سلسله گزارشهایی که درباره آزادی بیان و قلم داشتیم با اظهار نظرات متفاوت خوانندگان محترم مواجه گردید عدهای کار را خوب دانستند و خواستار ادامه آن بودند ما را تشویق به ادامه تهیه این سلسله گزارشات میکردند و حتی پیشنهاد چاپ کتابی از این سلسله گزارشات را داشتند و عدهای از خوانندگان گزارشات آزادی بیان و قلم را خستهکننده دانسته و خواستار تهیه گزارش از مشکلات روزمره مردم داشتند.
با توجه به اینکه روزنامه باید تابلوی تمام نمای جامعه باشد بر آن شدیم تا هر دو خواسته را برآورده نمائیم.
از خوانندگان محترمی که علاقمند به اظهار نظر در زمینه آزادی بیان و قلم هستند خواهشمندیم که به سئوالات مطرح شده در این شماره پاسخ داده و همراه یک عکس 4×6 به آدرس دفتر روزنامه بفرستند تا در شمارههای آینده از اظهارنظرها در این زمینه استفاده بکنیم.
1ـ آزادی بیان و قلم چیست و چرا باید وجود داشته باشد.
2ـ آزادی اجتماعی و محدودیت اجتماعی باید چه مفاهیمی را در جامعه تبلیغ و اجرا کند.
3ـ قوه مقننه چگونه میتواند پاسدار حفاظت از آزادیهای مصوبه قانون اساسی باشد.
4ـ امنیت قضائی و سیاسی در زمینه آزادی بیان و قلم چگونه باید مراعات شود.
با تشکر گروه گزارش روزنامه ابرار
در این شماره برادر محمدقلی شیرازی دانشجو و برادر دکتر مصطفی اولیائی استاد در زمینه آزادی بیان و قلم با ما به گفتگو نشستهاند.
آقای شیرازی در زمینه آزادی بیان و قلم چیست و چرا باید وجود داشته باشد گفت:
لازمه رشد و تکامل در جامعه اسلامی وجود آزادی است، و آزادی بیان و قلم نیز جزئی از همین آزادی است که باید در شریان جامعه بطور مداوم در جریان باشد. این مساله را امروز در مطبوعات کشورمان بخوبی مشاهده میکنیم، که بدون هیچ پروائی نظرات و نقطهنظرهای خود را بیان میکند. البته باید دید منظور کدام آزادی است؟
اگر آزادی بیان و قلم در جهت رشد و سازندگی بکار گرفته شود بسیار مفید و موثر است ولی اگر جهت آشوبآفرینی و عوامفریبی و انحراف افکار مردم و در نهایت خدمت به دشمنان اسلام باشد، بنظر من نه تنها محکوم است بلکه باید با آن شدیدا برخورد شود با کمی تامل پی خواهیم برد که چرا حضرت امام میفرمودند:
امیدوارم روزی برسد که مسلسلها تبدیل به قلم شود. مساله دیگری که باید مطرح شود این است که اگر قلم بدست اهلش باشد، رشد و اعتلای جامعه اسلامی تامین میشود و اگر بدست نااهل و عالم جاهل سپرده شود. زمینههای انحراف در جامعه فراهم میشود.
در پاسخ به دومین سئوال که محدودیت اجتماعی چیست و چه مفاهیمی را باید در جامعه تبلیغ و اجرا کند. پاسخ داد:
آزادی بیان و قلم همانطور که عرض کردم قسمتی از آزادیهای اجتماعی است بنظر من در هر جامعهای این اصل حاکم است که هرقدر آزادیهای اجتماعی محدود شود. جامعه پویائی و تحرک خود را بیشتر از دست میدهد. البته منظور از آزادی اجتماعی، هر آزادی بیبند و باری نیست که متاسفانه بعضیها برداشت کردهاند. بلکه آزادیهائی است که اسلام به آنها ارج مینهد و در نهایت برقراری این آزادیهای اجتماعی و البته در کنار آن رعایت محدودیتهای اجتماعی، باعث گسترش عدالت اجتماعی و اقتصادی و رشد و اعتلای جامعه انسانی خواهد شد.
