'علیاکبر صالحی' در مصاحبه باایرانا از عملکرد وزارت امور خارجه در قبال حادثه ورود عدهای به سفارت انگلیس در تهران دفاع کرد و با تاکید براینکه نباید به دست دشمن بهانه داد، گفت: 'با اقدام صحیح وزارت امور خارجه در چارچوب عزت، حکمت و مصلحت توانستیم از یک بحران وسیع تر جلوگیری کنیم.' مسئول دستگاه دیپلماسی گفت: آنچه وزارت امور خارجه انجام میدهد در چارچوب صلاحیتها و مسئولیتهایش است و وزارت خارجه که جمهوری اسلامیایران را در عرصه بینالمللی نمایندگی میکند، بخوبی میداند که متعهد به یکسری کنوانسیونها است.
وزیر امور خارجه اظهار داشت: درباره صیانت از جان دیپلماتها و اماکن آنها، کنوانسیونهای 1960 و 1963 وین را داریم.این کنوانسیونها کاملا مسئولیت کشور میزبان را در ارتباط با صیانت از امنیت جانی و مالی دیپلماتهای مستقر در کشورها را مشخص کردهاند و ما نیز امضاکنندهاین کنوانسیونها هستیم. وی افزود: اگر از بعد اخلاقی و دینی هم بخواهیم بهاین مساله نگاه کنیم، توصیه اسلام به مااین است که 'اوفوا بعهودکم' یعنی وفای به عهد کنید.
یا عهدی را قبول نکنید یا اگر قبول کردید وفای به عهد کنید. صالحی یادآور شد: اگر مروری به سنت و سیره نبوی داشته باشیم، خیلی ازاین مطالب را در زمان زندگانی حضرت رسول اکرم (ص) میبینید که مثلا با دشمن چگونه رفتار میکرد یا اگر دشمن در خانه اش بود چگونه رفتار میکرد. وزیر امور خارجه تصریح کرد: ما هم 'اشدا علی الکفار، رحما بینهم ' و هم 'اوفوا بعهودکم' را در دین مبین اسلام داریم و هر کدام جایگاه خود را دارد. وی افزود: دیپلماتهای انگلیسی درایران بودند و طبق تعاریف کنوانسیونها، سفارت هر کشوری هم خاک آن کشور محسوب میشود.
دیپلمات ارشد جمهوری اسلامی ایران اظهار داشت: ملت ایران به دشمنیهای انگلیس آگاهی دارد واین خصومتها بر همه مبرهن و روشن است و نیاز به وارد شدن به تک تک آنها در دو قرن اخیر نیست. صالحی گفت: احساس ما نسبت به انگلیس به دلیل تراکم دشمنیها احساس خوبی نیست واین امر جای خود را دارد اما فعلا بااین کشور رابطه سیاسی داریم. وزیر امور خارجه افزود: اقدام اخیر انگلیس مبنی بر تحریم بانک مرکزیایران 'اقدامی مطالعه نشده، عجولانه و احساسی' بود چون حتی ایالات متحده آمریکا وقتی زمزمههای این بحث آغاز شد، تصمیمی نگرفته بود.
مسئول دستگاه دیپلماسی با بیان اینکه ما با انگلیس نقل و انتقال و مراوده مالی به معنای واقعی نداریم، خطاب به دولتمردان انگلیسی گفت: این چه اقدام نمایشی بیارزش و سخیفی بود که انجام دادید؟ صالحی اضافه کرد: این اقدام نمایشی و سخیف، جرقهای زد و خشم متراکم مردم غیورایران، یکدفعه فوران کرد و وقتی هم که خشم فوران کند، نمیتوان جلوی آن را به راحتی گرفت.
وزیر امور خارجه اظهار داشت: مصوبه مجلس شورای اسلامیمبنی بر کاهش رابطه با انگلیس در حال طی کردن مسیر خود بود و معترضین هم اجازه یافته بودند در مقابل سفارت انگلیس اعتراض کنند واینگونه مجوزها، امر مقبول و جا افتادهای است و در همه کشورهای دنیا هم وجود دارد. صالحی افزود: اما یکدفعه هیجانها و شور معترضین باعث شد، برخی معترضین وارد حیاط سفارت شوند که به نظر ما، اقدامیخارج از کنوانسیونها است. مسئول دستگاه دیپلماسی اضافه کرد: ما چه بگوییم؟ بگوییم خوب کاری کردید وارد سفارت شدید.
