرافي جداست و اين همان جريان اصيل سوم تيري و اصولگرايي واقعي است. آنها درصددند براي اين القاء، تعدادي از افراد شاخص جبهه پايداري را نيز در صدر ليست خود قرار دهند تا از اين طريق، امر بر مردم مشتبه گردد و بتوانند تعدادي از نامزدهايشان را به صورت پوششي به مجلس بفرستند. بنابراين مردم بايد در اين انتخابات بسيار پيچيده و پر رمز و راز، بر بصيرت خود بيفزايند و با بصيرت، در فضاي مهآلود فتنه راه درست را تشخيص دهند و افراد اصلح را از غير اصلح بازشناسند. در حال حاضر این گروه ماموریت دارد تا بین گروه های مختلف اصولگرایان بویژه بین جبهه متحد و جبهه پایداری اختلاف و تفرقه ایجاد کند و از این آب گل آلود ماهی خود را صید کند.
3. مستقل ها :
این گروه از فعالان سیاسی شاید ساز و کار گروهی و پشتوانه مالی جریان های سیاسی مطرح و قوی را نداشته باشند اما همیشه یک پای ثابت در انتخابات هستند که شانس آنها در شهرستان ها بویژه در شهرهای کوچک خیلی بیشتر از پایتخت و شهرهای بزرگ است. این دسته از فعالان سیاسی با ظرفیت های متفاوت وارد عرصه رقابت انتخاباتی می شوند، برخی از آنها دارای چهره علمی و یا اجتماعی هستند. برخی نیز چهره های ملی و فراجناحی اند. و برخی دیگر از ظرفیت محلی و بومی همچون مسائل قومی، نژادی و مذهبی بهره می برند.
4. جریان اصولگرايي :
از لحاظ تاریخی تولد جریان اصول گرایی را می توان همزاد با انقلاب دانست چرا که بنیانهای هستی شناسی و معرفت شناسی انقلاب اسلامی ایران مبتنی بر آموزه های دین مبین اسلام و معرفت وحیانی است.در واقع انقلاب اسلامی مبتنی بر پایه های بنیادین و اصول اساسی اسلام شکل گرفته است.
اما جریان اصول گرایی بعنوان یکی از بزرگترین جریان های سیاسی در شرائط ویژه کشور در اواخر دهه 1370 بویژه بعد از قضایای کوی دانشگاه تهران در 18 تیر 1378 شکل گرفت. در آن شرائط وقتی که عده ای از نخبگان و دلسوزان انقلاب نسبت به اسلام و میراث گرانبهای حضرت امام(ره) یعنی جمهوری اسلامی ایران احساس خطر کردند و مشاهده نمودند که این نظام از درون مورد تهدید قرار گرفته است و می رود که مورد استحاله قرار گیرد درصدد برآمدند در مقابل جریان حاکم آن زمان یعنی اصلاح طلبان، جبهه اصولگرایان را بوجود آورند. از آن زمان تاکنون این جبهه توانست با طراحی سازوکارهای گوناگون، گروه ها و طیف های مختلف اصول گرایان را در شرائط های معین، بویژه در آستانه انتخابات گردهم آورد که نتیجه آن دست یابی به اکثریت کرسی های مجالس هفتم و هشتم و همچنین ریاست جمهوری نهم و دهم می باشد. هم اکنون در آستانه انتخابات دو خطر دغدغه اصلی اصوگرایان را تشکیل می دهد:
اوّل جریان فتنه که آن را آتش زیر خاکستر می دانند که در شرائطی می تواند توسط دشمنان ایران اسلامی دمیده شود و کیان نظام را مورد تهدید قرار دهد.
دوّم جریان انحراف که نه تنها باعث شده است بخش عمده از آرمانهای اصول گرایی که می توانست در دولت آقای احمدی نژاد تحقق یابد، عقیم بماند؛ بلکه با تکیه بر قدرت و ثروت ملّی روز به روز فربه تر می شود و در صدد تسخیر دیگر کانون های قدرت است.
لذا جبهه اصوگرایان در آستانه انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی، سازوکار (8+7) را طراحی کرده است. تا ضمن تلاش برای فراهم آوردن فضای رقابتی و مشارکت حداکثری؛ با وحدت تمام طیف های اصول گرایان بتواند بیشتر کرسی های مجلس را بدست آورد.
