رویکرد نبرد ما نا هم‌طراز است

* سابقه اجرای رزمایش در ایران به چه زمانی برمی گردد؟ و برای اولین بار توسط چه نیروهایی و در چه منطقه ای رزمایش برگزار شده است؟
** مشق های تاکتیکی درطول تاریخ درحال تکامل تدریجی بوده و با پیدایش سلاح گرم و همچنین اختراع ماشین، وسعت یافته و از تکامل سریع و افزون تری برخوردار گردیده است. درنیمه دوم قرن بیستم به ویژه در دهه پایانی قرن حاضر به علت پیشرفت علم و فناوری، تمرینات تاکتیکی نیز اهمیت یافته است. به درستی معلوم نیست سابقه اجرای رزمایش ها در ایران به چه زمانی برمی گردد و برای اولین بار توسط چه نیرویی و درچه منطقه ای رزمایش برگزار شده است و آنچه که معلوم است اینکه تمرینات تاکتیکی در زمان پهلوی اول شروع و درزمان پهلوی دوم توسعه یافته است.
قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، تمرینات تاکتیکی اغلب توسط مستشاران نظامی آمریکا، طرح ریزی، نظارت و کنترل می شد و درخاتمه تمرین صحرائی نتیجه رزمایش از طریق مستشاری جهت رفع معایب به یگانهای اجرا کننده منعکس می شد، گاها نیز یگانها یا نمایندگان نظامی کشورهای عضو پیمان سنتو در تمرینات شرکت کرده و به تبادل تجربه می پــرداختند و پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، به علت شرایط خاص کشور و شرکت یگانها درعملیات های پدافند و توسعه داخلی، تمرینات تاکتیکی نیز بطور کلی کنار گذاشته شد. با شروع جنگ تحمیلی عراق علیه جمهوری اسلامی ایران و اجرای عملیات های موفقیت آمیز در دو سال اول جنگ، مجددا نیاز به تمرینات تاکتیکی در زمین های مشابه منطقه عملیات در رده گردان (دریگانهای احتیاط) احیاء شد، ولی این تمرینات اغلب درجبهه جنوبی (منطقه خوزستان) اجرا می شد و درسایر مناطق عملیاتی شامل منطقه میانی و شمال تعمیم نیافت.
پس از قبول قطعنامه 598 شورای امنیت سازمان ملل متحد توسط جمهوری اسلامی ایران، به تدریج تمرینات تاکتیکی توسط معاونت آموزشی و معاونت عملیات و اطلاعات سابق مورد توجه قرارگرفت و دریگانهای رزمی و پشتیبانی رزمی به منظور کسب تجربه، مهارت و ارتقای توان رزمی در رده های گروهان، گردان و تیپ و برمبنای آموزش تفصیلی سالیانه به مورد اجراء گذاشته شد. در سال 1382 درپی اقدامات نیروی ائتلاف به سرکردگی آمریکا در منطقه (جنگ خلیج فارس 1 و2 برعلیه عراق و افغانستان) و تهدیدات بالقوه موجود علیه نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران، کسب آمادگی نظامی درجهت مقابله و دفع هرگونه تهدید اجتناب ناپذیر شده است. کارشناسان با مطالعه دقیق نبردهای آمریکا در منطقه با تعیین و کشف نقاط ضعف و قوت نیروهای ائتلاف با شناخت و درک صحیح تهدید به این نتیجه رسیده اند که مقابله با تهدیدات آمریکا صرفا با اجرای عملیات منظم و کلاسیک ممکن نبوده و دفع تهدید را با رویکردی جدید یعنی رزم ناهمطراز و دفاع سطحی درعمق میسور می دانند که با تجدید نظر درتاکتیک ها، طرح های عملیاتی وجداول حوادث آماده کردن روح و جسم فرماندهان و ستادها و نیروهای رزمنده و آشنا کردن آنها با واقعیت های اجتناب ناپذیر صحنه نبرد قرارداده و رزمایش ها را ضمن بهره گیری از روشهای پیشین با روش ناهمطراز طرح ریزی و اجرا می نمایند.
