* س- روز سهشنبه نیروگاه اتمی بوشهر دو بار مورد حمله هوائی هواپیماهای عراقی قرار گرفت که در نتیجه 10 نفر، از جمله یک نفر تبعه آلمان کشته شدند. در مورد این حمله چه فکر میکنید و وضعیت کنونی نشت تشعشعات اتمی آن چه میباشد؟
** ج- از لحاظ نشت تشعشعات، نگرانی وجود ندارد. حملات عراق، آنچنان سطحی بوده که فقط به سطح فضای بیرونی مربوط بوده است. از لحاظ اصولی هم، این نقض مقررات جهانی است. عراق عضو آژانس بینالمللی اتمی است و تعهد دارد که حمله نکند و این هم در ردیف جنایات دیگر عراق به حساب میآید.
* س- آیا اعلام آمادگی سراسری در کشور، به معنای اجرای عملیات قاطع در آینده نزدیک میباشد؟
** ج- آنچه که در حال حاضر برای آمادگی تهیه میشود، طبعا وقتی که نتیجه داد، بعد از آن عملیات آغاز میشود، ولی این بدان معنی نیست که ما منتظر نتیجه این آمادگی میمانیم. منظور از این آمادگی این است که ما بتوانیم وقتی که تصمیم گرفتیم، بطور متوالی و مسلسل ضربههایمان را وارد کنیم.
* س- آیا شما به راهحل سیاسی شورای امنیت بدبین هستید؟
** ج- ما در این بین فقط به آقای دبیرکل سازمان ملل تا حدودی اعتماد داریم. تجربه گذشته ما نشان میدهد که شورای امنیت حسننیت کافی ندارد، در عین حال تا حدودی داریم همکاری میکنیم که اگر واقعا حسننیت داشته باشند، فرصت داشته باشند که نتیجه بگیرند.
* س- آقای لاریجانی بزودی راهی سازمان ملل میشود، آیا میتوان انتظار پیشرفتی را از سفر ایشان داشت؟
** ج- این مثل همان سؤال سابق است. یعنی اگر واقعا شورای امنیت حسننیت نشان دهد و بخواهد عدالت تامین شود، میتوان امیدوار بود، ولی اگر آنها هدفشان نجات صدام باشد و نخواهند که حقوق ملت ایران را جدی بگیرند، طبعا نتیجهای نمیگیرند.
* س- از نظر جنابعالی، کدامیک از مواد طرح 9 مادهای دبیرکل سازمان ملل، عادلانه نیست؟
** ج- ترکیب مواد درست نیست والا اگر مجموعه این طرح به این صورت اجرا شود که اول متجاوز معرفی بشود و بعد دادگاهی برای کیفر متجاوز و حق مظلوم کار بکند، بقیه مواد هم قابل اجرا است.
* س- در چه صورتی عقبنشینی نیروهایتان را به اجرا درمیآورید؟
** ج- در صورتی که عراق به عنوان متجاوز معرفی شود و دادگاه صالح تشکیل شده و کیفر متجاوز را مشخص کند و حق ما را هم مشخص نماید. آن وقت همه چیز تمام میشود.
* س- به منظور پایان دادن به این جنگ، آیا هیچ امکانی برای معتدل کردن شرط ایران مبنی بر مجازات متجاوز وجود دارد؟
** ج- شرط ما معتدل است، ما چیزهای زیادی نخواستهایم، من فکر میکنم هر انسان منصفی قبول دارد که باید جنایتکار و متجاوز کیفر ببیند، این به صلاح دنیا و به صلاح صلح است و حق مظلوم نیز باید ادا شود. بیش از این ما چیزی نخواستهایم.