فرایند و نحوه شکل گیری (8+7) بدین صورت بود که در آبان ماه سال 1389 پس از تشکیل جلسه تعدادی از اصول گرایان با رئیس جمهور توافق شد که آقایان: حبیب الله عسکر اولادی ، دکتر علی اکبر ولایتی و دکتر غلام علی حداد عادل مأمور پیگیری وحدت اصوگرایان شوند. اما پس از قضایای پیش آمده در بهار امسال دربدنه دولت (مانند برکناری آقای مصلحی وزیر محترم وزارت اطلاعات و مسائل پیش آمده بعداز آن )و شکل گیری شورای راهبردی توسط مسئول دفتر رئیس جمهور در راستای انتخابات که نشان می داد برخی ازاطرافیان نزدیک به ریاست محترم جمهور در صدد جدایی از جریان اصلی اصول گرایی هستند. بنابراین سه نفر فوق الذکر پس از فراز و نشیب های زیاد و با مشورت و همکاری جامعتین( جامعه روحانیت مبارز و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم) ، تحت هدایت و نظارت حضرات آیات مهدوی کنی و محمد یزدی، ساز و کار 7+8 را برای وحدت فراگیر اصول گرایان طراحی نمودند . این سازوکار دارای دو کمیته اصلی بشکل زیر است:
کمیته 7 نفره که بعنوان کمیته نظارت و داوری( مرضی الطرفین) نام گذاری شده است متشکل از :
دو نماینده از جامعه روحانیت مبارز تهران، آقایان سیدرضاتقوی ومحمدحسن ابو ترابی
دو نماینده از جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، آقایان هاشم حسینی بوشهری و عباس کعبی
و اعضای کمیته 3 نفره شامل آقایان عسکر اولادی ، حداد عادل و ولایتی می باشند .
همچنین کمیته 8 نفره ( کمیته اجرایی ) نیز شامل نمایندگانی از گروههای مختلف اصول گراست که جبهه پیروان خط امام و رهبری ، ایثارگران و رهپویان ، و جبهه نیروهای انقلاب ( رایحه خوش خدمت ) هر کدام دو نماینده در این کمیته دارند و علی لاریجانی(رئیس فراکسیون اصول گرا مجلس) و محمد باقر قالیباف نیز یک نماینده در کمیته وحدت دارند. محمد رضا باهنر و منوچهر متکی به عنوان نمایندگان جبهه پیروان خط امام و رهبری، حسین فدایی و علیرضا زاکانی به عنوان نمایندگان جمعیت ایثارگران و رهپویان، مرتضی آقا تهرانی به عنوان نماینده جبهه نیروهای انقلاب ، حجه الاسلام مهدی خاموشی به نمایندگی از محمد باقر قالیباف، دکتر کاظم جلالی به نمایندگی از علی لاریجانی به کمیته وحدت اصولگرایان معرفی شده اند .
حضرت آیت الله مهدوی کنی ( رئیس مجلس خبرگان رهبری، و دبیرکل جامعه روحانیت مبارز تهران ) که پرچم وحدت اصول گرایان را بر دوش می کشد به صورت جدی از ساز و کار (8+7) حمایت می نماید که این حمایت از سوی 190 نفر از نمایندگان مجلس مورد تقدیر و تأیید قرار گرفت . حزب موتلفه اسلامی، جبهه پیروان خط امام و رهبری،جمعیت ایثارگران، جمعیت رهپویان انقلاب اسلامی ،جامعه اسلامی مهندسین و جبهه ایستادگی انقلاب اسلامی از جمله گروه ها و طیف های داخل جبهه متحد اصولگرایی هستند. این جبهه تا کنون تلاشها ی زیادی نموده است تا وحدت حداکثري بین تمام طیف های مختلف اصولگرايان بوجود آید؛ اما برخی از گروه های مدعی خلوص در اصول گرایی - باوارد دانستن انقلت هایی به برخی نظرات جبهه متحد- تاکنون تن به این وحدت نداده و با طرح شرط و شروط های گوناگون مانع از تحقق این وحدت شدند.
یکی از این طیف ها با عنوان جبهه پايداري است که شرایط وحدت اصول گرایان را با اشکالاتی مواجه نمود این جبهه که متشکل از اعضای فراکسیون انقلاب اسلامی در مجلس و افرادی همچون :مرتضی آقا تهرانی، غلامحسین الهام، صادق محصولی، حمید رسایی، علی اصغر زارعی، کوچک زاده، اسماعیل کوثری و روح الله حسینیان می باشند؛ تحت حمایت معنوی شخصیت گرانقدری مانند حضرت آیت الله مصباح یزدی فعالیت خود را شروع کرده اند.
