گروه سیاسی: بررسی عملکرد دولت و بازخوانی فعالیت های اعضای دولت از سوی منتقدان و صاحب نظران ازجمله عواملی است که برای ادامه کار دولت جزو ضروریات محسوب می شود. انتقاد از عملکرد دولت ها در تمام دنیا یکی از امور مرسومی است که به حرکت و جهت دهی به دولت ها در مسیر مثبت کمک می کند. توجه به انتقادهای وارده از سوی منتقدان، فارغ از جناح بندی ها، باید همواره از مسائل مورد توجه دولت ها باشد.
عملکرد یکسال و چند ماهه دولت احمدی نژاد اگرچه انتقادهای بسیاری را چه از میان اصولگرایان و چه در میان اصلاح طلبان برانگیخت، اما با عکس العمل دولت مواجه شد که این نقدها را نمی پذیرفت و با تندی به آنها واکنش نشان می داد.تا جایی که حتی در این میان برخی رسانه ها که به مسئله گرانی پرداخته بودند متهم به بزرگنمایی شدند.
این در حالی است که مقام های سیاسی کشور از مسئله گرانی نیز ابراز نگرانی کرده بودند و حتی در هفته گذشته امامان جمعه شهرهای سراسر کشور نیز از دغدغه خود درباره افزایش گرانی ها با مردم سخن گفتند. تعدادی از فعالان سیاسی در این باره معتقدند دولت نهم باید تلاش بیشتری برای پاسخگویی به مطالبات و رسیدن به معیارها از خود نشان دهد.
محرومیت دولت از بدنه کارشناسان
«در دنیای امروز و در عرصه رقابت جهانی نمی شود با آزمون و خطا و با مدیریت های ناکارآمد یا فاقد تجربه و دانش کافی، اقتصاد را پیش برد».
این سخنی است که حجت الاسلام مجید انصاری، با اشاره به عملکرد دولت می گوید. این عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام که با ایسنا گفت وگو می کند با استقبال از سخنان اخیر مقام معظم رهبری در دیدار با اعضای دولت درخصوص لزوم بهره مندی از تمام ظرفیت ها و نیروهای کشور، می گوید؛ امروز بخش وسیعی از توان و ظرفیت کشور در بخش نرم افزاری یعنی نیروی انسانی مجرب بلااستفاده مانده و دولت داوطلبانه خود را از بدنه عظیم کارشناسی و تجربه 27 سال گذشته در سطوح مختلف محروم کرده است.
انصاری با بیان اینکه البته ممکن است در مسندهای سیاسی یا در سطوحی بالا مثلا در حد وزرا و معاونین وزرا و امثالهم نوگرایی دولت قابل توجیه باشد، ادامه می دهد؛ اما توسعه دادن تغییرات در حد مدیران میانی و حتی مدیران پایین دستی، کارشناسان و کارمندان عادی وزارتخانه ها و دستگاه ها جفا به کشور، مردم و خود دولت است.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با تاکید براینکه دولت نمی تواند خود را بی نیاز از سرمایه هایی بداند که 28 سال برای پرورش آنها سرمایه گذاری شده است، اضافه می کند؛ اینکه امروز سخاوتمندانه و از سر بی نیازی دستگاه های مختلف با تجربه مدیریت گذشته برخورد می کنند و عزل و نصب ها و شایستگی ها را کمتر مورد توجه قرار می دهند، مایه تاسف است.
انصاری، با اشاره به سخنان اخیر مقام معظم رهبری در دیدار با هیات دولت و اظهار تاسف ایشان از گرانی و افزایش قیمت ها در هفته های اخیر هشدار می دهد؛« اگر دولت بخواهد مجددا با گرانی ها به صورت عکس العملی و انفعالی برخورد کند و به صورت فوری و کاذب سطح عمومی قیمت ها را پایین بیاورد و با تزریق کالاهای وارداتی به بازار قصد داشته باشد قیمت ها را کنترل کند گرچه ممکن است یک اثر کوتاه مدت داشته باشد، اما قطعا در میان مدت خود این مسئله موجب افزایش تورم و گرانی خواهد شد و این اتفاقی است که طی ماه های گذشته شاهد آن بودیم.
وی با بیان اینکه گرانی های اخیر ریشه در سیاست های اقتصادی دولت دارد، می گوید؛ نسبت به این قضیه تاکنون هم اقتصاددانانی که به دولت نامه نوشتند و هم سایر صاحب نظران و کارشناسان از آغاز کار دولت به ویژه از آغاز سال مالی 1385 هشدار داده اند. عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه «بنده نیز در چند نوبت نسبت به تشدید تورم در نیمه دوم سال جاری هشدار داده بودم»، اظهار می کند؛
وقتی که به هر دلیل سرمایه گذاریهای مولد پایه دار در کشور تضعیف می شود و بیشتر به جای سیاست های تولیدی به سیاست توزیعی توجه می شود و در بخش تولید هم بخش های اساسی و سرمایه گذاری های پایدار تضعیف می شود و اعتبارات دولتی و تسهیلات بانکی بیشتر به سمت تسهیلات کوتاه مدت و کوچک و مصرفی و یا شبه مصرفی سوق داده می شود، طبیعی است که آثار این سیاست ها چیزی جز تورم نخواهد بود.
