تاریخ انتشار : ۱۹ آبان ۱۳۹۰ - ۰۷:۰۰  ، 
شناسه خبر : ۲۲۸۳۶۹
محمدعلی خزاعی اشاره: با پایان جنگ سرد و فروپاشی شوروی سابق و ورود به هزاره سوم، شکل و رویکرد جدیدی از مخاصمات و تعاملات بین دولت‌ها تعریف و تبیین شد، به گونه‌ای که اصطلاحاتی همچون تهاجم فرهنگی، جنگ نرم، حملات سایبری، پدافند غیر عامل و ... وارد فرهنگنامه ادبیات سیاسی بین‌المللی شد که هر یک در جای خود از اهمیت شایانی برخوردارند و ساعت‌ها می‌توانند در محافل علمی و تخصصی مورد واکاوی و پژوهش واقع شوند. در این مجال کوشش می‌شود به نحو اجمالی یکی از مهمترین این اصطلاحات مورد تحقیق قرار گیرد؛

معنای پدافند غیر عامل:
صاحب‌نظران به منظور تعریف واژه "پدافند" عموما "پد" را به معنای دفاع و "آفند" را به معنای حمله آورده‌اند که در مجموع از دفاع در مقابل حمله تحت عنوان پدافند نام می‌برند و عموما به دو ساحت آن را تقسیم و تعریف نموده‌اند.
1- پدافند عامل: به مجموعه اقداماتی (به کارگیری سلاح) که به هنگام حمله نظامی به یک کشور از طرف کشور مورد تهاجم انجام می‌گیرد تا از ورود ادوات نظامی دشمن نظیر هواپیماها، ناوها، تانک‌ها و ... به مرزهای تعریف شده‌اش جلوگیری نماید، پدافند عامل گفته می‌شود.
2- پدافند غیر عامل: به مجموعه اقداماتی که بدون به کارگیری سلاح و به هنگام تهدیدات خارجی از طرف کشور مورد تهدید صورت می‌گیرد تا ضمن کاهش آسیب پذیری موجب افزایش پایداری‌ها شود، عنوان پدافند غیر عامل اطلاق می‌گردد.
لزوم پدافند غیرعامل:
نظر به موقعیت خاص جغرافیایی جمهوری اسلامی ایران،‌ تحولات سیاسی منطقه و پتانسیل و توان بالای کشور از حیث دارا بودن منابع غنی منحصر به فرد و نیروی انسانی مولد و صاحب اندیشه، وجود دستگاهی برنامه‌ریز و هدایتگر در خصوص موضوعات متنوع پدافند غیر عامل را توجیه پذیر می‌گرداند زیرا دول استکباری غربی ظرفیت مشاهده پیشرفت‌های کشور را بدون دخالت خودتاب نمی‌آورند و همواره با دستاویزهای خاص خود درصدد جدایی میان مردم و مسئولان جامعه هستند و برای نیل به اهداف پلیدشان تمامی ظرفیت‌های پیدا و پنهان خود را به مدد می‌گیرند تا با هدفگیری و به سخره گرفتن اعتقادات، اصول و ارزش‌های جوانان، تحت لوای تجدد،‌ پیشرفت و دموکراسی خواهی، حرکت پرشتاب کشور را کند و بر محورهای لغزان،‌بی‌ارزش و تهی خود که برخاسته از مکاتب مادی سرمایه‌داری و سکولاریسم است منتقل نمایند.