* رزمایش های نزاجا طی 32 سال گذشته تاکنون را نام برده و بفرمایید هر کدام درچه مناطقی، با چه استعداد نیرو ویگانی و با چه اهدافی برگزار شده است؟
** رزمایش های زیادی در طول این مدت انجام شده است ولی رزمایش های مشترک نیروها که از سال 75 شروع شده است شامل مانور بزرگ ولایت در تاریخ 3/3/75 درمنطقه عملیاتی کوشک نصرت، مانور بزرگ ذوالفقار درتاریخ 1/7/76 در دریاچه نمک قم، مانور بزرگ ذوالفقار درتاریخ 24/5/77 درمنطقه عمومی شرق کشور، مانور بزرگ اقتدار و امنیت 80 درتاریخ 2/3/80 در منطقه جنوب و غرب، مانور بزرگ اقتدار 81 درتاریخ 18/7/81 درمنطقه علی آباد قم، مانور رعد کویر در تاریخ 5/7/82 درمنطقه راور کرمان، مانور بزرگ اقتدار و امنیت 82 درتاریخ 15/12/82 درمنطقه چابهار- برسیس- پسابندر، مانور بزرگ پیروان ولایت در تاریخ 19/9/83 درمنطقه غرب و جنوب، رزمایش بزرگ ضربت ذوالفقار در تاریخ 28/5/85 در سطح منطقه غرب، شمال غرب، شمال شرق، جنوب شرق و جنوب و تمرین پاسگاه فرماندهی و رزمایش صحرایی تیپ 1 لشکر 81 زرهی نزاجا در تاریخ 13/8/87 در منطقه عمومی غرب و تمرین پاسگاه فرماندهی عاشورا و رزمایش صحرایی تیپ 2 لشکر 92 زرهی از تاریخ 3/4/88 تا 10/4/88 در منطقه عمومی جنوب است که با حضور لشکرها و تیپ های مختلف ارتش برگزار شده است.
* رزمایش های نزاجا (نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی) به لحاظ اجرا و تاکتیک های به کار رفته شده چه تفاوت و تغییراتی با رزمایش های گذشته داشته است؟
** امروزه رزمایش های نزاجا به لحاظ اجرا و تکنیک نسبت به گذشته تغییرات اساسی کرده است در گذشته اجرای تمرینات تاکتیکی براساس آموزه های کلاسیک صورت می گرفت، مقدورات و محدودیت های موجود بومی و شرایط جغرافیایی در آن لحاظ نمی شد ولی امروزه رزمایش های نیروی مسلح با لحاظ شرایط، محدودیت و مقدورات خودی و دشمن و با رویکرد ناهم طراز و براساس راهبرد دفاعی نظام اجرا می شود.
روش ناهم طراز روشی است که در آن تلاش می شود تا به خلق ابتکارات جدید، بهره برداری از نقاط ضعف دشمن، خنثی نمودن نقاط قوت و توانمندی های او و تلفیق روش های منظم و نامنظم بر دشمن غلبه نمود برای رسیدن به این مهم، تمام حرکات دشمن در منطقه، چگونگی عملیات آنها در کشورهای همسایه، اجرای رزمایش های مشترک با برخی کشورها، روش های آمادن و... پیوسته رصد گردیده و مورد ارزیابی قرار می گیرد.
معمولا برای پرهیز از اجرای نمایشی رزمایش ها و نزدیک کردن آنها به صحنه های واقعی نبرد، رزمایش ها به صورت 2 طرفه اجرا می شود که در آن گروهی از نیروهای خودی نقش نیروهای دشمن را ایفا می کنند، در این رزمایش های دوطرفه معمولا طرف دشمن نما براساس دکترین تهاجمی دشمن در منطقه حضور پیدا کرده و اقدامات تهاجمی خود را آغاز می کند و در مقابل، نیروهای خودی براساس آخرین آموزه های رزم ناهم طراز در یک بازی جنگ واقعی اقدامات دشمن را مرحله به مرحله پاسخ داده و خنثی می کنند.