اعضاي آن که درگذشته از طرفداران و حامیان اصلی دولت احمدي نژاد محسوب می شدند؛ هم اکنون نیز از رویکرد کلی دولت درخدمت به مردم حمایت می کنند اما نسبت به برخی از اقدامات و مواضع احمدی نژاد در مسائل فرهنگی و حمایت وی از برخی افراد مسئله دار و جریان انحرافی انتقاد دارند. این گروه تا به حال علي رغم رايزني هاي صورت گرفته به جبهه متحد نپيوسته و بر انتقادات و شروط خود براي اتحاد اصرار دارند. شروطي که از سوي جبهه متحد تا کنون پذيرفته نشده است.
گروه دیگری که می توان آن را از زیر شاخه های جریان کلی اصول گرایی قلمداد کرد جبهه ایستادگی انقلاب اسلامی است که اعضاي آن از جريانات نزديک به دکتر محسن رضايي هستند. این گروه از منتقدان دولت آقای احمدی نژاد بوده و قائل به تعامل و نزدیکی با همه جریانهای سیاسی از جمله اصلاح طلبان هستند.
سوال دوّم : انتظارات حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبری از مردم و نامزدهای انتخاباتی چیست؟ و چه رهنمودهایی را در این خصوص ارائه می فرمایند؟
انتخابات در کشور ما یک حرکت اصیل است، نه تزئینی و نمایشی، از این رو پایه و اساس نظام ما بر همین انتخابات استوار است به طوری که هر اندازه میزان مشارکت مردمی درانتخابات بالا باشد نشانده مقبولیت نظام در نزد افکار عمومی جهان و بیعت با سیاست ها و آرمان های امام و نظام است. تجربه ی سالهای پس از انقلاب همواره نشان داده است علیرغم جوسازی های دشمنان ، مردم در روزهای سرنوشت ساز با هدایت حضرت امام و بعد ازرحلت آن بزرگوار با هدایت خلف صالح ایشان حماسه ها آفریده و اجازه نداده اند، جنگ روانی دشمنان تهدیدی را متوجه نظام و کشور نماید .
از دیدگاه حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبری؛ انتخابات باید مسابقه ای باشد برای خدمت به مردم و کشور نه مسابقه ای برای کسب قدرت و ثروت چرا که در منطق اسلامی قدرت و عزت و آبرو و خوشنامی فقط و فقط برای خدمت به مردم و حرکت دادن خود و جامعه در راه نظام مقدس اسلامی و رسیدن به آرمان های بلندی است که انسان ها نیازمند آنند.در زیر به برخی از شاخص هایی که حضرت امام و مقام معظم رهبری در رابطه با انتخابات بیان نموده اند اشاره خواهیم کرد.
1. شرکت در انتخابات بعنوان وظیفه ملّی و تکلیف شرعی است.
انتخابات تجلي حضور و مشاركت سياسي مردم و عرصه تحقق اراده ملت براي تعيين سرنوشت خويش است از اينرو انتخابات داراي اهميت و جايگاه بلندي است و مردم نقش بزرگي در ايفاي اين رسالت و تكليف بزرگي بر دوش خواهند داشت . از این دیدگاه شرکت در انتخابات نه تنها حقی است که مردم از آن استفاده می کنند بلکه تکلیفی است دینی و مسئولیتی است ملی چرا که انتخابات در نظام جمهوری اسلامی ایران علاوه بر کارکرد عمومی؛ از حیث شرائط و دشمنانی که دارد، دارای کارکرد دفاعی و بازدارندگی نیز خواهد بود و باعث مصونیت بخشی و اقتدار نظام و موجب شکست و یاَس دشمنان خواهد شد.
امام خميني (ره ) درباره اهميت حضور و شركت مردم در انتخابات مي فرمايند :اين وظيفه اي است الهي ، وظيفه اي است ملي ،وظيفه اي است انساني ، وظيفه اي است كه ما بايد به آن عمل بكنيم همه مان بايد در انتخابات شركت بكنيم .
با توجه به این اهميت و نقش حضور مردم در صحنه انتخابات است كه بايد همت و تلاش تمامي مسئولان دست اندركاران كانديداها و رسانه ها به اين امر معطوف شود كه با اقدامات سنجيده و تدابير لازم و فضاسازي مناسب زمينه هاي حضور حداكثري مردم در انتخابات را فراهم ساخته تا موجب اميد بيشتر دوستداران و نااميدي و شكست دشمنان اسلام را فراهم نمايند.
