بعد از رحلت امام , ما اعلام کردیم که راه امام و خط امام را ادامه می دهیم . اولا این حرکت , از روی تقلید نبود; حرکتی براساس تجربه و آگاهی بود. راه امام , راه نجات این کشور , هم در آغاز انقلاب , هم در دوران حیات آن بزرگوار بود و هم امروز هست ; اما راه امام چیست مقصود ما از راه امام , کدام است
من چند مشخصه ی مهم را از مجموعه یی که ما آن را راه امام و خط امام به حساب می آوریم , عرض می کنم . چند چیز از نظر امام , در درجه ی اول بود; اول , اسلام و دین بود. امام , هیچ ارزشی را بالاتر از ارزش اسلام به حساب نمی آورد. انقلاب و نهضت امام , برای حاکمیت اسلام بود. مردم هم که این نظام را قبول کردند , این انقلاب را به پا کردند و امام را پذیرفتند , برای انگیزه ی اسلامی بود. سر موفقیت امام این بود که صریح و بدون پرده پوشی , اسلام را روی دست گرفت و اعلام کرد من می خواهم برای اسلام کار کنم و همه چیز در سایه ی اسلام است .
قبل از دوران انقلاب ما کسانی در کشور ما و در بعضی کشورهای دیگر بوده اند که حقیقتا به اسلام اعتقاد داشتند , اما جرات نمی کردند , یا نمی خواستند صریحا اسلام را مطرح کنند; تحت نامهای دیگری وارد میدان می شدند و عموما شکست خوردند. علت این که امام پیروز شد , چون هدف خود را که حاکمیت اسلام است , صریح بیان کرد.
البته اسلامی که امام فرمود , در دو بخش قابل توجه است : یکی بخش اسلام در قالب نظام ; امام , این جا خیلی سختگیر بود و به یک کلمه کم یا زیاد , راضی نمی شد; به یک مسامحه , چه در مسایل اقتصادی , چه غیره , راضی نمی شد. همه جا مر اسلام ; نظام اسلامی , مجلس شورای اسلامی , دولت اسلامی , قضاوت اسلامی و دستگاههای گوناگون , باید بر طبق مصالح , خط اسلام و راه حاکمیت اسلام را دنبال بکنند. امام , این را دنبال می کرد و تا آن جا که توانست , تلاش کرد.
چهره ی دوم در مورد پایبندی به اسلام , عمل فردی اشخاص است ; در این جا دیگر آن صلابت و قاطعیت و اعمال قدرت , وجود ندارد; این جا موعظه , نصیحت , زبان خوش و امر به معروف است . امام , به این عقیده داشت . پس اول چیزی که در خط امام , مهم است , تعقیب هدف اسلامی و حاکمیت اسلامی در صحنه ی ایمان و در صحنه ی عمل است .
دومین مطلب , تکیه به مردم است ـ همان طور که عرض کردم ـ هیچ کس در نظام اسلامی نباید مردم , رای مردم و خواست مردم را انکار کند. حالا بعضی , رای مردم را پایه ی مشروعیت می دانند; لااقل پایه ی اعمال مشروعیت است . بدون آرای مردم , بدون حضور مردم و بدون تحقق خواست مردم , خیمه ی نظام اسلامی , سرپا نمی شود و نمی ماند. البته مردم , مسلمانند و این اراده و خواست مردم , در چارچوب قوانین و احکام اسلامی است .
امام , مجمع تشخیص مصلحت را درست کرد; یعنی آرای مردم که مظهرش مجلس شورای اسلامی است , و حدود اسلامی که مظهرش شورای نگهبان است , اگر بین آنها اختلافی پیدا شد , مجمع تشخیص مصلحت تصمیم می گیرد. آن جایی که مصلحت کشور اقتضا بکند , آن را براین مقدم می دارد. مجمع تشخیص مصلحت را هم امام درست کرد.
آنچه که در مورد آزادی گفته می شود , همه در شکم این حرکت عظیم و این سرخط مهمی است که امام برای این کشور به وجود آورد. حالا عده یی تازه از راه رسیده , می خواهند آزادی , آزادی فکر و آزادی رای را تا به امام و دستگاه امام و نظام اسلامی , تازه یاد بدهند و تلقین کنند! این خطی بود که امام , حرکت نظام اسلامی را بر این خط قرار داد. بحمدالله مسوولان کشور ـ چه امروز , چه در دوره ی قبل و دولت قبل ـ که همه شاگردان امام بودند و دست پروردگان امام هستند , این چیزها را از بن دندان دانستند و باور کردند; نمی خواهد دیگری بیاید و به اینها یاد بدهد.
سوم از مشخصه های خط امام , عدالت اجتماعی و کمک به طبقات مستضعف و محروم است که امام آنها را صاحب انقلاب و صاحب کشور می دانست . امام , پابرهنگان را مهمترین عنصر در پیروزیهای این ملت می دانست ; همین جور هم هست و همان طور که گفتیم , امام به گفتن هم اکتفا نکرد. امام از همان اول انقلاب , جهاد سازندگی , کمیته ی امداد , بنیاد مستضعفان , بنیاد پانزده خرداد و بنیاد مسکن را به وجود آورد و دستورات موکد به دولتهای وقت داد. عدالت اجتماعی , جزو شعارهای اصلی است ; نمی شود این را در درجه ی دوم قرار داد و به حاشیه راند. مگر می شود !