* اهداف رزمایش های گذشته چه بوده است و در حال حاضر اهداف رزمایش ها چه می باشد؟
** اهداف تمرینات تاکتیکی متناسب با دکترین و طرح های عملیاتی موجود و دستاوردهای سیاسی و اجتماعی مورد نظر سیاست مداران کشور متغیر می باشد. معمولا اهم اهداف تمرینات تاکتیکی در گذشته و حال اولا ارتقای مهارت فرماندهان به ارکان ستاد و رزمندگان در طرح ریزی و هدایت و اجرای عملیات، ثانیا آشنایی فرماندهان و مسئولین با مقدورات و محدودیت های موجود، ثالثا شناخت نقاط ضعف و قوت یگان های تابعه، رابعا ارتقای سطح آمادگی رزمی یگان های نزاجا جهت مقابله با تهدیدات متصوره در شرایط رزمی واقعی، خامسا ارزیابی توانایی فرماندهان و ارکان ستاد یگان ها در طرح ریزی و هدایت عملیات و همچنین ارزیابی کلیه سیستم های دخیل و تأثیرگذار در نبرد از جمله آماد، مخابرات و... است.
* موفق ترین و پیشرفته ترین کشورها (در منطقه و جهان) در زمینه اجرای رزمایش چه کشورهایی هستند؟
** ایران در طول سال های گذشته با توجه به تکرار تمرینات، مهارت و تبحر خاصی در طرح ریزی و هدایت عملیات پیدا کرده است.
* از نظر کمی، کیفی و تاکتیکی رزمایش هایی که کشور ما توسط نیروهای مسلح انجام می شود در مقایسه با رزمایش های کشورها (در منطقه و جهان) چه تفاوت هایی دارد؟
** از نظر کمی به نظر می رسد تعداد تمرینات تاکتیکی (رزمایش روی نقشه، تمرین پاسگاه فرماندهی) و رزمایش های صحرایی که در سطح آجا ارتش جمهوری اسلامی به ویژه نزاجا برگزار می شود تقریبا هم طراز سایر کشورها می باشد. البته در کشورهای دیگر برای اجرای رزمایش ها یگانی (تیپ و لشگری) تبلیغاتی صورت نمی گیرد و اطلاعاتی در این خصوص در جراید عمومی درج نمی شود و اطلاعات ما در این زمینه از کشورهای دیگر بسیار محدود است فقط در خصوص رزمایش های مشترک آنها آن هم به خاطر نقش بازدارندگی آن تبلیغات محدودی انجام می شود نظیر مانور کره جنوبی و آمریکا و امارات متحده عربی و آمریکا.
* یک رزمایش چه مراحلی را می گذراند تا به مرحله نهایی می رسد؟
** یگانهای نزاجا پس از اجرای برنامه های آموزشی تفضیلی در آزمایشات گروه، دسته، گروهان و گردان شرکت نموده و سپس در سطح تیپ و لشکر با همکاری کلیه رسته ها در تمرینات تاکتیکی، تیپی و لشکری شرکت می کنند.
* در شرایط کنونی نزاجا به لحاظ تجربه برگزاری رزمایش های مختلف در چه سطحی قرار دارد؟
** با توجه به تکرار تمرینات صورت گرفته، بهره گیری از روشهای ناهمطراز در مقابله با دشمن فرضی، مطالعه جنگهای نیروهای فرامنطقه علیه همسایگان و لحاظ آنها در طرح ریزی تمرینات نیروهای مسلح از کیفیت بسیار خوبی برخوردار هستند.
