مرداک به صف مخالفان خود پیوست

روپرت مرداک دیروز (چهارشنبه) در پیامی برای کارکنان امپراتوری رسانه‌یی خود مدعی شد که آنچه اخیرا درباره روزنامه «اخبار جهان» مطرح شده وی را نیز غافلگیر کرده است! مرداک 80 ساله تاکید کرد که در طول 50 سال مدیریت رسانه‌یی‌اش هرگز رفتارهایی مانند شنود را مشاهده نکرده است. این اظهارات مرداک در راستای کاهش فشارهای افکار عمومی بیان شده است.
وی در این پیام قول داد که شرکت رسانه‌یی‌اش «نیوز کورپریشن»، رسوایی شنود مکالمات را پشت سر خواهد گذاشت و گفت که وی هرگز این نوع رفتارها را در «امپراتوری جهانی رسانه‌یی» خود تحمل نخواهد کرد.
مرداک: بازسازی اعتماد زمان‌بر است
روپرت مرداک خطاب به پرسنل رسانه‌هایی که وی هدایت آنها را برعهده دارد، گفت: می‌خواهم همه شما بدانید که اطمینان دارم ما به عنوان شرکت قوی‌تر دوباره سر بر خواهیم آورد. زمان خواهد برد که ما بتوانیم اعتماد و اطمینان به این شرکت را احیا کنیم اما مصمم هستیم که انتظارات سهامداران، مشتریان، همکاران و شرکای‌مان را برآورده کنیم.
مرداک در پیامش گفت: درباره حوادث اخیر مربوط به فعالیت هفته‌نامه «اخبار جهان» شوکه شدم و بشدت به دلیل لطمات ایجاد شده درباره فعالیت این هفته‌نامه متاسفم هستم. این شرکت را برای بیش از 50 سال هدایت کرده‌ام، هرگز اینگونه رفتارها را که طی هفته‌های گذشته درباره روزنامه اخبار جهان مطرح شده، تحمل نمی‌کنم. اینگونه رفتارها هیچ جایی در شرکت نیوز کورپریشن ندارد. این اتهام‌های جدی علیه برخی از کارمندان سابق ما در روزنامه اخبار جهان بازتاب اعتقاد همه کارمندان ما نیست.
این در حالی است که مرداک، در جلسه علنی کمیته پارلمانی مجلس عوام بریتانیا از رسوایی شنود ابراز شرمندگی کرد اما گفت که شخصا مسئولیت این ماجرا را برعهده نمی‌گیرد.
سلب مسئولیت از خود
روپرت مرداک گفت که در این ماجرا، شماری از افرادی که به آنها اعتماد کرده بود، انتظاراتش را برآورده نکردند. مرداک تاکید کرد از عمق رسوایی آگاه نبود و تعدادی از کارکنانش در این باره به وی اطلاعات غلط داده بودند. روپرت مرداک سه‌شنبه به همراه پسرش جیمز مرداک، به سوالات کمیته مذکور درباره رسوایی شنود غیرقانونی تلفنی توسط رسانه‌های متعلق به «نیوز کورپوریشن» پاسخ داد.
او گفت که دست‌‌کم 53 هزار نفر در دنیا برای شرکتش کار می‌کنند و نشریه تعطیل شده «اخبار جهان» که در کانون این رسوایی قرار دارد، فقط یک درصد از حجم فعالیت‌های نیوز کورپوریشن را تشکیل می‌داد.
روپرت مرداک در پاسخ به این سوال که چه کسی مسئول این ماجراست، گفت: «افرادی که به آنها برای اداره اخبار جهان اعتماد کردم و شاید اشخاص مورد اعتماد آنها.» ‌رسانه‌های انگلیس و بسیاری از شبکه‌های خبری جهانی بطور زنده جلسه پرسش و پاسخ از روپرت مرداک و پسرش را تحت پوشش قرار دادند. این جلسه سه ساعته در پی حمله ناموفق یک فرد معترض به مرداک حدود 15 دقیقه متوقف شد.
