پول نمی‌خواهیم، تکنسین می‌خواهیم

رنه پروال
* در شرایطی که آدم ربایی و قتل نیروهای پلیس پس از صلح موقت در زمان برگزاری انتخابات، دوباره از سر گرفته شده چه استراتژی ای برای مقابله با این ناامنی ها دارید؟
** من نمی خواهم با مقایسه ناامنی های هائیتی با سایر کشورها به این سئوال پاسخی آسان بدهم. درابتدا باید ابزار لازم برای مبارزه با جنایات را تقویت کرد. من تایید رئیس پلیس فعلی را به پارلمان سپردم. لازم است یک وزیر امنیت داخلی هم منصوب کنیم و به کمک مینوستا (نیروهای ویژه سازمان ملل برای برقراری ثبات در هائیتی) اوضاع پلیس را ساماندهی کنیم. این مشکل بسیار نگران کننده است اما نمی توان آن را به یکباره حل کرد. در ابتدا باید ابزارهای لازم را نه فقط در مورد پلیس بلکه برای سیستم قضایی فراهم کرد.
به هر حال این آخرین مقاومت فعالان خارج از چارچوب قانون خواهد بود. چه در زمینه جنایات بین المللی سازماندهی شده و چه در زمینه جنایات داخلی و قاچاق. پس از آن باید به مسائل اجتماعی پرداخت. ما برنامه ای برای بهبود اوضاع اجتماعی داریم که می تواند اشتغال زایی و پیشبرد برنامه خلع سلاح در کشور را در پی داشته باشد. اما دولت هائیتی بسیار ضعیف است و به همین دلیل به کمک مینوستا نیاز دارد.
* بازگشت ناآرامی ها انگیزه سیاسی دارد یا اینکه جنایات و تخطی از حقوق عمومی است؟
** فکر نمی کنم که انگیزه هایی سیاسی مطرح باشد.
* مینوستا متهم شده بود که با ناآرامی ها مقابله نمی کند. از این نیروها چه انتظاری دارید؟
** وقتی مینوستا به اینجا رسید دولت سقوط کرده بود و اوضاع بسیار ناآرام بود. وظیفه مینوستا هم برقراری نظم بود. ما در حال مذاکره برای بازتعریف مدت زمان ماموریت آنها هستیم. دیگر ماموریت آنها برقراری صلح نیست بلکه حفظ صلح و کمک به تقویت نهادهای داخلی تا آماده شدن شرایط عزیمت آنها است. دولت باید بیش از گذشته در صحنه حاضر باشد و مینوستا نه تنها باید عملکردش با توافق دولت باشد بلکه می گویم باید تحت نظارت دولت هائیتی عمل کند. ما با آنها مذاکره خواهیم کرد تا مشخص شود به چه شیوه ای می توانند در تقویت پلیس و قوه قضائیه به ما کمک کنند.
* چه تدابیری برای مبارزه با فساد و قاچاق اتخاذ کرده اید؟ دستگیری مدیر UCREF (واحد مرکزی اطلاعات اقتصادی) به تردید هایی دامن زده است...
** آقای ژان ـ ایو نوئل هنوز هم مدیر UCREF است. او در مقام خود باقی است و هرگز دولت قصد ندارد برایش جایگزینی تعیین کند. وانگهی نوئل در زمان نخست وزیری ژاک ادوارد آلکیس دستگیر نشد. من دولت قبلی را متهم نمی کنم اما می گویم که در آن زمان ما کنترل کاملی بر دولت نداشتیم. به اعتقاد ما در زندان ماندن او درست نبود. اگر شکایتی هم علیه او هست باید خارج از زندان مورد بررسی قرار گیرد. سیستمی برای کنترل فساد مورد نیاز است.
وجود یک فرد شریف کافی نیست، به سیستمی هم نیاز داریم که امکان دهد مطمئن شویم فساد وجود ندارد. به عنوان مثال به مکانیسم بازار شفافی نیاز است و یک روش واحد به طوری که وقتی یک سرمایه گذار از راه می رسد، ناچار نباشد با ،۵۰ ۶۰ روش روبه رو شود. باید راهکارهایی ساده، شفاف و واقعی داشته باشیم.