امام خمینی(ره) در جای دیگر می فرمایند : مردم در انتخابات موظفند ، موظف شرعی هستند که اختلافات کوبنده را از آن دست بردارند و این یک امری است که بین همه هست ، یعنی یک تکلیفی متوجه به همه هست ، به من طلبه که اینجا نشسته ام و به شما علماء و همه علماء بلاد و همه قشرهای ملت ،همه روشنفکران ، همه نویسندگان ، گویندگان ، به همه تکلیف شرعی است که نگذارید مسأله مثل مسأله مشروطیت بشود . ( صحیفه امام ج 18 ص 137 )
امام راحل می فرمایند : گمان نمی کنم که نقش و اهمیت انتخابات و مجلس شورای اسلامی بر کسی پوشیده باشد . بحمدالله هرچه از عمر با برکت انقلاب شکوهمند اسلامی ما می گذرد ، مردم مسلمان و متعهد کشورمان به اهمیت حضور و نقش تعیین کننده خود در تمامی صحنه های انقلاب آشناتر می شوند و راز دوام و بقا و استحکام قیام اللهی خود را بهتر کشف می نمایند .(صحیفه امام ج 20 ص 193)
رهبر معظم انقلاب نیزشركت در انتخابات را فريضه و وظيفهاي ملي برشمردند و تاكيد كردند: اين وظيفه با روي كار بودن دولتهاي گوناگون و يا جريانهاي سياسي مختلف تغيير نميكند و همه بايد خود را موظف به شركت در انتخابات بدانند و در اين مسير نيز بهانه جويي نكنند.( 19/11/1385 در جمع کارکنان نیروی هوایی آجا)
3. انتخابات مظهر اعلای حضور و اراده مردم :
مردم در نظام اسلامی اراده و خواست خود را به اشکال گوناگون به منصه ظهور می رسانند؛ و اصولا یکی از از مولفه های سه گانه شکل گیری هویت این نظام، نقش مردم در حدوث و بقای آن است. و اگر این نقش نادیده گرفته شود خدشه ای به هویت آن خواهد بود. یکی از عرصه های اساسی حضور مردم عرصه قانون گذاری است. چنانچه رهبر معظم انقلاب می فرمایند:مجلس ، مظهر حضورواراده مردم در صحنه های گوناگون سیاسی واقتصادی است . اگر مردم چیزی را در زمینه های اقتصادی یا سیاسی بخواهند كه بشود یا نشود و چیزهایی را بخواهند كه به سرنوشت كشور ارتباطی پیدا میكند ، باید اراده خویش را از حنجره و زبان نماینده ی خود بیرون بدهند و به صورت قانون در آورند و این قانون در سطح كشور عمل بشود . این ، تأثیر مردم در قانونگذاری است . (22/9/68 )
«هرکس که می خواهد این کشور و این ملت عزیز ، سربلند و موفق باشد ، باید در صحنه های اجتماعی و سیاسی این کشور حضور داشته باشد ، که مظهر اعلای آن هم ، همین انتخابات است » .
( 15/7/77 )
3. شکست نتیجه عدم دخالت مردم در سرنوشت خود:
از دیدگاه امام(ره) و رهبر معظم انقلاب سستی، بی تفاوتی و عدم دخالت آحاد ملت در صحنه های مختلف جامعه از جمله انتخابات نتیجه ای جز شکست برای مردم و نظام در پی نخواهد داشت. همانگونه که تجربه تاریخی این ملت نشان می دهد، نامیدی و خروج انقلابیون از صحنه در بسیاری از رخدادهای گذشته از جمله نهضت مشروطه نه تنها اهداف نهضت تحقق نیافت، بلکه خود بستری شد برای روی کار آمدن دیکتاتورها و دست نشاندگان بیگانه ها. از این رو این دو بزرگوار نا امیدی ، یاس و بی تفاوتی را بلای یک ملت می دانند. در این راستا حضرت امام خمینی می فرمایند : نگرانی من این است که نکند سستی کنیم و در پیاده کردن اسلام دقت لازم را ننمائیم . بعدا اشکالی پیش بیاید . نکند مثل مشروطه شود که آقایان تلاش کردند و مشروطه را بنا گذاشتند . آن چند نفر از سیاسیون مستبد ، مشروطه خواه شدند و حکومت را گرفتند و هر دوره مجلس را بدتر از دوره قبل تشکیل دادند .