کارکردهای پدافند غیرعامل:
1- افزایش پایداری ملی
2- کمک به آرامش عمومی کشور
3- ایمن‌سازی فضای مجازی و سایبری کشور از تهدیدات
4- شناساندن هرچه بیشتر تهدیدات به مردم و سایر گروه‌های در معرض خطر
5- بالا بردن روحیه سلحشوری و مقاومت عمومی به منظور مقابله هدفمند با تهدیدات
6- ارتقای ضریب ایمنی و امنیتی کشور در راستای رسیدن به توسعه پایدار
7- معرفی و شناساندن توان مقابله کشور با تهدیدات به عنوان عاملی در جهت ایجاد تردید دشمن نسبت به آغاز تجاوز
8- پیشگیری از تصمیمات شتابزده و اتخاذ تدابیر مدبرانه به هنگام تهدیدات احتمالی
فرصت‌ها و ظرفیت‌های پدافند غیرعامل:
چنانچه پدافند غیر عامل،‌ کارکرد خود را به طور کامل محقق سازد، در فرصت‌ها و ظرفیت‌های مهمی می‌تواند منشاء نتایج تاثیرگذاری باشد که از آن جمله می‌توان به موارد ذیل اشاره نمود:
1- فضای مجازی و به تعبیر صحیح‌تر، محیط تحت هدایت وب، چنانچه مورد توجه قرار گیرد، می‌تواند بسیاری از تهدیدات، القائات و شبهات وارده را خنثی و از میان بردارد. محیطی که غفلت از آن پیامدی مخرب همچون جنگ سایبری را در پی دارد.
2- فرهنگ و المان‌های فرهنگی نظیر کتاب، نشریه،‌ فیلم، تصویر و ... اگر به درستی تولید، توزیع و مصرفشان مورد نظارت واقع نشوند، می‌توانند ضمن تامین منافع دول متخاصم، آسیب‌های جبران‌ناپذیری را بر پیکره نظام حکومتی و باورهای دینی و اخلاقی مردم وارد سازند.
3- محیط‌های دانشگاهی، مراکز تولید علم و فناوری و مجامع و جایگاههای اعطای کرسی‌های علمی،‌ می‌توانند در صورت عدم رصد دقیق، به عنوان ابزاری در خدمت نشر و القای علوم الحادی و خرافی قرار گرفته و تمامی زیرساخت‌های علمی کشور را که مبتنی بر پایه‌های دینی و بومی می‌باشد، منهدم نمایند.
4- عرصه‌های متنوع اقتصادی همانند بازارها و بنگاه‌های مهم معاملات کالاهای سرمایه‌ای،‌ بورس‌ها و نظایر اینها چنانچه در مسیر هیجانات کاذب و مطامع قدرت‌های پوشالی غرب قرار گیرند و مدل‌ها و پارادایم‌های آنها را فارغ از هرگونه تفکری پذیرا باشند،‌ وابستگی و عدم رشد متوازن و پایدار کشور را به ارمغان می‌آورند.
5- میدان سیاست چنانچه به درستی هدایت و واکسینه نگردد، خود به مثابه ابزاری برای تضعیف و نفی حمیت و وحدت ملی، خودباوری و ارزش‌های اسلامی و میهنی، درآمده و نیات و اهداف چپاولگران را برآورده می‌سازد.خوشبختانه علی‌رغم تهدیدات متعدد و متنوعی که ایران اسلامی را مکرر آماج حملات خود قرار می‌دهد فرزندان برومند وطن اسلامی توانسته‌اند به برکت تعالیم انسان‌ساز دین مبین اسلام، آرمان‌های رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی (ره)، منویات مقام معظم رهبری (مدظله العالی) ، محوریت و اثرگذاری سازمان‌های مسئولی همچون سازمان پدافند غیر عامل در پرتو عنایات حضرت ولی عصر (عج الله تعالی فرجه) و اندیشه و ایمان به قدرت لایزال الهی، میدان را به گونه‌ای مهیا سازند که ضمن دفع تجاوز با انجام اقدامات سنجیده‌ای نظیر برگزاری مانورهای سراسری مقابله با تهدیدات سایبری، همایش‌ها، سمینارها،‌ نمایشگاه‌ها، چاپ و انتشار کتب و مقالات، تهیه و تولید فیلم‌ها و اسلایدها و خصوصا آموزش گروه‌های در معرض تهدید، قدرت خود را به جهانیان ثابت کرده و تهدیدگران را مایوس و سرخورده نمایند. برای نمونه می‌توان به تدبیر اتخاذ شده در خصوص ویروس کامپیوتری استاکس نت اشاره نمود که توسط رژیم صهیونیستی با هدف نابودی زیرساخت‌ها و خصوصا فضای سایبری و جلوگیری از پیشرفت برنامه هسته‌ای کشور، انتشار یافت اما با عنایات حضرت باریتعالی مهار و کنترل گردید.