این نخستین‌بار بود که مرداک در ملاءعام درباره این رسوایی اظهارنظر کرد. به گزارش بی‌.بی.سی روپرت مرداک گفت وقتی ماجرای شنود غیرقانونی تلفن‌های میلی داولر، دانش‌آموز نوجوانی که در سال 2002 به قتل رسید، توسط شرکت رسانه‌یی خود را شنید، شوکه، وحشت‌زده و خجالت‌زده شد. نمایندگان پارلمان بریتانیا به مصاف مردی رفتند که با مالکیت بر ده‌ها شرکت رسانه‌یی بین المللی به ارزش میلیاردها دلار، عنوان غول رسانه‌های جهان را دارد.
مرداک مسئولیت شخصی در این قضیه را رد کرد و درباره شنود تلفنی قربانیان حملات 11 سپتامبر 2001 آمریکا توسط خبرنگاران مجموعه تحت امرش گفت هیچ سندی دال بر این قضیه وجود ندارد و فکر نمی‌کند که پلیس فدرال آمریکا (اف‌بی‌آی) نیز بتواند مدرکی بیابد.
وی و پسرش بابت رسوایی شنودهای غیرقانونی عذرخواهی کرد ند و گفتند که شرکت رسانه‌یی نیوز کورپوریشن در بررسی این پرونده با نیروهای پلیس بطور کامل همکاری می‌کند و تمام اطلاعاتی را که دارد در اختیار آنها قرار می‌دهد.
حمله به مرداک در میانه جلسه مجلس
مرداک در این جلسه ضمن اشاره به اینکه «نیوز اینترنشنال»، شرکت زیرمجموعه «نیوز کورپوریشن» در بریتانیا، فقط حدود 15 درصد از کل مجموعه تحت نظارت او را تشکیل می‌دهد، گفت از جزییات برخی تصمیم‌گیری‌ها خبر ندارد و از پسرش خواست به این سوالات جواب بدهد. بعد از گذشت حدود یک ساعت و نیم از جلسه‌یی که قرار بود یک ساعت به طول بیانجامد، این جلسه توسط یکی از حاضران معترض به روپرت مرداک دچار اختلال شد. مرد معترض که قصد «تحقیر» مرداک را داشته، او را «طمع‌کار» خطاب کرده و قصد داشته با پرتاب یک شی، که احتمالا «خمیر ریش‌تراشی» بوده، به او حمله کند. پلیس این فرد را بازداشت کرد.
به این ترتیب، جلسه پرسش از روپرت مرداک و پسرش بعد از یک وقفه 15 دقیقه‌یی ادامه پیدا کرد. اعضای کمیته رسانه‌یی مجلس عوام می‌خواهند بدانند که آیا مرداک از عملکرد نادرست خبرنگاران هفته‌نامه اخبار جهان خبر داشته و اگر این طور بوده چرا قدمی برای متوقف کردن این روند برنداشته است.
دامنه این رسوایی، پلیس و دولت انگلیس را هم در بر گرفته و تاکنون دو مقام ارشد پلیس لندن در همین رابطه استعفا داده‌اند.
انتقاد نخست‌وزیر استرالیا از امپراتوری مرداک
در همین حال جولیا گیلارد، نخست‌وزیر استرالیا هم اعلام کرده است که شاخه استرالیایی موسسه «نیوز» در استرالیا هم باید پاسخگوی «پرسش‌های دشواری» باشد. دیوید کامرون، نخست‌وزیر انگلیس هم به همین دلیل سفر خود به آفریقای جنوبی را زودتر از موعد مقرر تمام می‌کند. به گزارش خبرنگار بی‌بی‌سی سیاستمداران انگلیسی از قدرت رسانه‌یی مرداک بیم دارند و اینک این فرصت را پیدا کرده‌اند که او را سوال‌پیچ کنند. روز سه‌شنبه همچنین دو پلیس ارشد لندن که بر سر همین جنجال کناره‌گیری کرده‌اند در برابر کمیته داخلی مجلس عوام حاضر شده و به سوالات نمایندگان پاسخ دادند. سر پل استیونسون، رییس پلیس مستعفی لندن و جان ییتس، معاون سابق او گفته‌اند که هیچ کار اشتباهی نکرده‌اند.