* س- در سال 1982 ایران رقم خسارات جنگی را 150 میلیارد دلار اعلام کرد، این رقم در حال حاضر تغییری کرده است؟
** ج- آن موقع هم یک حساب دقیقی نبود، بلکه حدسی بود و ما این را به یک گروه کارشناس مورد قبول مراکز جهانی واگذار میکنیم.
* س- این سازمانی که میفرمائید، آیا الان تشکیل شده است؟
** ج- خیر، نشده است. این مرکز میتواند شورای امنیت باشد، میتواند همان دادگاهی که تشکیل میشود کارشناس را تعیین کند و سازمان ملل هم میتواند باشد و همچنین میتواند توافق دولتهای مربوط باشد.
* س- در صورتی که تحریم تسلیحاتی علیه ایران اجرا شود، چه خواهید کرد؟
** ج- این تحریم از اول جنگ بوده است. ما اسلحهمان نوعا غربی و آمریکائی بوده است، آنها هم چیزی به ما نمیفروختهاند و ما عمدتا یا در داخل، خودمان سلاح میساختهایم، یا از عراقیها غنیمت میگرفتهایم و یا در بازار آزاد بدست میآوردهایم و بعضی دولتها هم کم و بیش چیزهای غیرمهمی را به ما دادهاند که اینها را من فکر میکنم همیشه هست.
* س- احتمال بستن تنگه هرمز تا چه حد میباشد، آیا از نظر جنابعالی اجرای این طرح از نظر تکنیکی ساده است؟
** ج- احتمال بستن آن از طرف ما خیلی ضعیف است. ما چنین میلی نداریم، ولی اگر از طرف مقابل یعنی آمریکائیها شرارت زیادی در اینجا صورت گیرد، یا حوادث دیگری باشد و برای ما استفاده از دریا غیرممکن باشد، آن موقع احتمال جدی میشود. اگر به آن روز برسیم، بله، به نظر من بستن تنگه هرمز زیاد سخت نیست.
* س- در آن صورت با مساله صادرات نفت چکار میکنید؟
** ج- ما تا امکان داشته باشد نفت صادر کنیم، تنگه را نمیبندیم. بستن تنگه زمانی خواهد بود که به هر دلیل ما نتوانیم نفت صادر کنیم. ما از اول گفتهایم که وقتی نتوانیم از دریا و تنگه استفاده کنیم، آن موقع نمیگذاریم دیگران از تنگه استفاده کنند.
* س- اخیرا عراق مدعی شده است که جنگ، از آن تاریخ که ایران مدعی است، شروع نشده است. در این مورد چه فکر میکنید؟
** ج- عراق همیشه این حرف را میزده است، به نظر هر کسی که کمی آشنا با تاریخ جنگ باشد، روشن است که عراق جنگ را در همین تاریخی که ما میگوئیم شروع کرده است. ما آن موقع اصلا ارتشی نداشتهایم، نیروی مسلحی نداشتهایم که بخواهیم جنگ را شروع کنیم. این برای همه روشن است. طبیعی است که عراق به هر نحوی که شده است میخواهد خود را تبرئه کند.
* س- ژاپن در حال حاضر ریاست شورای امنیت را به عهده دارد، در این مورد، جنابعالی از ژاپن چه انتظاری دارید؟
** ج- ما از ژاپن چیزی جز حق و عدالت نمیخواهیم. یعنی واقعا اگر قبول دارید که عراق متجاوز است، تلاش نمائید و متجاوز را اعلام کنید، در این صورت ژاپن به عنوان یک پیشتاز صلح در دنیا و در تاریخ معرفی خواهد شد.
* س- کنفرانس سران غرب، ایران را به خاطر اشغال بخشی از خاک عراق و همچنین اتلاف وقت در قبول قطعنامه شورای امنیت، محکوم کرد، نظر جنابعالی چیست؟
** ج- کشورهای ارتجاعی عرب از پیش هم ما را محکوم کرده بودند، آنها در کنفرانس سران عرب، اکثریت داشتهاند ما چیزی غیر از این انتظار نداشتهایم و این هم تغییر عمدهای در مسائل منطقه بوجود نمیآورد.