آن وقت در عرصه بینالمللی چه کنیم؟ اگر آنها هم چنین اقدامی را انجام دهند و ما اعتراض کنیم، آیا آنگاه اعتراض ما مسموع خواهد بود؟این دیپلمات ارشد جمهوری اسلامیایران یادآور شد: البته خیلی ازاین اتفاقات برای سفارتخانههای ما نیز روی داده است ولی آنها با شیطنتاین کار را انجام میدهند. صالحی گفت: آنها ضد انقلاب را به طرف سفارتخانه ما میفرستند مانند سال 1359که گروهکی با عنوان 'خلق عرب' سفارتخانه ما را در انگلیس اشغال کرد و بعد آنها خودشان را به عنوان منجی ظاهر کردند که البته دو تن از همکاران عزیز ما در آن واقعه به شهادت رسیدند.
وزیر امور خارجه یادآور شد: البته کنوانسیونها، تفکیکی برای معترضین به سفارتخانهها قائل نیستند و کشور میزبان مکلف به تامین امنیت در هر شرایطی است. وزیر امور خارجه خطاب به کسانی که نسبت به ابزار تاسف او معترضند هستند، گفت:اینها جای من بنشینند تا ببینند چه باید در عرصه بینالمللی بگویند. صالحی خطاب به منتقدانش گفت: تا آنجا کهخشمتان را ابراز میکنید،این حق شماست.
ما به دشمنی و تخاصم انگلیس نسبت به کشورمان آگاهیم و حتی مورخان واندیشمندان انگلیسی هم بهاین امر معترفند و معتقدند که انگلیس به عنوان یک کشور استعمارگر اقدامات ناشایست بسیاری را انجام داده و خیلی ملتها را به بند کشیده است. وی افزود: انگلیس برای 200سال، هندوستان کشوری بااین عظمت را به بند کشیده بود. حالا، آیا دولت انگلیس باید به بند کشیدناین ملتها افتخار کند؟ قطعا وجدان بیدار مردم انگلیس نیزاین اقدام را نمیپسندد.
دیپلمات ارشد جمهوری اسلامیایران با تاکید براینکه ما دربارهاین بخش از مساله یعنی سابقه بد انگلیس، حرفی نداریم و موافق هستیم، خطاب به منتقدان گفت: ورود به سفارت را که به عنوان خاک یک کشور تلقی میشود، چگونه توجیه کنیم؟ دوستان بفرمایند تا ما همان حرف را بزنیم; البته حرفی حقوقی، منطقی و اخلاقی. صالحی تصریح کرد: نظام در مجموع، با تمام اقدامات تا قبل از ورود به سفارت مشکلی نداشت.
دوستان منتقد بفرمایند از نظر حقوقی با حفظ حیثیت جمهوری اسلامی ایران و اینکه متعهد به تمام کنوانسیونهایی هستیم که آنها را امضا کردهایم، چه اقدام دیگری باید انجام میدادیم؟ وزیر امور خارجه اظهار داشت: 'سربسته بگویم، توانستیم با اقدام صحیح وزارت امور خارجه که در چارچوب عزت، حکمت و مصلحت بود از یک بحران وسیع تر جلوگیری کنیم.' حضرت رسول اکرم(ص) میفرمایند مسلمان باید سیاستمداری زیرک و باهوش باشد و سرش کلاه نرود.
بنابراین یک مسلمان باید هوشمندانه زندگی و تعامل کند و تمام کارهایش در چارچوب یک منطق باشد و اجازه ندهد طرف مقابل بخواهد سوءاستفاده کند. وی افزود: اگر ما رفتار حساب نشدهای انجام دهیم ولو با نیت خیر و اجازه سوءاستفاده را به طرف مقابل بدهیم، عمل هوشمندانهای نیست. وزیر امور خارجه تاکید کرد: باید تمامیآرمانها و اهداف ارزشی خود را به روش خردمندانه دنبال کنیم; روشی که به دشمن اجازه ندهیم کوچکترین بهانهای نسبت به اقدام ما بگیرد.
خبرنگار ایرنا از وزیر امور خارجه پرسید: با توجه بهاینکه اکنون سیاست جدید دولت اوباما در انزوا قرار دادن جمهوری اسلامیایران است واین امر در اظهارات سیاستمداران و حتی رسانههایاین کشور نیز مشهود است، برخی معتقدند که حادثه سفارت انگلیس به نوعی به پیشبرداینگونه سیاستها کمک میکند. نظر شما در این باره چیست؟ وزیر امور خارجه در پاسخ گفت: اکنون ایالات متحده آمریکا تمام عزم خود را جزم کرده است که از هر طریق ممکن به جمهوری اسلامیایران فشار وارد کند.