(صحیفه امام ج 18 ص 178)
و می فرمایند: به دنبال خروج روحانیون یا به عبارت دیگر اخراج آنان از صحنه ، عموم متدینین از هر قشری از اقشار ، چه فرهنگی ، چه كارگری ، چه اداری و چه بازاری و چه غیر این ها نیز از دخالت كناره گرفتند یا بركنارشان كردند و آن شد كه شد . اكنون ما باید از آن توطئه ها و مفاسدی كه از انزوای متدینین پیش آمد و سیلی ای كه اسلام و مسلمین خوردند ، عبرت بگیریم و بدانیم و بفهمیم كه نظام اسلامی و اجرای احكام آسمانی آن و مصالح ملت و كشور اسلامی و حفظ آن از دستبرد اجانب بستگی به دخالت اقشار ملت و به ویژه روحانیون محترم و مراجع معظم دارد و اگر خدای ناخواسته بر اسلام یا كشور اسلامی از ناحیه عدم دخالت در سرنوشت جامعه صدمه ای وارد شود، یك یك تمام ملت در پیشگاه خدای قهار توانا ، مسئول خواهیم بود و نسل های آینده كه ممكن است از كناره گیری های كنونی مورد هزار گونه تجاوز واقع شوند،مارانبخشند.
(صحیفه امام ج 18 ص 231 )
امام خمینی(ره) هشدار می دهند که عدم دخالت آحاد مردم بستر و زمینه را برای ورود مخالفان و معاندان به ارکان نظام و از جمله مجلس فراهم می کند و آنگاه دیگر عزّتی برای این ملت باقی نخواهد نماند:امروز روزی است كه آنهایی كه از اول تا حالا مخالف با جمهوری اسلامی بودند ، مخالف با اسلام بودند ، اسلام را مخالف مقاصد خودشان می دیدند ، آنها به دست و پا افتاده اند و دارند تبلیغات میكنند . اگر مومنین كنار بروند ، آنهایی كه متعهد به اسلام هستند كنار بروند و اینها بیایند و قبضه كنند مثل صدر مشروطه كه رفتند كنار اشخاصی كه متعهد بودند و قبضه كردند مشروطه را آنهایی كه متعهد به اسلام نبودند ، اسلام را به آنجا كشاندند كه همه دیدند . اگر در صدر مشروطه علماء آمده بودند در میدان ، مومنین آمده بودند ، روشنفكرهای متعهد آمده بودند ، و مسلمانهای متعهد آمده بودند ، و قبضه كرده بودند مجلس را و نگذاشته بودند كه دیگران بیایند مجلس را بگیرند ما به این روزگار نمی رسیدیم ، ما مملكتمان خراب نمیشد ، ما عزتّمان از بین نمی رفت.
(صحیفه امام ج 12 ص 7 )
4. هوشیاری ملت و حضور حداکثری او در عرصه انتخابات :
یکی از راهبردهای همیشگی دشمن بویژه در انتخابات پیش رو تلاش برکاهش مشارکت مردم و عدم حضور آنها در پای صندوق های راَی است. دشمنان معتقدند اگر بتوانند با سیاه نمایی و ایجاد یاس و نامیدی در مردم ، میزان مشارکت را پائین بیاورند، آنگاه می توانند در دنیا با راه اندازی جنگ روانی ایران را متهم به بحران مشارکت نموده و زمینه چالشهای امنیتی را برای آن فراهم نمایند. ودر مذاکرات با جمهوری اسلامی دست بالا را گرفته و خواست های خود را بر او تحمیل کنند.
از این رو مقام معظم رهبری انتخابات را يكي از عرصههاي حساس و تعيين كننده دانستند و در تبيين اهميت آن افزودند: بررسي هر دوره از انتخابات در مقاطع مختلف نشان ميدهد، تلاش تبليغات خصمانه استكبار جهاني بر كاهش حضور و انگيزه مردم براي انتخابات متمركز بوده است كه همواره هم به نتيجه نرسيدهاند و اين مساله نشان دهنده اهميت انتخابات است .
( 19/11/1385 در جمع فرماندهان و کارکنان نیروی هوایی آجا)
5. هوشیاری در مقابل تفرقه افکنی و فتنه دشمن در انتخابات.
دشمن همواره بستر انتخابات را یکی از سازوکارهای خود برای ایجاد بلوا و تفرقه در کشور ما مدنظر داشته است، حضور مردم در انتخابات که می تواند موجب مصونیت بخشی نظام و بالا رفتن اعتبار بین المللی و اقتدار داخلی شود، دشمن سعی می کند آن را به یک چالش امنیتی تبدیل کند؛ تجربه ای که در انتخابات ریاست جمهوری سال 1388 شاهد آن بودیم از این رو همیشه امام و رهبری در آستانه انتخابات جامعه را نسبت به این خطر آگاه و هشدار می دادند و می دهند.