* س- ولی در نتیجه این کنفرانس، مصر روابط دیپلماتیک خود را با عراق و کویت و چند کشور دیگر عربی از سر گرفته است. آیا فکر نمیکنید که این تاثیری در جنگ ایران و عراق میگذارد؟
** ج- این روابط بطور غیررسمی قبلا هم بوده، مصر از اول جنگ به عراق کمک تسلیحاتی کرده است. ما در حال حاضر مقدار زیادی اسیر مصری داریم که در میدان جنگ اسیر شدهاند. رژیم مصر کمک فنی هم به عراق کرده است. دیگر کشورهای مرتجع خلیجفارس هم همینطور بودهاند در واقع چیزی که مخفی و غیررسمی بود حالا رسمی شده است، مورد بدی که الان اتفاق افتاده این است که عربها در مقابل فلسطین از خودشان ضعف نشان دادند.
* س- بر اثر فشارهای سیاسی و اقتصادی عربستان و کویت، سوریه به تدریج به سمت عراق متمایل میشود، نظر جنابعالی چیست؟
** ج- مسائل را ما این طوری تفسیر نمیکنیم، تا به حال ما از سوریه سیاست عاقلانهای دیدهایم، الان هم به نظر ما او عاقلانه عمل میکند، الان سوریه ماهیت ضدصهیونیستی دارد، ضداسرائیلی است. اگر بخواهد با اینها بسازد، تنها افتخاری که سوریه داشته آن را هم از دست میدهد.
ما بعید میدانیم که رهبران سوریه به این آسانی افتخارات گذشته خود را فدای مسائل کمارزشی بکنند. همکاری ما با سوریه بیشتر از بعد ضدصهیونیستی دو کشور است و برای فلسطین است. در جنگ ایران و عراق هیچوقت سوریه به ما کمک موثری نمیکرده است.
* س- آیا جنابعالی با رئیسجمهور سوریه معمولا تماس نزدیکی دارید؟
** ج- بله نزدیک است.
* س- ولی به نظر میرسد که عربستان و کویت و چند کشور دیگر عرب، نگران مداخله ایران در امور داخلی خودشان میباشند، آیا شما طرحی در مورد امضاء یک قرارداد عدم مداخله بین کشورها در نظر نگرفتهاید؟
** ج- من بعید میدانم که آنها نگران باشند، چون آنها در این چند سال ما را آزمایش کردهاند. ما اگر میخواستیم دخالت بکنیم، تا به حال این کار را کرده بودیم. بنابراین به نظر ما حرکات اینها تحتتاثیر فشار آمریکا است. آمریکا به اینها فشار میآورد و از لحاظ قرارداد عدم دخالت در امور دیگری، ما آمادگی داریم. البته طرحی در دست نیست، اما اگر آنها مایل باشند، ما حرفی نداریم، حاضریم قرارداد ببندیم.
* س- مساله عدم اعتماد بین ایران و آمریکا، این روزها حادتر شده است. آیا فکر میکنید زمینهای برای برقراری ارتباط دو کشور هنوز باقی است؟
** ج- ما از پیش هم گفتهایم که آمریکا عامل این تیرگی است. آمریکا غیر از جنایاتی که در زمان شاه نسبت به ملت ما کرده و مسئول جنایات رژیم پهلوی است، بعد از انقلاب هم سفارتخانه آنها تبدیل به جاسوسخانه شده بود. به علاوه شاه را بردند آمریکائیها برای اینکه او را آماده کنند برای توطئه مجدد که همان باعث جرقه انقلاب دوم شد. بعد از آنهم آمریکا دارد به جنایات خود ادامه میدهد.