حالا عده یی از آن طرف در می آیند که امام فرمودند : انقلاب ما انقلاب نان نیست , برای نان نیست ! بله , انقلاب اکتبر روسیه که در سال 1917 پیدا شد , به خاطر قطع شدن نان در آن شهرهای اصلی آن روز بود ـ مثلا مسکو ـ اگر مردم آن روز نان داشتند ـ همین نان معمولی ـ آن انقلاب پیش نمی آمد. انقلاب ما این جوری نبود , انقلاب ما براساس یک ایمان بود; اما معنایش این نیست که انقلاب نباید به زندگی مردم , به اقتصاد , به نان و به رفاه مردم بپردازد; این چه حرفی است ! امام به این مسایل می پرداخت و دستور می داد و آنچه در درجه ی اول , مورد نظر امام بود , عبارت بود از طبقات محروم و مستضعف .
البته امروز کنار گودنشینها , آنهایی که همیشه بلدند گوشه یی بنشینند و دستور و نسخه صادر کنند ـ بدون این که بدانند واقعیتها چگونه است , یا هیچ مسوولیتی احساس کنند ـ می گویند : عدالت اجتماعی , تحقق پیدا نکرده است ! البته عدالت اجتماعی کامل , بلاشک تحقق پیدا نکرده , خیلی باید مجاهدت کنیم ; اما نظام اسلامی آمد و آن برنامه و نقشه ی غلطی را که در این مملکت بود ـ که هیچ حقی برای روستا و روستانشین و شهرهای دور دست و طبقات محروم قایل نبودند ـ تغییر داد و بیشترین اهتمام را روی این چیزها گذاشت .
امروز بیشترین اهتمام دولت خدمتگزار ما برای نقاط محروم است . در طول دوران انقلاب , همیشه دولتها این جور بودند; بیشترین اهتمامشان برای مردم محروم و نقاط محروم بود , کارهای فراوان و خدمات عظیمی انجام گرفته است . اینها به برکت همین عنصر عدالت اجتماعی در خط امام است .
یک عنصر دیگر , دشمن شناسی و فریب نخوردن از دشمن است . اولین کاری که دشمن می کند , این جور تبلیغ می کند که هیچ دشمنی وجود ندارد. چطور نظام اسلامی دشمن ندارد ! جهانخواران را از این سفره ی به یغما رفته ی سالهای متمادی , محروم کرده است ; معلوم است که دشمنند , می بینیم که دارند دشمنی می کنند ـ در تبلیغات , در محاصره ی اقتصادی ـ هرکاری که می توانند در تقویت دشمن علیه نظام , دارند می کنند; صریح هم می گویند!
در این مملکت , آنچه که برای آمریکا , برای استکبار و برای جهانخواران قابل قبول نیست , استقلال این مملکت و استقلال و بیداری این مردم است ; آن , دست ردی است که این مردم به سینه ی دشمنان این کشور و جهانخواران زده اند; این را نمی خواهند. با اسلام هم که دشمنند , چون اسلام این بیداری را به مردم داده است ; با این دشمنند. امام , دشمن را می شناخت ; روشهای سیاسی و روشهای تبلیغاتی آنها را می فهمید , می شناخت و در مقابل آنها محکم می ایستاد.
محور دیگر , علاقه و حساس بودن به سرنوشت مسلمانان عالم است ; مسلمانان عالم , عقل استراتژیک نظام اسلامی به حساب می آیند. الان ملتها در آسیا , در افریقا و در همین منطقه ی خود ما طرفدار نظام اسلامی هستند. این اظهار ارادتی که به امام و به انقلاب می کنند , سابقه ندارد; نه امروز نسبت به هیچ کشوری در دنیا وجود دارد و معمول است , و نه در گذشته چنین چیزی بوده است . این به خاطر اسلام است . امام روی سرنوشت برادران مسلمان , حساس بودند. و بالاخره تعالی علمی و سازندگی کشور.
اینها سرفصلهای عمده ی خط امام است ; اسلام , مردم , پیشرفت کشور , دشمنی با دشمنان و حساسیت نسبت به امت اسلامی , در آن هست . اینها خط امام است ; ما به اینها پایبند بودیم و هستیم و به فضل پروردگار خواهیم بود.
در این سالهای بعد از رحلت امام , چه دولتهایی که سرکار بودند ـ چه دولت قبلی , چه دولت امروز ما ـ چه دستگاه قضایی , چه مجلس شورای اسلامی و دستگاه قانونگذاری , بحمدالله کارهای بزرگی کردند و خدمات بزرگی انجام دادند. جزئیات کارهای اینها آن قدر زیاد و صفحه ی عملیاتی که مسوولان این کشور در قوای مختلف ـ بخصوص در قوه ی مجریه که بارهای سنگین بر دوش آنهاست ـ به قدری درخشان و زیاد است که هر منصفی اینها را نگاه بکند , تحسین خواهد کرد. من اگر بخواهم الان هم آنچه در ذهنم هست , بگویم , یک صفحه ی طولانی است ; اینها را باید خود آقایان بیایند , به مردم بگویند و توضیح بدهند , تا ببینند که چه زحماتی کشیده اند!
این به برکت پیروی از همین راه امام است . خدای متعال هم به این کشور تفضل کرده است ; این بنایی که امام ساخت , بحمدالله مستحکم مانده است و پایه های محکم و ریشه ی عمیقی دارد. آثاری را هم که خدای متعال و دست قدرت الهی برای این مردم آورد , خیلی عظیم است .
به لطف الهی , پنجاه هزار اسیر ما بی دغدغه برگشته اند; بلوک شوروی که یک مزاحم و معارضی بود , در طول این سالها متلاشی شد; به لطف الهی ملت ما در میدانهای مختلف , به موفقیتهای بزرگی دست پیدا کردند; انتخاباتهای گوناگون , حضورهای برجسته , همین حضور سی میلیونی مردم در انتخابات ریاست جمهوری در دوسال قبل از این , اینها لطف الهی و نشانه های رحمت خداست . (1 ) (بر گرفته از کتاب « او که بود » از انتشارات موسسه قدر ولایت )