حضرت امام(ره) در ارتباط با این موضوع در آستانه یکی از انتخابات فرمودند:امروز دارند تهیه می بینند مخالفین شما ، مخالفین جمهوری اسلامی كه برای انتخابات ایجاد نفاق كنند و این یك خطری است برای كشور ما ، اینها با زور نمی توانند كاری انجام دهند ... با فشار و زور به یك كشوری كه همه با هم هستند نمی توانند آسیب برسانند ، لكن با توطئه و وارد كردن عمال خودشان در داخل می توانند ایجاد نفاق كنند و بهانه هم انتخابات[است].(صحیفه امام ج 18 ص 136)و در جای دیگر می فرمایند : ادامه این (نظام جمهوری اسلامی) ، به این است که شما در مواردی می بینید که دارند شیاطین نقشه می کشند و توطئه می کنند تا شما را به جان هم بیندازند ، بنشینید باهم و تفاهم کنید و آنها را مایوس کنید.امروز دارند تهیه می بینند مخالفین شما ، مخالفین جمهوری اسلامی ، که برای انتخابات ایجاد نفاق کنند، و این خطری است برای کشور ما . (صحیفه امام ج 18 ص 136)
6. عدم وابستگی نامزدها به کانونهای قدرت و ثروت:
یکی از آفت ها و تهدیدات خطرناک در امر حکومت داری در کشورهای جهان سوم و حتی در بین کشورهای انقلابی آلوده شدن مسئولین به زخارف دنیوی است. با کسب قدرت و تسلط بر منابع کشور تمایل به دنیا طلبی و اشرافی گری، را در میان برخی انقلابیون و بویژه در میان خویشان، نزدیکان و فرزندان این انقلابیون؛ بشدت شعله ور می کند و از آنجایی که مردم عموما در شرائط انقلابی به کارگزاران و مسئولین اعتماد می کنند؛ این شرائط می تواند فرصت را برای سوء استفاده کنندگان مهیا نماید؛ در واقع نبود تقوای الهی ،کنترل قانونی و نظارت مردمی باعث پیدایش این پدیده می گردد. پدیده های شومی چون « رانت خواری»،« خویشاوند سالاری»، « اشرافی گری» و «آقازاده ها» در نظام ما حکایت از این امر دارد که بخشی از انقلابیون و خانواده های آنها دچار این زشتی ها شدند و از پی آن آسیب های فراوانی را به سرمایه های اجتماعی نظام و اعتماد مردم به مسئولین وارد نمودند؛ و حتی آسیب های امنیتی را نیز متوجه نظام کردند. اشاره مقام معظم رهبری در خطبه های نماز جمعه اخیر تهران(14/11/90) که گرایش به دنیا طلبی و تجمل گرایی برخی از مسئولین را بعنوان یکی از آسیب ها و آفت های انقلاب و نظام دانستند؛ ناظر بر این موضوع است.
حضرت امام خمینی(ره) در این رابطه می فرمایند : آن روزی که دیدید و دیدند که انحراف در مجلس پیدا شد ، انحراف از حیث قدرت طلبی و از حیث مال طلبی در کشور ، در وزیرها پیدا شد . در رئیس جمهور پیدا شد ، آن روز بدانند که علامت اینکه شکست بخوریم خودنمایی کرده ، از آن وقت باید جلویش را بگیرند. (صحیفه امام ج 16 ص 32)
همچنین می فرمایند:آن روزی که مجلسیان خوی کاخ نشینی پیدا کنند ، خدای نخواسته و از این خوی ارزنده کوخ نشینی بیرون بروند.آن روز است که ما برای این کشور باید فاتحه بخوانیم .(صحیفه امام ج 17 ص 218)
در واقع از دیدگاه خضرت امام(ره) و مقام معظم رهبری انحراف از حیث قدرت طلبی و اشرافی گری در ارکان این نظام توسط کارگزاران و مسئولین پیامدهای ضد امنیتی دارد.
7. رعایت اصول اخلاقی در عرصه انتخابات:
یکی از وجوه تمایز بین سیاست ماکیاولیستی که امروز در نظام های مادی و سکولار دنیا مرسوم است با سیاست اسلامی در این است که در سیاست ماکیاولیستی هدف وسیله را توجیه می کند، بدین معنا که با هر وسیله حتی غیر مشروع می توان به هدف دست. یافت اما در نظام مردم سالاری دینی ضمن اینکه باید هدف مشروع باشد بلکه باید وسیله و ابزارهای دستیابی به هدف نیز مشروع باشد.