استیونسون با سوال‌های دشواری از سوی نمایندگان روبرو شد. او گفت زمانی که رییس پلیس لندن شد، دلیلی نداشت تا به تحقیقات انجام شده پیشین توسط پلیس در این مورد شک کند. استیونسون که یکشنبه کناره‌گیری کرد گفت از زمان آغاز کارش، اولویت‌های دیگری مانند مبارزه با تروریسم داشته است. او تاکید کرد با توجه به آشکار شدن ابعاد شنود تلفنی توسط هفته‌نامه اخبار جهان، از اینکه سازمان تحت امر او دست به استخدام یک سردبیر سابق این هفته‌نامه زد، احساس شرمساری می‌کند.
رقبای مرداک: دیگر اربابان رسانه های جهان
 رسوایی مربوط به شنود غیرقانونی مکالمات تلفنی توسط کارکنان یکی از هفته نامه های زیرمجموعه "نیوز کورپوریشن "، شرکت های رسانه ای رابرت مردوخ، نگرانی ها در مورد میزان کنترل یک شرکت بزرگ بر عرصه رسانه ها و ارتباطات عمومی در انگلیس را یک بار دیگر عمده کرده است.
به گزارش شبکه خبری بی بی سی در گزارشی درباره «اربابان رسانه ها در جهان» نوشته است: احاطه تقریبا بلامنازع یک چنین غول های رسانه ای بر فضای ارتباطات جمعی فقط به انگلیس محدود نمی شود. در سراسر جهان مطبوعات و دیگر رسانه های جمعی معمولا در مالکیت و کنترل یک گروه کوچک هستند که اصطلاحا به آنها غول ها یا اربابان رسانه ای گفته می شود. آنها از این طریق سود سرشاری به دست آورده و نفوذ فراوانی پیدا می کنند.
اروپا
بزرگترین رقیب روپرت مرداک در اروپا، سیلویو برلوسکونی نخست وزیر ایتالیا و صاحب شرکت رسانه ای "مدیاست " است. در سال 2009 "اسکای ایتالیا " یک شرکت تلویزیون ماهواره ای متعلق به رابرت مردوخ به خاطر مسدود کردن فروش و پخش آگهی هایش از شرکت "مدیاست " به مراجع قضایی شکایت کرد. این نبرد تجاری هنوز خاتمه نیافته است. در ماه جاری "اسکای ایتالیا " شبکه تلویزیونی ماهواره ای متعلق به "نیوز کورپریشن " از پخش برنامه های یک کانال تلویزیونی "مدیاست " خودداری کرد. این اقدام باعث شد که در تازه ترین فصل از نبرد تجاری بین این دو شبکه تلویزیونی خصوصی بزرگ، این بار "مدیاست " از رقیب خود شکایت و تقاضای غرامت کند.
شرکت رسانه ای "مدیاست " که در سالهای دهه 1970 توسط سیلویو برلوسکونی تاسیس شد، به طور مشترک و در رابطه ای تنگاتنگ با رادیو و تلویزیون دولتی ایتالیا، برعرصه رسانه ای این کشور احاطه کامل دارد. برلوسکونی در مقام نخست وزیر شخصا بسیاری از مدیران و مقامات ارشد رادیو و تلویزیون دولتی را انتصاب می کند. شرکت "مدیاست " صاحب چهار کانال تلویزیونی است و حدود 41 درصد از بازار تلویزیون ایتالیا را در دست خود دارد. سهم رادیو تلویزیون دولتی ایتالیا در این بازار حدود 37 درصد است.
سیلویو برلوسکونی علاوه بر این در مالکیت یک شبکه تلویزیونی پولی، دو شبکه تلویزیونی در اسپانیا و چندین شرکت تولیدات تلویزیونی و تبلیغات تجاری سهیم است. او در شرکت "اندمول " که برای بیش از 20 کشور جهان محصولات صوتی و تصویری تولید می کند نیز شریک است. میزان درآمد اعلام شده شرکت "مدیاست " در سه ماهه اول سال 2011حدود یک میلیارد و 570میلیون دلار و میزان سود آن 97 میلیون دلار بوده است.