* پرونده شخصیت هایی مثلاً ایوون نپتون(نخست وزیر در دوره ریاست جمهوری ژان برتران آریستید) که در زندان به سر می برند چه می شود؟
** ما به تفکیک قدرت احترام می گذاریم. دستگاه اجرایی نباید در امور قضایی مداخله کند. با این حال رئیس جمهور ضامن عملکرد نهادها است. این هفته من با لوئی ژوانه (کارشناس سازمان ملل در زمینه حقوق بشر در هائیتی) گفت وگو کردم و قرار است در فرانسه نیز با او دیداری داشته باشم تا مشخص شود کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل متحد چگونه می تواند در امور قضایی و حقوق بشر به ما کمک کند.
* پس از تشکیل دولت جدید و آغاز جو مذاکرات شفاف، حالا روابط شما با آریستید، رئیس جمهور سابق و حزب او چگونه است؟
** به هنگام مبارزات انتخاباتی من به حرف های مردم گوش می کردم. آنها می خواهند که همه در کنار هم باشند. ۲۰ سالی است که مردم هائیتی رای می دهند و هنوز هم به نتیجه ای مثبت و ملموس دست نیافته اند. به همین دلیل است که از طبقه سیاسی هم خواسته اند تا در کنار هم باشند. من در تبلیغات انتخاباتی ام هم گفتم که اگر رئیس جمهور شوم با همه به جز قاتل ها، دزدها و قاچاقچیان مواد مخدر مذاکره می کنم. این کاری است که انجام می دهم و فکر می کنم مردم از من انتظارش را دارند. ما گفت وگو با بخش های سیاسی حاضر در پارلمان را آغاز کرده ایم اما باید این گفت وگوها را به سایر بخش های سیاسی و انجمن های شهری هم تسری دهیم.
* اما کسانی را که دیدیم با سرو صدای زیاد خواستار بازگشت رئیس جمهور سابق بودند(به ویژه در روز ۱۴ مه و به هنگام ادای سوگند رئیس جمهور پروال).
** پاسخ من بسیار ساده است. طبق قانون اساسی هیچ شهروندی برای خروج از کشور و بازگشت نیازی به روادید ندارد. پس پاسخ این مسئله به من ربطی ندارد.
* پیمان حکومت ۲۵ ساله و برنامه توسعه اجتماعی شامل چه نکاتی است؟
** این پیمان روشی است برای دعوت مردم به تفکر با هم. این روش نشان می دهد که اگر نگاهی طولانی مدت نداشته باشیم نمی توانیم کشور را بسازیم. مثلاً اگر شهرهای بزرگ هائیتی، به ویژه شهرهای ساحلی را در نظر بگیریم که به واسطه برخی تولیدات کشاورزی توسعه یافته اند می بینیم که این شهرها از جمله پورتوپرنس دیگر ظرفیت رشد ندارند و اگر از این مسئله غافل شویم تنها بر تعداد حلبی آبادها افزوده می شود. بنابراین به توافق ملی و تفکر ملی نیاز است و همه باید در طرح توسعه درازمدت سهیم باشند.
* آیا ساختار، برنامه، دبیرخانه یا فکر خوبی دارید که قرار است غیررسمی باشد؟
** یک فکر خوب که تاکنون نتیجه بخش هم بوده است، یک طرح که رای اکثریت پارلمان را به دست نیاورده است و البته مخالفی هم نداشته است. این طرح جدید، ساختاری است. پیش از این دو ساختار وجود داشت. ساختار پارلمانی و ساختار دولتی. من پیشنهاد یک فراساختار برای تفکر سیاسی را مطرح کردم با حضور کارشناسانی در زمینه های مختلف. این ساختار می تواند ساختار سیاسی را از نظر فکری تغذیه کند و پیشنهاد نهادهای سیاسی را شکل دهد. ما کار با کلیساها را آغاز کرده ایم. همچنین در مورد آموزش و بهداشت با پروتستان ها هم گفت وگو خواهیم کرد. کافی است حسن نیت داشته باشیم و روشن عمل کنیم تا بتوانیم با هم کار کنیم.
* در مورد توسعه اجتماعی چه؟
** باید افرادی سخت کوش را به کار گیریم و کارهایی ساختاری و دائمی انجام دهیم. ۱۵ میلیون دلار بودجه نیز برای این کار کنار گذاشته شده است. این سهمی است که هائیتی اختصاص داده است. ما قصد داریم مذاکراتی نیز انجام دهیم و با کمک وام ها و منابعی که داریم به صدها طرح خود جامه عمل بپوشانیم.