بسیار روشن و واضح است که در همه نظام های سیاسی مردم سالار، میدان انتخابات و فضای رقابتی ناشی از آن گاه به پاره ای از ناهنجاری ها و ناملایمات و حواشی نامطلوب درحوزه روابط اجتماعی دامن می زند که عدم مهار آگاهانه و مدبرانه آن گاه شیرینی برگزاری انتخابات را به تلخی چند دستگی ها و کشمکش ها و نزاع های سیاسی اجتماعی و گاه حتی درگیری های فیزیکی هواداران تبدیل می کند. این مسأله در نظام های لیبرال دموکراسی غرب که قدرت طلبی و مقام خواهی، ارتباط تنگاتنگ با پول و سرمایه (و در بهترین صورت در خدمت تأمین رفاه حداکثری مادی شهروندان قرار دارد) شاید چندان عجیب به نظر نرسد. اما در نظام مردم سالاری دینی که رأی دادن در آن به عنوان تکلیف شرعی، اخلاقی و ملی قلمداد شده و هدف غائی از به دست آوردن قدرت و حاکمیت، خدمت به خلق خدا و تأمین سعادت هر دو جهان انسان ها است،این گونه کنش ها، گفتارها و رفتارهای غیر معقول وگاه حتی در تضاد با اهداف حاکمیت دینی است.
مقام معظم رهبری نیز حساسیت بسیار زیادی در این خصوص از خویش به خرج داده اند و همگان را از بر هم زدن فضای سالم انتخاباتی و بی اخلاقی ها برحذر می دارند.
به طور کلی هشدارهای معظم له در این حوزه در چند محور کلی جای می گیرد: «زیر سئوال نبردن و کمرنگ نکردن ارزش های انقلاب و نظام»؛ « پرهیز از تخریب کاندیداها و خرد کردن شخصیت ها (چه از سوی مردم و چه از سوی دیگر نامزدها)»؛ « حفظ اتحاد و مخدوش ننمودن وحدت ملی»؛ «رقابت منصفانه و عدم خروج از جاده انصاف»؛
« پرهیز جدی از خدشه و شبهه در سلامت انتخابات»؛
« توصیه به گرم و سالم نگه داشتن فضای انتخابات»؛ « خودداری از ارائه آمارهای سست (از سوی نامزدها به مردم)»؛ « صداقت نامزدها با مردم»،« جلوگیری از اسراف و ریخت و پاش در عرصه تبلیغات انتخاباتی»؛ « عدم تعرض طرفداران نامزدها به یکدیگر و رفع کدورت ها و دلتنگی ها بلافاصله پس از پایان انتخابات و عدم استمرار آن»؛ «.خودداری کاندیداها از دعواها و اختلافات سیاسی و لفاظی بیهوده»؛ « پرهیز نیروهای دولتی از دخالت در مسائل انتخابات»؛ «خودداری احزاب از مانور بر موضوع برنده و بازنده و اختلافات دشمن شاد کن» .
این مسائل در کلام مقام معظم رهبری اینچنین آمده است: در مردم سالاری دینی چون نگاه مردم سالاری بر اساس یک اعتقاد دینی است ، قابل نقض نیست . یعنی اگر کسی توانست در انتخابات تقلب کند یا به شیوه ای نظر مردم را جلب کند که به ناحق نگاهشان به وی متوجه باشد ، در منطق مردم سالاری دینی او حقی ندارد ، او مبطل است ، او محق نیست ، فرض کنید ارزشی که در او نیست وانمود کند در او هست بعد مردم به او اقبال کنند و رای و نظر بدهند . این شیوه در منطق لیبرالیسم که پایه لیبرالیسم غربی است ، کاملا پذیرفته شده است ، اما در منطق مردم سالاری دینی نه .این شیوه قابل قبول و پذیرفته شده نیست.
( 22/2/82 ) از این رو در نظام جمهوري اسلامي نمايندگان علاوه بر دانايي و كفايت سياسي، بايد كفايت اخلاقي و اعتقادي هم داشته باشند
8. انتخاب هوشمندانه ( هوشیاری مردم در انتخاب نمایندگان).