در آلمان بزرگترین غول رسانه ای "اکسل اسپرینگر " است که در سی کشور دیگر جهان نیز شعبات و فعالیت هایی دارد. این شرکت صاحب 230 روزنامه و مجله است و در ایستگاه های رادیو و تلویزیونی نیز سهام دارد.
یکی از این روزنامه ها که در آلمان چاپ می شود روزنامه عامه پسند "بیلد " است که با تیراژ روزانه سه و نیم میلیون، بالاترین تیراژ را در میان روزنامه های اروپا دارد.
در مقام بعدی شرکت رسانه ای "پریسا " در اسپانیا است که صاحبات آن چند شرکت و فرد سرمایه گذار هستند از جمله گروه سرمایه گذاری آمریکایی "لیبرتی " و خانواده "پولانکو " که در آغاز موسس این غول رسانه ای بودند.
روزنامه "ال پاییس " شبکه تلویزیونی "کانال پلوس " و ایستگاه رادیویی "کادنا سر " از جمله رسانه های متعلق به شرکت "پریسا " هستند. این شرکت علاوه بر این در 20 کشور دیگر، به خصوص در آمریکای لاتین، فعال است و در رادیو ، تلویزیون و مطبوعات این کشورها سهام دارد.
آمریکای لاتین
عرصه رسانه ای مکزیک عمدتا در کنترل شرکت چند رسانه ای "تله ویسا " است. این شرکت صاحب چهار کانال سراسری، دو کانال کابلی، یکی از بزرگترین موسسات نشر در کل آمریکای جنوبی، ایستگاه های رادیویی و حتی چند باشگاه فوتبال است.
"امیلیو آزکاراگا خئان " مدیرعامل و از سهامداران بزرگ شرکت "تله ویسا " یکی از پرقدرت ترین و با نفوذترین سرمایه داران مکزیک به شمار می آید.
برنامه های تلویزیونی این شرکت حدود 70 درصد از بازار تلویزیون و آگهی های تجاری مکزیک را در دست دارند. رقیب اصلی آن یعنی "تی وی آزتکا " صاحب مابقی این بازار است. شرکت "تله ویسا " در عین حال صاحب پنج درصد از سهام "یونیویژن "، بزرگترین شبکه تلویزیونی اسپانیایی زبان در کشور آمریکا است.
اخیرا احاطه کامل این دو شرکت بر بازار رسانه ای مکزیک به خطر افتاده است. کارلوس اسلیم سرمایه دار مکزیکی که ثروتمندترین مرد جهان است، تصمیم گرفته که در بازار تلویزیون سرمایه گذاری کند. شرکت مخابراتی او به نام "تلمکس " در جدال با مراجع تصمیم گیر در مکزیک سعی دارد جواز تاسیس شبکه های تلویزیونی را به دست آورد ولی این تلاش تاکنون به نتیجه نرسیده است.
محل کار خود در شهر میامی آمریکا 26 کانال تلویزیونی و 82 ایستگاه رادیویی را در 12 کشور آمریکای لاتین کنترل می کند. چنین گفته می شود که وی معمولا برای گریز از قوانین کشورها که مالکیت و سرمایه گذاری خارجی در رسانه ها را محدود می کند از شرکت های پوششی و ساختگی استفاده می کند.
براساس گزارشات مجله مالی "فوربز " ، یک سرمایه دار دیگر به نام خولیو ماریو سانتو دومینگو از طریق سرمایه گذاری در زمینه های مختلف از جمله آبجو سازی و خطوط مسافربری هوایی اکنون به دومین فرد ثروتمند کلمبیا بدل شده است. او از طریق گروه تجاری خود به نام "سانتو دومینگو " صاحب کانال تلویزیونی "کاراکول " یکی از دو شبکه تلویزیون خصوصی کلمبیا و دومین روزنامه پر تیراژ این کشور به نام "ال اسپکتادور " است. در سال 2004 سهم شبکه تلویزیونی "کاراکول " در بازار تلویزیون کلمبیا به 58 درصد رسید و حدود 52 درصد از درآمد حاصل از تبلیغات تلویزیونی را نیز از آن خود کرد.