البته این محدودیتهای اجتماعی توسط خود بشر بوجود آمده است، و بدلیل این معنی است که انسان گاهی اوقات کراهت و ارزش واقعی خود را به فراموشی سپرده و خود را دست بسته تحویل نفس خود میدهد و باعث میشود که در جامعه محدودیتهائی بوجود آید، ولی اگر همین انسان در سیر و سلوک واقعی خود یعنی سیر الیالله گامی بردارد و اعتقاد راسخ به مبدا و مقصد خود که همان معاد است داشته باشد، این محدودیتهای اجتماعی تنزل پیدا خواهند کرد. و در نهایت باید اضافه کنم که این وظیفه روشنفکران جامعه است که آزادی اجتماعی واقعی را طبق موازین و شریعت اسلام به مردم و مستضعفین بشناسانند و همانند چراغی در مسیر گسترش عدالت و قسط و تعالی اسلام و مسلمین نورافشانی کنند.
سپس درباره حدود و ثغور اقتصادی و اینکه چه حد و مرزی داشته باشد گفت:
میدانیم که سیستم اقتصاد اسلامی، نه سیستمی است به شیوه شرقی یعنی برنامهای و در انحصار کامل دولت و نه سیستمی بیبندوبار و پرهرج و مرج به شیوه سرمایهداری غرب، بلکه اصولی در آن حاکم است که اگر در جامعه بدرستی اجرا و پیاده شود، بینظیر خواهد بود، که در آن بخش خصوصی نیز فعالیت دارد البته نه به مفهومی که امروز رایج است.
حدود و ثغور اقتصادی در اسلام به این صورت است که مثلا از تولید و توزیع کالاهای نامشروع جلوگیری میکند، و یا در ارتباط با واردات و صادرات سعی دارد از وارد کردن آنچه که باعث ضربه زدن به فرهنگ اسلامی میشود و جلوگیری به عمل آورد و این امر احتیاج به یک برنامهریزی صحیح و طبق موازین اسلام دارد ولی متاسفانه در باب اقتصاد، علمای اسلامی آنچنان که باید داخل نشده «کار نکردهاند، و امیدواریم که انشاالله هرچه زودتر اقتصاد اسلامی با تمام اصیل آن در جامعه ما و تمامی جهان حاکم گردد.
برادر شیرازی در پاسخ به این سئوال که امنیت قضایی و سیاسی چیست و چگونه باید مراعات گردد؟ اظهار داشت:
و اما در این مورد باید بیان کنیم با این که دو مطلب مطرح شده است ولی هر دو رابطهای نزدیک و ملموس به هم دارند در باب آزادی سیاسی و قضائی است که حضرت(ع) در نهجالبلاغه دستوراتی را بحکام و استانداران خود میدهند. و از طرفی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز بطور کامل به این مساله اشاره و تاکید شده است. البته باید جمهوری اسلامی بسوئی گام بردارد که روز به روز جهت این آزادی را بسوی محرومان و مستضعفین جامعه سوق دهد.
و اگر در باب قضا وارد شویم بطور خلاصه باید بگویم که کلا قضات باید آزاد و مستقل از هر قدرت و فشاری عمل کنند و هرگز تحت تاثیر و نفوذ هیچ قدرتی قرار نگیرند، چرا که الهام گرفته از رسول(ص) و قرآن و سنت هستند و هدف آنها نیز سوق دادن جامعه بسوی تسلط و عدل است، ما مسلمانان پیرو (علی) هستیم و علی هم شهید عدل خود و شهید عدالتخواهی شد. و این رسالت در حال حاضر بعهده مسئولین قوه قضائیه و شورای عالی قضائی است که الحمدالله با دقت تمام در این مسیر گام برمیدارد.
آنگاه وی در این رابطه که قوه مقننه چگونه میتواند پاسدار حفاظت از آزادیهایی باشد که قانون اساسی آن را بتصویب رسانده است ابراز داشت:
لازمه پاسداری و حفاظت از آزادیهای فردی این مطلب است که نمایندگان مردم آزاد باشند و آزاد فکر کنند و نظر دهند و این امر در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در اصول 84 و 86 پیشبینی و معین شده است و نمایندگان میتوانند با آزادی تمام اظهارنظر کنند به عقیده بنده نمایندگان وظیفه دارند که در جهت گسترش آزادی فردی و حاکم شدن ارزشهای اسلامی و انسانی جامعه موانع رشد و تکامل افراد جامعه را که زاینده فرهنگ غربی و طاغوتی و استثمار است بزدایند چرا که هر نمایندهای از نمایندگان مجلس در برابر یکیک افراد جامعه مسئول است.