جورج تنت سخنان خود در حضور صدها خبرنگار داخلی و خارجی در جلسه معارفه کتابش را با ذکر خاطره دیدار با من در روز دوازدهم سپتامبر سال 2001 آغاز کرد. رئیس سابق سیا در اینباره گفت: در حالی که در حال قدم زدن رو به شاخه غربی کاخ سفید بودم، ریچارد پرل را دیدم که در حال خروج از همان اتاقی بود که من قصد ورود به آن را داشتم. پرل رو به من کرده و گفت: «عراق باید هزینه آنچه را که دیروز رخ داد پرداخت کند. آنها باید مسوولیتپذیر باشند.» به ریچارد نگاهی انداخته و از خودم پرسیدم: ریچارد با چه کسی دیدار کرده است؟
جورج تنت در این سخنان مدعی شد که روز دوازدهم سپتامبر یعنی یک روز پس از حادثهای که آمریکا را لرزاند با من در کاخ سفید دیدار کرده است. اما من در روز دوازدهم سپتامبر سال 2001 در اروپا بودم. قطعاً در آن روز امکان مراجعه به فرودگاه و بازگشت یک ساعته به واشنگتن برای من وجود نداشت. هرگز نه در روز دوازدهم سپتامبر آن سال و نه هیچ روز دیگری اعلام نکردم که عراق باید هزینه حادثه یازدهم سپتامبر را پرداخت کند، تکذیب من پایان این داستان است: جورج تنت شاید در مکان دیگری حرفی مشابه از قول من شنیده است. به هر حال این اظهارات اشتباهی صرف بود.
زمانی که از اظهارات جورج تنت آگاهی یافتم، از این اشتباه فاحش تعجب کردم. جورج تنت به محض آگاهی از تکذیب من سخنان خود را توجیه کرده و گفت: شاید در خصوص تاریخ این روز اشتباه کنم اما مطمئن هستم که وی این سخنان را به زبان آورده و به آنها اعتقاد هم داشته است.
جورج تنت یکشنبه گذشته ضمن حضور در برنامه «دیدار با مطبوعات» ادعا کرد که این جمله را از گفتوگوی من با روبرت دی نواک در هفدهم سپتامبر و نامهای که به جورج بوش نوشتهام استنباط کرده است. ابتدا این نامه به امضای 40 نفر به استثنای من رسیده بود و تاریخ ارسال آن نیز به بیستم سپتامبر باز میگردد. البته مکالمه 10 کلمهای من با نواک به هیچوجه جمله «عراق باید هزینه حادثه دیروز را بپردازد» را در بر نداشت. در نامههای که به جورج بوش نوشتیم نیز آمده بود: هرگونه استراتژیای که در راستای ریشهکن کردن تروریسم بینالمللی اتخاذ شود باید در مرحله اول حذف رژیم صدام حسین را در برگیرد.
جورج تنت ادعا میکند که جمله خود را از جملهای که من به جورج بوش نوشتهام استنباط کرده است. این در حالی است که این دو جمله هیچ ارتباطی به هم نداشتند: تنت ادعا میکند که من در دیدار با وی یا شخص دیگری اعلام کردم که عراق باید هزینه یازدهم سپتامبر را بپذیرد این در حالی است که من به جورج بوش نوشتم: رژیم صدام حسین باید پیش از پخش تسلیحات شیمیایی، بیولوژیکی و هستهای متوقف شود. جورج تنت بدین ترتیب مدعی شد که تصمیم جورج بوش برای حذف رژیم صدام حسین با سخنان من در خصوص لزوم پرداخت هزینه از جانب دولت عراق تقویت شده است.
جورج تنت در طول این سالها هرگز نپذیرفته است که ارتش آمریکا به بهانه اشتباهات نادرست وی و سازمان تحت کنترلش به عراق لشکرکشی کرد. رئیس سابق سازمان سیا مصرانه قصد دارد روایت دیگری از داستان را در افکار عمومی ثبت کند. این روایت نیز بر این مبنا استوار است که تصمیم جورج بوش برای ریشهکنی رژیم صدام حسین نتیجه سخنان سحرآمیز معاون رئیسجمهور و مشاوران جورج بوش است. جورج تنت برای موجه جلوه دادن این ادعاها به سخنانی استناد کرده است که هرگز از جانب من و از جانب فرد دیگری زده نشده است.