* ارزیابی شما از کمک های بین المللی چیست؟ گفته می شود ۷۰۰ میلیون دلار از ۳/۱ میلیارد دلاری که وعده داده شده بود به مصرف رسیده است.
** مشکل اصلی با کمک های بین المللی این است که اعطاکنندگان آنها هرچه دارند پیشنهاد می دهند و هائیتی برنامه ای ندارد. اگر برنامه ای داشتیم می توانستیم از کمک کنندگان بخواهیم هرچه لازم به نظر می رسد بدهند به همین دلیل است که وقتی در آرژانتین بودم و آقای کرچنر (رئیس جمهور) از من پرسید «چه کاری می توانیم برای هائیتی انجام دهیم؟» پاسخ دادم: «آقای رئیس جمهور! مشکل من این است که نمی دانم.» ما با فرار مغزها مواجهیم. سازمان های غیردولتی هزاران نفر از بهترین متخصصان ما را به کار می گیرند و پول بیشتری به آنها می دهند. من وقتی دیدم کسی مثل فرانتز ورلا کارش در بانک توسعه آمریکا با آن درآمد بالا را رها کرد و وزارت را پذیرفت تعجب می کنم. ما برای توسعه به متخصصانی نیاز داریم.
چند روز پیش در دیدار با یکی از فرستادگان صندوق بین المللی پول گفتم که دیگر برایم پول نفرستند بلکه متخصص بفرستند. در دوره اول ریاست جمهوری ام از رئیس صندوق بین المللی پول خواستم که طی برنامه ای برایمان تکنسین استخدام کنند. وزیر دارایی فعلی نیز در چارچوب همین برنامه به اینجا آمد. ما در آن زمان حدود ۲۵ تکنسین داشتیم صندوق بین المللی ماموریت داشت که برایمان تکنسین پیدا کند و بانک جهانی و سایر کمک کنندگان به آنها طبق تعرفه های خارجی حقوق می دادند.
به نظر من اگر به فکر توسعه هستیم باید تکنسین پیدا کنیم. کمک کنندگان کارهای زیادی انجام می دهند. بانک جهانی در امور امنیت راه ها، بهداشت، آموزش، دادگستری، پلیس و... وارد می شود. اتحادیه اروپایی و... نیز به همین کارها می پردازند و البته روش های متفاوتی در پیش می گیرند. به نظر می رسد کار دولت ایجاد هماهنگی میان این نهادها شده است. ما می گوییم کارها باید ساده تر شود و هر نهادی مسئول کاری شود. ما ظرفیت ایجاد هماهنگی میان آنها را نداریم.
* نتیجه سفرهایتان به قاره آمریکا از شیلی تا کانادا چه بود؟
** اولین نتیجه قرار دادن هائیتی در جریان اخبار بود. دوم اینکه وضعیت هائیتی را به آنها توضیح دادیم و سوم ایجاد یک کمیسیون ABC در چارچوب گروه ABC (آرژانتین ـ برزیل ـ شیلی) برای کمک به دولت هائیتی و توسعه آن بود.
* از سفر به اروپا و به ویژه فرانسه چه انتظاری دارید؟
** در ابتدا می خواهم درک بهتری از وضعیت هائیتی ارائه دهم. این مهمترین نکته است چه در اتحادیه اروپایی در بروکسل و چه در فرانسه. من در همه سفرهایم هائیتیایی هایی را که در خارج هستند فراموش نمی کنم. امروزه حدود یک سوم مردم ما در خارج به سر می برند. آنها حدود ۴ میلیون نفر هستند که می توانند ۲۰ تا ۲۵ درصد در تولید ناخالص ملی تاثیر داشته باشند. آنها در سفرهایشان و آموزش فرزندانشان سالانه بالغ بر ۳/۱ میلیارد دلار پول خرج می‌کنند.
اگر آنها بیشتر به هائیتی بیایند می توانیم بیش از کمک های بین المللی پول به دست بیاوریم. من در اولین مرحله سفرم به میامی در کنفرانس توریسم شرکت کردم که بسیاری از مردم هائیتی که در فکر توریسم هائیتی هستند در آن شرکت داشتند.