اما در سال های اخیر یک شرکت رسانه ای دیگر به نام "آر سی ان " به یک رقیب جدی بدل شده است. شرکت سانتو دومینگو در عین حال صاحب ایستگاه رادیو "کاراکول " نیز بود ولی در سال 2004 این رادیو را به شرکت رسانه ای اسپانیایی "پریسا " فروخت. یک بازیگر مهم دیگر موسسه نشر "ال تییمپو " است که مالکیت آن در کنترل گروه اسپانیایی "پلانتا " است. آنها صاحب بزرگترین روزنامه کلمبیا یعنی "ال تییمپو "، یک کانال تلویزیونی کابلی محلی و چندین مجله تخصصی هستند.
برزیل
بازار رسانه ها در برزیل در انحصار چند خانواده و چند غول بزرگ رسانه ای است. در عرصه تلویزیون سه بازیگر وجود دارد: خانواده مارینو با مالکیت 38 درصد از بازار، ادیر ماسدو با 16 درصد از بازار و سیلویو سانترس با 13 درصد از بازار. خانواده مارینو در عرصه رادیو، مطبوعات و مجلات نیز سهام دارند. در عرصه مجلات یک بازیگر اصلی وجود دارد به نام روبرتو سیویتا که حدود 60 درصد از این بازار را در کنترل خود دارد. چند خانواده دیگر نیز بخش مهمی از مطبوعات برزیل را در اختیار خود دارند. خانواده فریاس صاحب "فولا د سنت پائولو " و خانواده مسکیتا صاحبان قبلی "استادو د سنت پائولو " از جمله پنج روزنامه پر تیراژ برزیل هستند.
آفریقا
نیشن مدیا گروپ (ان ام جی) بزرگترین شرکت رسانه ای در شرق آفریقاست که هم در رادیو و تلویزیون و هم در مطبوعات فعال است.
بزرگترین سهامدار این شرکت، آقاخان رهبر فرقه اسماعیلیه است که سهام آن حدود 49 درصد است . فقط در کنیا این شرکت صاحب پرتیراژترین روزنامه این کشور یعنی "دیلی نیشن " و دو روزنامه و هفته نامه دیگر به زبانهای انگلیسی و سواحیلی است. شرکت ان ام جی علاوه بر این صاحب دو ایستگاه رادیویی نیز هست.
در اوگاندا این شرکت صاحب روزنامه "دیلی مونیتور "، یک ایستگاه رادیویی و یک شبکه تلویزیونی است. در تانزانیا نیز آقاخان صاحب دو روزنامه به زبانهای انگلیسی و سواحیلی است. این شرکت در حال بررسی گسترش فعالیت های خود در کشور رواندا است و در نظر دارد که در آن کشور یک روزنامه و یک شبکه تلویزیونی راه اندازی کند. طرح بزرگ آقاخان تاسیس یک موسسه رسانه ای غول پیکر آفریقایی است و ایده "رسانه آفریقا برای آفریقا " از همین طرح سرچشمه می گیرد.
روسیه
به نظر می رسد که صنعت رسانه در روسیه پسا شوروی درآمد چندانی ندارد. تمام سرمایه گذاری هایی که در عرصه رسانه های روسیه صورت می گیرد حاصل از بخشی از درآمد حاصل از صنایعی مثل نفت و فلزات و یا سودهای بانکی است. در عالم واقعیت حکومت روسیه امروزه بزرگترین غول رسانه ای در این کشور است. اولین اقدام ولادیمیر پوتین در آغاز ریاست جمهوری خود در سال 2000 بازگرداندن مالکیت بزرگترین کانال تلویزیونی کشور به دولت بود. در گام بعدی وی کنترل موفق ترین شبکه تلویزیونی خصوصی روسیه یعنی ان تی وی را به شرکت دولتی گازپروم سپرد.