از دیدگاه حضرت امام و مقام معظم رهبری حضور در صحنه های انتخابات و انداختن رای به صندوق هر چند یک تکلیف شرعی ، قانونی و ملّی است؛ لکن بر ضرورت انتخاب بهترین ها تاکید فراوان می شود . امام در اهمیت افراد انتخاب شده می فرماید :" مجلس عصاره فضائل ملت است " بعبارت دیگر مجلس باید آئینه ی تمام نمایی از دیانت و متانت و هوشیاری و اخلاق و بزرگی ملت ایران را به نمایش جهانیان بگذارد . لذا صرف حضور و رای دادن رفع مسئولیت چنین خطیری را نمی نماید . ملت باید کسانی را بر گزیند که شایسته چنین تعبیری باشند . حضرت امام(ره) مجلس را چنین توصیف می نمایند که :" مجلس در راس امور است" و مطمئنا چنین مجلسی باید بسیار قوی و متشکل از بهترین ها باشد تا آنجائیکه که امام ( رضوان ا.. تعالی علیه ) می فرمایند :"مجلس است که اساس یک کشور را به صلاح می کشد یا اساس یک {کشور} رامجلس رو به فساد می برد" چنین مجلسی باید متشکل از افراد صالح باشد تا کشور را به صلاح ببرد نه در مسیر فساد . در این صورت حضور ملت می بایست آگاهانه باشد که اگر افراد صالح به مجلس راه یافتند مخالف مصالح مملکت عمل نخواهد کرد .
«.... انتخاب اصلح برای مسلمین یعنی انتخاب فردی که تعهد به اسلام و حیثیت آن داشته باشد و همه چیز را بفهمد و چون در مجلس اسلام تنها کافی نیست بلکه باید مسلمانی باشد که احتیاجات مملکت را بشناسد و سیاست را بفهمد و مطلع به مصالح و مفاسد کشور باشد و ممکن است به شما و گروه شما هم مربوط نباشد، که اگر اصلح را انتخاب کردید، کاری اسلامی می کنید و این یک محکی است برای خودتان که تشخیص بدهید انتخاب برای اسلام است یا برای صلاح خودتان . امیدوارم که تا آخر هم اینطور باشد و هر دوره انتخابات بهتر انجام شود... » (صحیفه نور، ج 18، ص 152)
«اشخاصی را انتخاب کنیم که از هر جهت صالح باشند . مسلمان بودن تنها فایده ای ندارد، باید جمهوری اسلامی را قبول داشته باشد و از مسائل روز اطلاع داشته باشد . سعی کنید مثل مرحوم مدرس را انتخاب کنید . کسانی را که انتخاب می کنید باید مسائل را تشخیص دهند، نه از افرادی باشند که اگر قدرت دیگری تشری زد بترسند، باید بایستند و مقابله کنند .» ( صحیفه نور، ج 18، ص 198)
«در هر حال مردم با بصیرت و درایت کاندیداهایی را شناسایی کرده و به سوابق و روحیات و خصوصیات دینی - سیاسی نامزدهای انتخاباتی توجه نمایند . تمیز بین کسانی که در تفکر خود، خدمت به اسلام و محرومان را اصل قرار داده اند با دیگران کار مشکلی نیست .»
(صحیفه نور، ج 20 ، ص 194)
مقام معظم رهبری نیز در رابطه با صلاحیت نمایندگان مجلس، معتقدند که افراد باید اصلح باشند:نماینده مجلس باید، بهترین از لحاظ ایمان، بهترین از لحاظ اخلاص و امانت، بهترین از لحاظ دیندارى و آمادگى براى حضور در میدان هاى انقلاب، دردشناسترین و دردمندترین نسبت به نیازهاى مردم باشند.
نکته ای دیگر در باب ویژگی های نماینده مجلس، بحث تعهد و تدین در کنار تخصص است که دیدگاه مقام معظم رهبری بدین گونه است که: تخصص نیز امرى لازم است و ما امروز متخصص کم نداریم، اما ملت هوشیار ایران باید دقت کند که در میان همین متخصصان، متدین ها را انتخاب کند؛ زیرا دین و تدین مانع وابستگى مىشود و اگر دیندارى نباشد وابستگى آسان مىشود.
خلاصه اینکه ؛ نظام جمهوری اسلامی ایران و قانون اساسی آن ضمن تأکید بر اهمیت موضوعات یاد شده و نیز مشارکت مردمی و نقش حیاتی اراده و خواست مردم در عرصه های سیاسی و اجتماعی، انتخابات و رجوع به آرای مردم را یکی از اصلی ترین قالب های مشارکت همگانی برمی شمارد. همین پشتوانه فکری، فلسفی و قانونی است که سه دهه گذشته از انقلاب اسلامی و بر پایی نظام مردم سالاری دینی بیش از سی انتخابات سراسری در این کشور رقم زده شد؛ مسأله ای که شاید به جرأت بتوان گفت در تمامی سیستم های سیاسی موجود بی نظیر یاحداقل کم نظیر است.
صافي خبر سال هشتم شماره 169 يكم اسفند ماه 139۰