اموال ما را در آنجا بایکوت کرده و روی اموال ما دست گذاشته است. ما همیشه اعلام کردهایم که آمریکائیها به عنوان حسننیت که مدعی آن هستند، اول کاری که باید بکنند، این است که اموال ما را آزاد کنند، این نشان حسننیت آنها میشود. وقتی که حسننیت نشان دادند، آن موقع این بحث شروع میشود که میتوانیم رابطه داشته باشیم، یا نه؟ قبل از آنکه حسننیتشان را اعلام بکنند به نظر من هیچ چیز نمیشود.
حتی در جریان قضیه رسوایی «مک فارلین» هم آنها از خودشان شرارت نشاند دادند. اولا تقلب کردند. ثانیا پاسپورتهای دیگران را جعل کردند. ثالثا جنس را تقلبی و گران دادند و نشان دادند که حسننیت ندارند. اگر ما واقعا روزی بفهمیم که آمریکائیها در ادعای تمایل به رابطه با ایران صادق هستند، آن موقع این سؤال ایشان باید مطرح شود.
* س- آیا فکر میکنید که ژاپن برای این موضوع میتواند میانجیگری بکند؟
** ج- در گذشته آقای ناکازونه خواستند میانجیگری بکنند. نامه هم نوشتند، سفیر شما چند بار به اینجا آمدند و معلوم شد کاری از آنان برنمیآید.
* س- پس از حملات آمریکا به واحدهای شناور و همچنین به سکوی نفتی ایران، اعلام شد که این عمل بیجواب نخواهد ماند. آیا این جواب تاکنون به طور کامل داده شده است، یا هنوز موضوع از طرف ایران خاتمه نیافته است؟
** ج- عملا جواب داده شده است. سکوی الاحمدی کویت جواب سکوی رشادت ما بود ولی البته ما مسئولیت این جواب را به عهده نگرفتیم. ما معمولا در خلیجفارس مدعی هستیم که جواب داده میشود. اما کی جواب میدهد؟
این را هنوز کسی درست نمیداند، ما فکر میکنیم جواب قایقهای ما و کشتی «ایران - اجر» که آمریکا زد، با موشک خوردن کشتیهای آمریکائی داده شده و جواب سکوی رشادت هم داده شده است. اصولا حیثیت آمریکا مطرح بود که آمده بود برای امنیت و بعد معلوم شد که نمیتواند کاری بکند، البته ما هنوز حق جواب را برای خودمان محفوظ نگه میداریم، چون ما مسئولیت آن جوابهای قبلی را به عهده نگرفتهایم.
* س- آیا ایران قصد دارد که با آمریکا وارد جنگ شود؟
**ج- خیر، ما چنین قصدی نداریم، مایل هم نیستیم، ولی آماده هستیم که اگر آمریکا وارد معرکه بشود، جواب بدهیم.
* س- گفته میشود که آمریکا سعی میکند به وسیله فشار نظامی، ایران را مجبور به سازش کند، نظر شما در مورد این تحلیل چیست و چه سیاستی را برای مقابله با آن به کار میبرید؟
** ج- این حرف صحیح است، یعنی واقعا آمریکائیها دارند چنین تلاش میکنند، اما این توطئهها ناموفق خواهد بود، چون ما برنامه داریم. برای هر مرحلهای برنامه دفاعی داریم و تا حقمان را از حزب بعث عراق نگیریم و عدالت را اجرا نکنیم، هیچکس نمیتواند ما را وادار به سازش کند.
* س- این طرحهائی که در مورد مقابله با آمریکا میفرمائید، آیا تا بحال انجام شده است؟
** ج- به هر اندازهای که آمریکائیها پیش رفتهاند، انجام شده است.
* س- بعضی از ناظران سیاسی معتقدند که ایران اساس ضدکمونیست است و لذا به طرف غرب نزدیک خواهد شد، در این مورد چه فکر میکنید؟
** ج- ایران از لحاظ ایدئولوژیکی هم ضدکمونیست است و هم ضدامپریالسیم. یعنی ما به همان اندازه که از لحاظ عقیده مارکسیست و کمونیست را قبول نداریم، امپریالیسم و آن تز استعماری و سلطه غرب را هم قبول نداریم. کاپیتالیسم هم برای ما مردود است. این از لحاظ عقیده.