انصاری نتیجه افزایش هزینه های جاری دولت را جز افزایش نقدینگی و طبعا افزایش تورم و گرانی ندانست و اضافه می کند؛ متاسفانه شاهدیم که برخلاف تاکید سیاست های کلی نظام و برخلاف برنامه توسعه چهارم که بر کاهش هزینه های دولت و قطع وابستگی هزینه های جاری به درآمدهای نفتی ظرف 10سال تاکید دارد و می بایست هر سال از برنامه 10 درصد از اتکاء به بودجه جاری به نفت کاهش پیدا کند، ظرف دو سال گذشته یعنی سال 1384 و 1385 بودجه جاری کشور از رقم 230 هزار میلیارد ریال در سال 1383 به 370 هزار میلیارد ریال در سال 1385 افزایش پیدا کرده است.
عضو شورای مرکزی مجمع روحانیون مبارز، برداشت های مکرر از حساب ذخیره ارزی و تزریق آن به بودجه های جاری یا بودجه های عمومی دولت را یکی دیگر از عوامل افزایش نقدینگی و به طبع افزایش تورم در جامعه عنوان می کند. انصاری، با تاکید بر اینکه مجموعه ای از سیاست های اقتصادی درست و علمی می تواند کشور را از تورم فزآینده، بیکاری و گرانی فزآینده نجات دهد، خاطرنشان می کند؛ به رغم اینکه پیش از این بارها نسبت به هریک از این سیاست ها هشدار داده شده، اما متاسفانه برخی از این هشدارها با بی مهری یا برچسب ضدیت با دولت از سوی برخی دولتمردان تعبیر گردیده است.
عضو مجمع روحانیون مبارز در ادامه با اشاره به اینکه در نیمه دوم سال قرار داریم، می گوید؛ طبعا به زودی بخشنامه بودجه از سوی دولت به دستگاه ها ابلاغ می شود، لذا بنده از دولت درخواست می کنم که حقیقتا در سیاست های اقتصادی غیرعلمی خود که مورد نقد جدی همه دلسوزان و اقتصاددانان و کارشناسان کشور بوده است، تجدیدنظر کرده و بودجه سال 1386 را علمی تر و واقع گرایانه تر تنظیم کند.
استفاده دولت از همفکری نخبگان
یک عضو فراکسیون اصولگرایان مجلس نیز در ارزیابی سخنان مقام معظم رهبری در خصوص خدمت کردن دولت به دور از گرایش های سیاسی و گروهی، می گوید؛ دولت در بحث اعمال مدیریت ها و هماهنگی ها و اجرای برنامه ها و تعامل بین قوا و بحث شایسته سالاری قدری مشکل دارد و باید در انتصابات بیشتر توجه کند. موسی الرضا ثروتی در گفت وگو با ایسنا اضافه می کند؛ مقام معظم رهبری در جلسات مختلف با مسئولان کشور بر بحث سعه صدر و رویکرد اصولگرایانه در امور و برای اعتماد پیدا کردن مردم به دولت تاکید کردهاند.
وی اضافه می کند؛ با توجه به شرایطی که کشور در آن از نظر داخلی و بین المللی قرار دارد و با توجه به شرایطی که دولت پیش رو داشته و با توجه به شعارهایی که اعلام کرده برای تحقق آنها مقام معظم رهبری بارها اعلام کرده اند که همه نظام باید به کمک دولت بیاید، در این راستا دولت نیز بی وقفه برای حل مشکلات در تلاش است. این نماینده مجلس با تاکید بر اجرای عدالت در جامعه در سطوح مختلف به عنوان یکی از شعارهای دولت، می گوید؛ این عدالت حتی در جایگزینی افراد و اعطای مسئولیت ها و استفاده از سلایق و نظرات مختلف نیز باید رعایت شود.
در واقع اجرای عدالت در هر زمینه ای باید معتدل و در چارچوب قانون بوده و به گونه ای باشد که خردگرایی، حکمت و پاسخگویی در کارها وجود داشته باشد. نماینده بجنورد تحمل مخالف و توجه به شایسته سالاری و نظارت بر عملکردها را مورد تاکید قرار داده و می افزاید؛ مقام معظم رهبری بارها بر این مسائل تاکید داشتهاند. دولت نیز باید با درایت و تصمیم گیری درست از همه نیروهای درون نظام در جهت خدمت به مردم استفاده کند.
البته در عمل دولت تاکنون اینگونه رفتار کرده ولی انتظار می رود بیش از اینها از همفکری نخبگان و از ظرفیت مدیران کارآمد استفاده کند، در حالی که در این مقوله نقص هایی وجود دارد. ثروتی تعامل با نخبگان و توجه به شایسته سالاری را از نکات مهم دانسته و معتقد است دولت باید توجه بیشتر روی این مسئله داشته باشد.