علاوه بر این شرکت رسانه ای "روسیا " که هر سه شبکه تلویزیونی غیردیجیتال، چند شبکه تلویزیونی خبری کابلی و چند شکبه محلی را کنترل می کند متعلق به دولت است.
تا سال 2011 این مجموعه اقدامات باعث شد که کنترل سردبیری تمامی شبکه های تلویزیونی روسیه عملا در اختیار کاخ کرملین و شرکت دولتی گازپروم قرار بگیرد.
اخیرا چند شرکت تلویزیونی که در عرصه محصولات سرگرم کننده فعال هستند شکل گرفته است. یوری کووالچوک، یک بانکدار که گفته می شود از دوستان بسیار نزدیک ولادیمیر پوتین است، در اکثر این شرکتها از جمله اس تی اس ، رن تی وی و شبکه پنج پترزبورگ سهام دارد.
عرصه مطبوعات روسیه از آزادی نسبی بیشتری برخوردار است و مالکیت انحصاری در آن ضعیف تر است. بسیاری از صاحبان روزنامه ها به نوعی در فعالیت های مالی در انگلستان دخیل هستند. به عنوان مثال آلیشر عثمانف سهامدار باشگاه فوتبال ارسنال، صاحب روزنامه کومرسانت است که از نظر روزنامه نگاری سیاسی در روسیه بیشترین اعتبار را دارد.
الکساندر لبدف، یک میلیاردر دیگر همراه با میخائیل گورباچف، آخرین رئیس جمهور دوران شوروی، منابع مالی روزنامه اصلی مخالف دولت در روسیه یعنی نووایا گازتا را تامین می کنند. الکساندر لبدف پس از خریدن دو روزنامه مهم چاپ لندن یعنی ایندیپندنت و ایونینگ استاندارد در خارج از روسیه نیز مشهور شد . او در دوران اتحاد شوروی جاسوس کا گ ب در لندن بود.
آسیای جنوب شرقی
در آسیای جنوب شرقی تیونگ هیو کینگ که از چینی تباران مالزی است، بزرگترین غول رسانه ای منطقه محسوب می شود. او در حال حاضر ثروتمندترین فرد در مالزی است و براساس آمارهای مجله فوربز شبکه اقتصادی وی حدود یک میلیارد و 200 میلیون دلار ارزش دارد. هرچند بخش اصلی ثروت وی را سهام او در صنایع معدن و چوب تشکیل می دهد. در سال 2007 گروه رسانه ای آقای کینگ به نام پاسیفیک مینگ پائو در بخش های چینی زبان کشورهای مالزی، هنگ کنگ و حتی شهرهای شمالی آمریکا مثل سانفرانسیسکو و ونکوور کنترل پنج روزنامه بزرگ و بیش از 30 مجله را در دست خود داشت. وی قصد دارد فعالیت رسانه ای خود را به کشور کامبوج نیز توسعه دهد.
آمریکا
روپرت مرداک صاحب شرکت رسانه ای "نیوز کورپوریشن " و شهروند آمریکا، ثروتمندترین غول رسانه ای آن کشور نیست. این عنوان در حال حاضر متعلق به آنا کاکس چمبرز است که از خانواده خود ثروت بزرگی را در تجارت رسانه ای به ارث برده است. براساس گزارش مجله فوربز ثروت خالص وی در سال 2010 حدود 12 میلیارد و 400 میلیون دلار بوده که تقریبا دو برابر ثروت رابرت مردوخ است. تجارت خانم چمبرز مثل بسیاری از نمونه های دیگر یک تجارت و موسسه خانوادگی است. شرکت متعلق به خانم چمبرز سهامدار اصلی موسسه فاکس است که خود یک امپراطوری بزرگ و صاحب شبکه های تلویزیونی، مطبوعات، ایستگاه های رادیویی و تلویزیون کابلی است و در عرصه های اقتصادی دیگر نیز فعال است.
آنا کاکس چمبرز دختر جیمز ام. کاکس است که خود صاحب یک شرکت مطبوعاتی بود.