اما از لحاظ عمل و روابط، این مانع نمیشود که ما با هر دو بلوک بتوانیم همکاری بکنیم در سطحی که آنها بخواهند با ما همکاری کنند. همان مقدار که شانس همکاری ما با دنیای غرب هست، همان مقدار هم با دنیای شرق است. این بستگی به روش برخورد آنها دارد.
* س- آیا ممکن است سیاست ایران را در رابطه با شوروی، با در نظر گرفتن شرایط بحرانی خلیجفارس، ترسیم فرمائید؟
** ج- شورویها در این مقطع عاقلانه عمل کردند. هم در مورد حضور ناتو در خلیجفارس موضع خوبی گرفتند و هم در شورای امنیت بهتر از آمریکا موضع گرفتند. در تبلیغات خودشان هم صحیحتر حرکت کردند. ما فکر میکنیم در این مقطع، برد سیاسی در رابطه با منطقه خلیجفارس را شورویها دارند و باخت متوجه غربیها است، البته در درجه اول آمریکا ضرر کرده است.
* س- آیا در چهارچوب استراتژی دفاعی ایران، طرحی در مورد مذاکرات برای یک قرارداد دفاعی بین ایران و شوروی تحت بررسی است؟
** ج- البته هنوز به صورت جدی نیست ولی در محافل مورد بحث است.
* س- آیا متن قرارداد دفاعی جدید چیزی شبیه همان طرح قبلی است که شورای انقلاب یک بار آن را رد کرده است؟
** ج- نه آن که رد شده ما آن را یک طرفه فسخ کردیم، منظور من این است که قرارداد جدیدی بسته بشود وگرنه آن قرارداد قبلی بد بوده و به این معنا بوده که اگر ایران از یک طرف دیگری مورد تعرض قرار گیرد، طبقه آن قرارداد شوروی حق داشته باشد وارد خاک ایران شود که ما آنرا فسخ کردیم.
* س- گفته میشود شوروی در ازای خواسته ایران، مبنی بر قطع حمایت تسلیحاتی به عراق، از ایران نیز متقابلا خواسته است که دست از حمایت مجاهدین افغانی بردارد، آیا این حقیقت دارد؟
** ج- نه، چنین چیزی به صراحت پیش نیامده است، ولی طبیعی است که آنها چنین توقعی از ما داشته باشند. منتهی آنها میدانند که ما حاضر نیستیم روی سیاست اصولیمان معامله کنیم. ما معتقدیم که حضور شوروی در افغانستان غاصبانه است و صحیح نیست. ملت افغانستان این حضور را قبول ندارد.
شورویها باید از افغانستان بیرون بروند، البته یک بعد حرف شورویها را ما قبول داریم و آن این که کشورهای دیگر خارجی هم نباید در افغانستان دخالت کنند. ملت افغانستان باید آزاد باشند، چون در این بعد ما با روسها تفاهم داریم، فکر میکنیم که مساله برایمان قابل حل است، بدون این که اصول خود را فدا کنیم.
* س- ظاهرا گفته میشود که یکی از دلائل نزدیکی شوروی به ایران، وجود مسلمانان در کشور شوروی است، آیا این حقیقت دارد؟
** ج- این سؤال را باید از شورویها بکنید، اگر آنها قبول داشته باشند، ما حرفی نداریم که این طور باشد.
* س- آیا ایران از شوروی اسلحه دریافت میکند؟
** ج- ما بنا نداریم که منابع تهیه اسلحهمان را بگوئیم، چون آمریکائیها همه همتشان این است که منابع اسلحه ما را پیدا کرده و آنرا قطع کنند.