دولت و ارزیابی موفق
اما احمد رسولی نژاد، نماینده دماوند و فیروزکوه در مجلس و دیگر عضو فراکسیون اصولگرایان هم معتقد است؛ دولت در راستای تحقق مقوله های ارتباط با مردم، حفظ هویت ملی، امانتداری و ایجاد کفایت به عنوان مقوله های قدرت تلاش زیادی داشته است. وی در عین حال خاطر نشان می کند؛ لازم است بیشتر در این خصوص کار کند.
رسولی نژاد در خصوص تاکیدات مقام معظم رهبری به دولت برای دوری از دسته بندی های گروهی در جهت خدمت کردن به مردم، می گوید؛ همانطور که آقای احمدی نژاد در ابتدای آغاز کار خود گفت که دولت وی یک دولت 70 میلیونی است، وی توان را بر این گذاشت که از همکاری همه نیروهای متعهد و توانمند در دولت استفاده کند. عضو فراکسیون اصولگرایان ابراز عقیده می کند؛ احمدی نژاد فارغ از همه جناح بندی ها و دسته بندی های احزاب و گروههای سیاسی تاکنون عمل کرده و دنبال شایسته سالاری به معنای واقعی بوده و بر استفاده از افرادی که با اهداف و برنامه های وی هماهنگی و همراهی دارند، تاکید داشته است.
به گفته عضو کمیسیون فرهنگی مجلس، در این راه اگر رئیس جمهوری احساس کند برخی در این همراهی عاجز و ناتوان هستند و با تذکر قادر به اصلاح نیستند و نمی توانند خود را با وضعیتی که اعلام شده هماهنگ کنند نسبت به برکناری و تغییر آن افراد بدون تعارف اقدام می کند.
حمایت از یک جناح خاص
در سمت مقابل اما حسین کاشفی، معاون دبیرکل جبهه مشارکت ایران اسلامی، ابراز امیدواری می کند که دولت به نظرات اخیر مقام معظم رهبری توجه کرده و اجرای آن را در عمل نشان دهد. وی تاکید می کند؛ برای اداره کشور عملا آنچه اتفاق افتاده این است که دولت تنها از یک جناح خاص حمایت می کند. دولتمردان باید در عملشان نشان دهند که جناحی عمل نمی کنند، اما چینش نیروها و انتخاب آنها این موضوع را کاملا مشخص می کند که جناحی عمل می کنند یا نه. کاشفی همچنین تغییر وزیری را که به دستور عمل نکرده است، بیانگر نگرانی از عملکرد جناحی دولت دانسته و خاطر نشان میکند؛
این دولت است که باید با رفتارهای خود این نگرانی را از مردم و مسئولان برطرف کند.وی، مهمترین ظرفیت های موجود در کشور را نیروی انسانی و توانمندی های موجود در کشور ارزیابی کرده و می گوید؛ این توانمندی ها و ظرفیت ها در دولت قبل به وجود آمد و مدیران گذشته و وزرا که از مردم حقوق گرفتند تجربه هایی کسب کردند که باید از آنها استفاده شود، اما می بینیم که امروز نه تنها از آن استفاده ای نمی کنند بلکه سعی می کنند آن را کاملا نفی کنند و به گونه ای عمل می کنند که گویی تافته جدابافته هستند.
وی اضافه می کند؛ اینکه مقام معظم رهبری فرمودند باید از همه ظرفیت ها استفاده شود، نکته ای بسیار قابل توجه است؛ چراکه همه علاقه دارند به رشد و پیشرفت کشورشان کمک کنند و اگر امروز شاهد وضع نامناسب اقتصادی در کشور هستیم به این دلیل است که آقایان به جای آنکه با مردم صادقانه صحبت کنند و علت های گرانی را بگویند، آن را انکار می کنند». معاون دبیرکل جبهه مشارکت ایران اسلامی همچنین خاطرنشان می کند؛ متاسفانه دولتمردان در بحث گرانی نمی خواهند به واقعیت های ملموس بپردازند، درحالی که مردم وقتی خرید می کنند گرانی را لمس میکنند.
چه مواردی را می توان مثال زد جز فرآورده های نفتی که گران نشده است؟ قیمت فرآورده های نفتی نیز که تثبیت شده است، باید دید تا چه حد به نفع اقتصاد کشور خواهد بود. با همین استدلال که می گفتند اگر فرآورده های نفتی گران نشود اجناس دیگر نیز گران نخواهد شد، مشاهده کردیم که قیمت درآمدهای نفتی تثبیت شد. ولی رشد بی رویه قیمت ها و قاچاق فرآورده ها رخ داد و دولتمردان به جای آنکه به حرف رسانه ها و توصیه های آنها توجه کنند آن را انکار کرده اند؛ درحالی که حتی باید از رسانه ها تشکر میکردند.
کاشفی می گوید؛ دولت با این رفتارها زمینه بی اعتمادی خود را فراهم می کند. مردم باید احساس کنند دولتمردان و نمایندگان از خود آنها هستند. مردم باید به دولتمردان اعتماد داشته باشند؛ چرا که آنها بین گفته و عمل قضاوت میکنند.