* رزمایش ها تا چه اندازه در توان دفاعی و بازدارندگی کشورمان تأثیر داشته است؟
** اجرای رزمایش ها بویژه رزمایش های صحرایی، تیپی، لشکری و مشترک در کشور نشانگر پا به رکاب بودن میزان آماده به رزم بودن یگانهای تابعه نزاجا برای مقابله با هر گونه خطر و تهدید در کلیه جبهه ها می باشد و این خود بازدارنده است زیرا دشمنان هرگز به کشوری که ضمن برخورداری از همه مؤلفه های قدرت ملی دارای ارتشی توانمند و قوی است چشم چپ هم نگاه نخواهد کرد.
* ابعاد تأثیرگذاری یک رزمایش در داخل و خارج کشور تا چه میزان و چگونه است؟
** لازمه بقا و حفظ استقلال و حاکمیت سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و نظامی هر ملتی، مقاومت و توان ایستادگی در برابر هرگونه تهدید بیگانه و داشتن توان رزمی مطلوب برای دفاع و در هم شکستن خطرات بالقوه و بالفعل می باشد.
نظام مقدس جمهوری اسلامی با ایمان و اعتقاد راستین به مکتب انسان ساز و فرهنگ والا و غنی اسلام ناب محمدی(ص) و پیروی آگاهانه از خط سرخ شهادت به منظور اعتلای عزت و سیادت ایران اسلامی و با هرگونه سلطه جویی، ظلم، تخطی و تجاوز پنهان و آشکار بیگانه به هر شکل ممکن مبارزه می نماید و برای کوتاه کردن دست غارتگران استکبار از هیچ کوششی فروگذار نبوده و امروز به عنوان سنبل و الگوی مبارزه و مقاومت در برابر چپاولگران بین المللی مورد تاسی و توجه تمامی ملل و اقوام مظلوم و تحت سلطه جهانخواران قرار گرفته است.
اگر چه در طول هشت سال دفاع مقدس بسیاری از فرزندان ارزشمند کشورمان در مسلخ عشق به خیل عظیم شهدا پیوستند و جمع کثیری به قربانگاه عشق شتافتند و بنا به مشیت الهی قسمت هایی از اعضای بدن خود را تقدیم کردند و در صف شاهدان زنده جانبازان جاوید قرار گرفتند، توان مالی و اقتصادی کشور آسیب فراوان دید. بیشتر شهرها و اماکن و تأسیسات حیاتی مملکت صدمات بسیاری متحمل شدند، اما استقلال و حاکمیت و عزت و سربلندی کشور و ملت ایران در سایه ایستادگی و فداکاری سربازان و جان برکفان امت تا ابد بیمه و تضمین شد. امروزه فکر حمله به ایران اسلامی در فرهنگ جهانی یعنی گرفتار شدن در گرداب نیستی و استقبال از مرگ و نابودی حتمی، طبعا این همه افتخار و سربلندی نتیجه رهبری و هدایت صحیح و داهیانه و واقع بینانه مقام معظم رهبری و همراهی مردمی فداکار، مجاهد و شرافتمند ایران اسلامی بوده است و آیندگان و تاریخ به این همه شکوه و ایثار افتخار خواهد کرد و با توجه به آنچه گذشت لازمه برخورداری همیشگی از این افتخار و سربلندی، تقویت و توان بنیه دفاعی کشور و تجهیز آن به بهترین و کارآمدترین سلاح و ابزار رزمی و بالا بردن آمادگی جسمی و روحی رزمندگان، برنامه ریزی و اجرای آموزش های لازم و بازرسی های همه جانبه از کارایی سلاح و تجهیزات و نفرات و انجام تمرینات صحرایی در سطوح مختلف الزامی است. و انجام تمرینات، نمایش آمادگی رزمی یگان ها و دادن اطمینان خاطر به ملت شریف و نجیب ایران اسلامی هشدار لازم به دشمنان قسم خورده و توطئه گران داخلی و خارجی است که در رزمایشات به منصه ظهور می رسد.