* س- در مورد چین هم همین معنی را پیدا میکند؟
** ج- بله همینطور است.
* س- آیا امسال بازدیدی از مسکو خواهید داشت؟
** ج- ما اصل سفر را و دعوت روسای مجالس شوروی را پذیرفتهایم، زمان تعیین نکردهایم چون بستگی به فرصت من دارد که چقدر فرصت داشته باشم.
* س- احتمالا امسال خواهد بود؟
** ج- بستگی به فرصت دارد.
* س- ژاپن برای امنیت کشتیرانی در خلیجفارس، اقدام به نصب یک سیستم دقیق کمکهای رادیویی کرده است، جنابعالی سیاست ژاپن را در مورد خلیجفارس چگونه میبینید.
** ج- من اینطور میبینم که ژاپنیها تحت فشار آمریکا دارند کمی مقاومت میکنند، کمی هم تسلیم میشوند. البته عقل ژاپنیها انسان را میتواند مطمئن کند که آنها خودشان را در این مهلکه نیندازند، بالاخره در منطقه کسی که با جمهوری اسلامی سازگار نباشد آینده خوبی نخواهد داشت و ژاپن نمیخواهد آینده منافع خودش را در اینجا به تردید بیاندازد، البته نصب این دستگاهها به خودی خود، چیزی نیست. ولی این در مسیر سیاست آمریکا است و شما نمیتوانید مردم ایران را فریب دهید که ما کار فنی کردهایم، این را آمریکائیها خواستهاند، شما خود را آلوده نکنید، البته ما مایل هستیم که با ژاپنیها همیشه دوست باشیم.
* س- کابینه ژاپن به نخستوزیری آقای «تاکهشیتا» آغاز به کار کرد، شما از دولت جدید ژاپن چه انتظاری دارید؟
** ج- من با نخستوزیر جدید ژاپن آشنا نیستم، ولی در سفری که در آنجا بودم، با شخصیتهای ژاپن آشنا شده و صحبت کردم، رهبران ژاپن را مردان عاقی دیدیم و انتظار ما این است که حداقل روابطمان در همان حد گذشته بماند، بلکه اگر بشود بالاتر هم برود.
* س- من میتوانم از جواب شما درک کنم که در همین حد هم از روابط با ژاپن، راضی هستید؟
** ج- البته مایل هستیم که توسعه روابطه داشته باشیم، ولی مشکلات شما را میفهمیم، شما بهرحال با طرفهای دیگر قضیه در منطقه هم رابطه دارید و منافع کشورتان ایجاب میکند که با هم باشید. ما هم بنا نداریم چیزی را بر شما تحمیل کنیم، بنابراین در همین سطح که باشد، ما مسالهای با شما نداشته و بهتر از این هم میتواند باشد.
* س- گروهی از مردم ایران مخالف ادامه جنگ هستند و گروهی دیگر نه تنها مصر به ادامه جنگ، بلکه معتقدند که با آمریکا نیز باید جنگید. شما این دو ایده متفاوت را چگونه کنترل میکنید و چه بهائی به نظر مخالفان میدهید؟
** ج- این دو گروه مساوی نیستند. یک اکثریت نزدیک به تمام مردم همراه نظاماند و معتقدند که جنگ باید تا برآورده شدن تمام خواستههایمان ادامه پیدا بکند، یک اقلیتی هم هستند که اینها مخالفند، شاید کمی هم بیطرف و بیتفاوت داشته باشیم.
طبعا ما باید تابع اکثریت باشیم. نسبت به مخالفین هم همینطور که میبینید، ما فشاری نداریم. اگر کسی داوطلبانه میخواهد در جنگ شرکت میکند یا در جنگ کمک میکند، آنهائی هم که شرکت نمیکنند و کارشکنی هم میکنند و حرف هم میزنند تحملشان میکنیم، البته در مسائلی مانند سربازی و یک چیزهائی که وظیفه قانونیشان است، مانند مالیات، خوب باید همه شرکت کنند.
