سال 1386 از سوی مقام معظم رهبری به عنوان سال " اتحاد ملی و انسجام اسلامی " نامگذاری شده است . بیتردید اگر بخواهیم از فرصتها برای پیشرفت و توسعه کشور استفاده کنیم این سال میتواند یک فرصت مناسب برای رهایی از مشکلات و سرعت گرفتن در مسیر پیشرفت باشد مشروط برآنکه در عمل اتحاد ملی را مدنظر قرار دهیم و برای آن برنامهریزی عالمانه و منطقی داشته باشیم .
این هم بدیهی است که وقتی سخن از اتحاد ملی در یک کشور به میان میآید باید ابتدا بررسی کنیم که درباره چه مواردی میتوان متحد شد . به نظر میرسد قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران میتواند بهترین محور برای اتحاد ملی باشد. فارغ از اینکه ممکن است بسیاری از گروهها و افراد نسبت به مفادی از قانون اساسی انتقاد داشته باشند و خواهان اصلاح آن باشند باید التزام به قانون اساسی را به عنوان یک محور اساسی برای اتحاد ملی در نظر گرفت .
البته موارد دیگری نیز میتوانند موضوع اتحاد ملی ایرانیان باشند . دستیابی به انرژی صلح آمیز هستهای ، دفاع از کیان کشور ، دفاع از سند چشمانداز بیست ساله کشور ، کمک به دولت برای تحقق وعدههای اقتصادی از جمله آوردن پول نفت بر سر سفرههای مردم ، کمک به دولت برای گسترش سرمایهگذاری در کشور ، ایجاد اشتغال ، حل بحران مسکن ، حل مشکل ازدواج جوانان و ... نیز میتوانند موضوع اتحاد ملی ایرانیان باشند . اما در این زمینه باید چند نکته را مورد توجه قرار داد :
1. اتحاد ملی باید بر روی آرمانها و مطالبات ملت باشد و نباید از آن به عنوان سکوت همه شهروندان در مقابل رفتارهای قدرتمندان تعبیر شود . لذا میتوان ضمن اتحاد برای تحقق یک خواسته مهم ، درباره شیوههای نیل به آن نیز اختلاف نظر داشت . مثلاً می توان بر روی این متحد شد که خانهدار شدن جوانان توسط دولت مورد حمایت قرار گیرد ، اما نمیتوان درباره اینکه وام مسکن 18 میلیون و مدت سپردهگذاری 18 ماه باشد متحد شد . بدیهی است که بسیاری از نخبگان و صاحبنظران در مورد شیوههای دستیابی به یک خواسته ملی اختلاف نظر دارند و هر کس حق دارد از شیوههای اتخاذ شده حمایت کند یا آنرا مورد انتقاد قرار دهد . اما مهم این است که هدف همه گروهها رسیدن به آن خواسته باشد و برای آنها فرقی نکند که کدام جناح سیاسی موفق میشود این خواسته را محقق کند . هر گروهی که موفق به تحقق مطالبات مردم شود در واقع مرهون اتحاد ملی ایرانیان است .
2. بیتردید حمایت از دولت برای تحقق مطالبات مردم مادامی ادامه مییابد که روش اتخاذ شده توسط دولت ، افق روشنی را پیش روی مردم قرار دهد . اگر دولت روشی را اتخاذ کند که صاحبنظران و نخبگان پیشبینی کنند آینده کشور روشن نیست ، هیچ کس نمیتواند از چنین روشی حمایت کند و اساساً اتحاد برای پیشرفت است که معنا پیدا میکند ، نه برای عقب نگه داشتن کشور .
3. برای تحقق اتحاد ملی ، دولت حاکم نیز باید به حقوق شهروندی مردم در بیان عقایدشان احترام بگذارد . هیچ کس حق ندارد شهروندی را به جرم انتقاد از یک رفتار ، متهم به ضربهزدن به اتحاد ملی کند . در واقع احترام به حقوق شهروندان است که مایه تقویت اتحاد ملی میشود و بیاحترامی به حقوق آنان نقض اتحاد ملی از سوی قدرتمندان محسوب میشود . هیچ کس به صرف داشتن قدرت بیشتر نمیتواند ادعای فهم و دانش بیشتری نسبت به سایر شهروندان داشته باشد . لذا همه شهروندان باید بتوانند در مورد مسائل کشور با رعایت قانون و منافع ملی اظهار نظر کنند و البته خطوط قرمز را نیز قانون معین میکند نه تفسیر قدرتمندان .
وقتی سخن از اتحاد ملی به میان میآید بر خلاف تصور برخی افراد ، دیگر هیچ گروهی حق ندارد متکلم وحده باشد و باید اجازه دهد همه حرف بزنند تا درباره یک موضوع و خواسته توافق صورت بگیرد . اگر همه موافق بودند که موضوعی میتواند محور اتحاد ملی باشد ، آنگاه نوبت به راهکارهای تحقق میرسد . لذا این بسیار اشتباه است که عدهای با تفسیر نادرست سخنان مقام معظم رهبری به دنبال این باشند که هیچ کس حرف نزند تا اتحاد ملی صورت بگیرد . این دقیقاً خلاف خواسته مقام معظم رهبری است . چرا که هیچ کس نمیتواند بگوید بیائید با ما متحد شوید ، حرف هم نزنید و اگر حرف بزنید ... باید توجه کرد زبان اتحاد ملی زبان مهرورزی است نه زبان درشتگویی.