طی چند روز آینده پانزدهمین اجلاس مجلس خبرگان رهبری برگزار میشود و طرحهایی در این اجلاسیه از جانب کمیسیون آییننامه مجلس خبرگان به صحن علنی مجلس ارائه خواهد شد با توجه به این که طرح مربوط به حد نصاب رسیدن و رقابتی بودن شرایط انتخابات در حوزههای انتخابیه جهت برگزاری انتخابات خبرگان در آن حوزهها به تصویب کمیسیون آییننامه رسیده این طرح تنها طرحی خواهد بود که در اجلاسیه پانزدهم توسط کمیسیون آییننامه به صحن علنی مجلس ارائه میشود.
این در حالی است که گروهها و احزاب سیاسی و همچنین اعضایی از همین مجلس برنامهها و پیشنهادهای مختلفی را برای انتخابات آتی مجلس خبرگان در نظر دارند. ائتلافها و رایزنیهای صورت گرفته بین گروههای سیاسی نشان از اهمیت ویژه این دوره از مجلس خبرگان دارد. در همین راستا یکماه پیش آیتالله موسوی خویینیها دبیر کل مجمع روحانیون مبارز به استان قم سفر کرد و با حضور در جمع اعضای مجمع مدرسین و محققین در مورد مسایل مختلف از جمله نحوه همکاری و انتخابات خبرگان تبادل نظرهایی به انجام رسید.
به نظر میرسد این تبادل نظرها با اعضای این تشکل در آینده از طریق رایزنیها ادامه خواهد داشت زیرا معتقدند که دیدگاههای نزدیک به هم دارند. هر چند که مجمع روحانیون مبارز نمایندهای در جبهه اصلاحات ندارند اما نتایج همفکری جلسات مقدماتی مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم با مجمع روحانیون مبارز درباره انتخابات خبرگان به اطلاع شورای هماهنگی جبهه اصلاحات خواهد رسید تا آنها نیز به بررسی و حمایت آن نظرات بپردازند.
سیدحسین موسوی تبریزی در این باره گفت: مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم قصد دارد با مجمع روحانیون مبارز و جبهه اصلاحات در ارنباط با انتخابات از جمله انتخابات خبرگان بحث مذاکره و تعامل داشته باشد. و بعد از آن اگر شرایط انتخابات به نحو مناسبی فراهم شد، با این دو تشکل در ارتباط با معرفی کاندیدا و مصداقها بحث و تعامل کنیم. از سوی دیگر حجتالاسلام غلامرضا مصباحی مقدم سخنگوی جامعه روحانیت مبارز طی گفتوگویی با ایسنا از همکاری این جامعه با جامعه مدرسین برای انتخابات خبرگان رهبری برای دادن لیست مشترک در انتخابات خبرگان رهبری خبر داد.
وی پیش از این گفته بود که کمیته 5 نفره جامعه روحانیت مبارز به منظور گفتوگو با جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و در جهت مشارکت و همکاری با این تشکل، برای انتخابات خبرگان تشکیل شده است. وی با تاکید بر این که این کمیته ارتباطی با مجمع روحانیون مبارز ندارد آورده بود: مجمع روحانیون مبارز استقبالی از چنین همکاری نمیکند. تا به حال چند بار این اتفاق افتاده که جامعه روحانیت و جامعه مدرسین جلسه وفاق تشکیل دادهاند و از مجمع روحانیون مبارز دعوت به عمل آوردهاند و اعضای آن هم در جلسات شرکت کردهاند، نوبت که به دعوت کردن مجمع رسیده دیگر دعوتی صورت نگرفته است.
از دیگر مسائل مطرح پیرامون انتخابات مجلس خبرگان طرحی است که اخیرا از سوی مجید انصاری عضو مجمع روحانیون مبارز ـ که در مجلس خبرگان رهبری نیز عضویت دارد ـ درباره ورود خبرگان غیر مجتهد در کمیسیون آییننامه مجلس خبرگان رهبری مطرح شد. با وجود آن که این طرح به صورت شفاهی از جانب وی مطرح شد ولی جهت بررسی در این کمیسیون به تصویب اعضاء رسید اما به لحاظ رویه قانونی موجود در زمینه بررسی طرحها در کمیسیون آییننامه که مستلزم ارائه طرح پیشنهادی به هیات رییسه مجلس خبرگان و ابلاغ از جانب هیات رییسه به این کمیسیون است از جهات قانونی و عملی امکان بررسی این طرح وجود ندارد.
این در حالی است که گروههای اصلاحطلب بر این نظرند که فقط فقها و مجتهدان حوزه نیستند که پس از گذشتن از فیلتر شورای نگهبان صلاحیت حضور در مجلس خبرگان را دارند. این گروهها معتقدند چنین شیوهای درست نیست و با روح قانون اساسی همخوانی ندارد چرا که در قانون وظایف رهبری مطرح شده و خبرگان میخواهند بر اساس آن وظایف رهبری را انتخاب کنند و بر اعمالش نظارت داشته باشند. از نظر این گروهها با توجه به این امر غیر از فقها و مجتهدان تخصصهای دیگر هم برای خبرگان لازم است و باید تلفیقی از همه تخصصها در خبرگان حضور داشته باشند تا به همه مسئولیتها و وظایف که به رهبری برمیگردد اشراف کامل داشته باشند.
موسوی تبریزی دبیر کل مجمع محققین و مدرسین نیز معتقد است: در انتخابات خبرگان باید زمینهای فراهم شود تا متخصصان غیر مجتهد هم حضور پیدا کنند و این امر از نظر قانونی و شرعی مشکلی ندارد. هم چنین باید زمینهای برای حضور زنان در انتخابات خبرگان فراهم شود از سویی مکانیزم به نحوی نباشد که صلاحیتها توسط فقهای شورای نگهبان بررسی شود، زیرا بعضا خود این دوستان در انتخابات خبرگان کاندیدا هستند.
مجمع روحانیون مبارز نیز طرح مجید انصاری درباره انتخابات مجلس خبرگان مبنی بر افزایش تعداد خبرگان و تنوع بخشیدن به حضور کارشناسان خبره از رشتههای مختلف در این مجلس را از بعد وظایف اعضای مجلس خبرگان مورد بررسی قرار داده است: یکی از شرایط رهبری که توسط مجلس خبرگان انتخاب میشود فقیه بودن است البته شرایط دیگری برای رهبری در قانون اساسی پیشبینی شده که خبرگان و کارشناسان خاص خود را میطلبد و این نافی این نیست که اگر مثلا فردی در رشتهای مثل فقه تخصص داشته باشد میتواند در رشتههای دیگر هم اطلاعات داشته باشد، اما بالاخره با توجه به این که علوم تخصصی شده و رشتههای مختلف به صورت تخصصی در مراکز علمی مورد بحث قرار میگیرد یک نظریه این است که مجلس خبرگانی که به شئون رهبری میپردازد علاوه بر این که کارشناسان حقوق نیاز دارد کارشناسان بخشهای دیگری مثل مدیریت امور نظامی و امثال اینها را هم نیاز دارد.
آن چه مطرح شده یک پیشنهاد است، لذا نباید با واکنشهایی دور از شان روبرو شود. یکی دیگر از مباحثی که تا امروز در حاشیه مباحث انتخابات خبرگان به آن پرداخته شده است بحث تجمیع انتخابات است و این در حالی است که یکی از اعضای کمیسیون آییننامه مجلس خبرگان رهبری خبر داد که در بین نمایندگان این مجلس زمینه تصویب تجمیع انتخابات شورای شهر با انتخابات خبرگان وجود ندارد.