* س- شکی نیست که 7 سال جنگ مشکلات اقتصادی، سیاسی و اجتماعی فراوانی را به کشور شما تحمیل کرده است، تحمل این بار سنگین تا چه وقت امکانپذیر است؟
** ج- این طوری که ما میجنگیم، خیلی امکانپذیر است، چون ما عادت کردهایم خودمان را با شرایط جنگ منطبق کنیم. البته اگر این جنگ نبود، خوب ما شرایط زندگیمان رفاهیاتمان توسعه صنعتیمان خیلی بهتر از این بود ولی چون مردم ما میدانند بدون رسیدن به اهداف دفاعی که داریم، وضع بدتر از این خواهد شد، لذا ناچار این وضع را تحمل میکنیم، تا بتوانیم آینده بهتری برای کشورمان و منطقه فراهم کنیم.
* س- آیا شما میتوانید پیشبینی کنید که در آینده نزدیک جنگ به اتمام برسد؟
** ج- اگر ما مصلحت بدانیم که نیروی زیادی را در جنگ به کار ببریم، بله، قابل پیشبینی است.
* س- آقای خامنهای اخیرا اشاره کردند که شما بهترین کاندید برای پست ریاست جمهوری آینده هستید، نظر خودتان چه میباشد؟
** ج- هنوز زود است راجع به ریاست جمهوری حرف بزنیم، نسبت به این مساله در همان زمان تصمیم میگیریم.
* س- این روزها شایعات زیادی راجع به حضرت امام وجود دارد، ایشان در حال حاضر در سن 85 سالگی میباشند، ممکن است در مورد وضعیت جسمانی ایشان بفرمائید؟
** ج- دکترهای ایشان از سلامتی ایشان راضی هستند، از لحاظ کاری هم ایشان خوشبختانه الان مثل 7 الی 8 سال پیش میتوانند کار کنند، ما نگرانی از حال و سلامتی ایشان نداریم. شما میدانید که ایشان برادر بزرگتری دارند که 7 الی 8 سال از ایشان بزرگتر است و ایشان هم دارند بخوبی کار میکنند. امیدواریم که تا زمانی که این انقلاب نیازمند به حضور امام هست، ما از نعمت حضور ایشان برخوردار باشیم.
* س- این سؤالی که مطرح میکنم، از قلب من درمیآید و آن این است که یک تضادی میبینم در مورد کشورهائی مثل آمریکا یا چین و یا دیگران که اینها در حالی که اسلحه به ایران میفروشند ولی در عین حال فشار میآورند که جنگ باید متوقف بشود، نظر جنابعالی در این مورد چیست؟
** ج- نظر من این است که این جنگ را همینها شروع کردهاند، اینها خواهان ادامه جنگ هستند، اصلا دلشان میخواهد که این جنگ بماند. جنگافروز اصلی همین کشورهای بزرگ هستند، البته من چین را متهم نمیکنم چین اینطور نیست.
این جنگ مانع وحدت نیروهای منطقه است، منتها آنها میخواهند جنگ بدون پیروزی بماند، حال که دیدند که خطر شکست عراق جدی است و پیروزی ایران ممکن است، این را نمیخواهند، الان هم اگر مطمئن بشوند که ما پیروز نمیشویم، باز هم نمیگذارند که این جنگ تمام بشود، یعنی حتی اگر ایران در حال ضعف صلح را بپذیرد، آنها دوباره عراق را تحریک میکنند که در یک جای دیگر این جنگ را ادامه دهد.
اگر این جنگ به پیروزی ایران منتهی بشود و یا در سایه جنگ منافع جدی آنها مثل خلیجفارس و اینها تهدید بشود آن موقع با توقف جنگ موافق هستند، ولی مایل هستند که بجای جنگ یک نزاع همیشگی در منطقه بماند، یک کانون چرکین اختلاف و رقابت تسلیحاتی و آتش زیر خاکستر همیشه باقی بماند که آنها از این وضع استفاده کنند.