شاید اگر جورج تنت رهبری هوشمند بود هرگز این سخنان را بر زبان نمیآورد اما متأسفانه وی حتی نتوانست سازمان سیا را به خوبی اداره کند. وی در طول حکومت خود بر سیا فاجعهای عظیم را رقم زد. حقیقت این است که تحلیلهای ناشیانه و تخریب مدارک و اسناد معتبر ما را به سوی جنگی پیش برد که خلاء مدارک معتبر در توضیح آغاز این جنگ همچنان سیاست خارجی ما را تخریب میکند.
سازمان اطلاعات آمریکا ظرف چند سال گذشته هرگز نتوانسته است از پس مأموریت خود به خوبی برآید. اشتباه سازمان سیا آخرین بار در پرونده تسلیحات کشتار جمعی صدام حسین متبلور شد. شاید سازمان اطلاعات آمریکا به اشتباه ادعا کرد که صدام حسین دارای تسلیحات کشتار جمعی است اما این تنها یکی از اشتباهات فاحش بود.
حقیقت این است که پس از یازدهم سپتامبر، رئیسجمهور، معاون رئیسجمهور و اعضای کنگره بر دادههای اطلاعاتی سازمان سیا به رهبری جورج تنت اطمینان کردند. تمامی این مقامها یافتههای سیا را در توضیح آغاز جنگ تکرار میکردند. یافتههایی که ذرهای به حقیقت نزدیک نبود.
زمانی که مقامهای وزارت دفاع سازمان سیا را برای تأیید ارتباط میان رژیم صدام حسین با القاعده تحت فشار قرار دادند، جورج تنت ابتدا سرسختانه از هرگونه پاسخدهی سر باز زد در نهایت نیز به توجیه ارتباطهایی رو آورد که سازمان سیا همواره به آنها بیتوجه بوده است. جورج تنت همواره به جای یافتن مدارک مستدل، اکثر اوقات خود را صرف مبارزه لفظی با منتقدان سیاستهایش در سازمان سیا میکرد.
نادیده گرفتن افزایش چشمگیر فعالیت مسلمانان بنیادگرا و افراطی، بزرگترین اشتباه سازمان سیا در طول دو دهه گذشته بوده است. این فعالیت وهابیهای افراطی بود که مقدمات یازدهم سپتامبر را از مدتها پیش فراهم کرد. جورج تنت در حالی دیگران را مسبب اشتباهات فاحش سازمان سیا می داند که جرأت بیان یک حقیقت را ندارد. جورج تنت نمیتواند در حالی که سینه خود را سپر کرده بگوید: من به جورج بوش هشدار دادم که متحد ما یعنی عربستان سعودی، منبع مالی بسیاری از مساجد و مدارسی است که عقاید افراطگونه را تبلیغ میکنند. جورج تنت هرگز چنین هشداری به بوش نداده بود. سیا در طول دو هفته گذشته رهبران ایالات متحده را نسبت به خطر افزایش اسلام افراطی در آمریکا و اروپا آگاه نکرده بود.
جورج تنت و در مقامی بالاتر سازمان سیا قصد داشتند تسلیحات کشتار جمعیای را بیابند که هرگز وجود خارجی نداشته است. اما هرگز روی پدیده افزایش فعالیتهای تروریستی که حقیقتی غیر قابل انکار بود کار نکردند. آمریکا تا همین امروز هزینه این اشتباه مهلک سازمان سیا را پس می دهد.
*ریچارد نورمن پرل متولد شانزدهم سپتامبر 1941 در نیویورک است. وی در کابینه ریگان به عنوان مشاور سیاسی وزیر دفاع کار میکرد. در فاصله سالهای 1987 تا 2004 نیز به عنوان مشاور در کمیته مشورتی هیأت دفاع مشغول به کار بود. وی از سال 2001 تا 2003 نیز ریاست این کمیته را تحت فرمان جورج بوش بر عهده داشت. وی تحقیقات بسیاری در حوزههای مسائل امنیتی، دفاعی و خاورمیانه داشته است.