وی با یادآوری صدور سه قطعنامه در ارتباط با موضوع هستهای در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی و نیز دو موضوع حقوق بشر و سناریو ترور سفیر عربستان در مجمع عمومی سازمان ملل در یک ماه اخیر افزود: همزمانی این قطعنامهها نشان از یک فشار سیاسی دارد یعنی اگر کسی تا امروز در بحث سیاسی بودن پرونده هستهای و حقوق بشر ایران شک داشت، اکنون به یقین تبدیل شده که اینها سیاسی است.
وزیر امور خارجه اظهار داشت: آنها در حال تلاش هستند تا جمهوری اسلامی ایران را منزوی کنند حتی در بین کشورهای اسلامی و منطقه و در این زمینه مجبورند از شیوههایی چون سناریوی ترور سفیر عربستان سعودی استفاده کنند. وی افزود: دراین سناریو آنها تلاش کردند ما، عربستان و شورای همکاری خلیج فارس و یکسری کشورهای همسایه را مقابل هم قرار دهند تا ما را منزوی کنند.
صالحی با بیان اینکه آنها به اهداف خود نرسیدند، گفت: با عربستان تماسهایی داریم و در یک ماه اخیر، دوبار به عربستان سفر کردم و مسئولان عربستان آنقدر هوشمند هستند که بداننداین یک 'فتنه' است و اجازه نخواهند داداین فتنه تبدیل به معضلی شود. دیپلمات ارشد جمهوری اسلامیایران تصریح کرد: بنابراین، باید با آگاهی و هوشمندی کامل بگونهای در تعاملات سیاسی خود در سطح منطقه و بینالمللی عمل کنیم که اجازه هیچ گونه بهانهای را ندهیم; آنها فقط به دنبال بهانهتراشی هستند.
وزیر امور خارجه گفت: آنها بهانههای دروغین ایجاد میکنند و آنقدراین بهانه و دروغ را بلند اعلام میکنند که به عنوان یک حقیقت به خورد افکار عمومیمیدهند چه رسد بهاینکه خدای نکرده کوچکترین بهانهای را خودمان به دست آنها بدهیم که وامصیبتا است و حداکثر استفاده را میکنند. صالحی اظهار داشت: 'خوشحالیم که با اقدام به موقع وزارت امور خارجه توانستیم جلوی حوادث بزرگتر را بگیریم.'
از وزیر امور خارجه درباره محتوای مکالمات تلفنیاش با 'ویلیام هیگ' همتای انگلیسیاش در خصوص حادثه سفارت انگلیس سوال شد که وی در پاسخ با بیان اینکه رابطه تهران - لندن قطع نشده است، گفت: وقتی حادثه سفارت انگلیس در تهران اتفاق افتاد در جده برای شرکت در نشست اضطراری کمیته اجرایی سازمان همکاریهای اسلامی بودم که آقای 'ویلیام هیگ' وزیر امور خارجه انگلیس در اوایل حادثه که هنوز از سرنوشت هشت نفر از دیپلماتهای انگلیسی در باغ قلهک بیخبر بودند، با من تماس گرفت و گفت که ارتباط تلفنی با دیپلماتهایشان قطع شده است و خیلی نگران هستند.
صالحی اظهار داشت: به آقای هیگاین اطمینان را دادم که در تماس مستمر با کشورم هستم و با آقای احمدی مقدم فرمانده محترم نیروی انتظامیو نیز همکارانم در وزارت خارجه صحبت کردم و تلاش کردیم مساله را بگونهای مدیریت کنیم که خدای نکرده حادثه به جای تلخی نرسد و به وزیر خارجه انگلیس اطمینان دادم هر چه سریعتر نسبت به شرایط دیپلماتهایشان مطلع خواهد شد.
وزیر امور خارجه تصریح کرد: 'در همان تماس تلفنی به او گفتم جناب آقای هیگ! شما چه ضرورتی داشت در زمانی که هنوز یک ماه از تعیین سفیرتان درایران نمیگذرد، کاتولیکتر از پاپ شدهاید که جلوتر از همه، مطلبی بیارزش و بیپایه اعلام کنید; در صورتی که شما میتوانستید پشت سر دیگران بایستید. شما همیشه دلتان میخواهد دیگران پشت سرتان بایستند یکبار هم شما تحمل میکردید و کس دیگری پیشقدم میشد.
این چه رفتار نادرستی بود؟ شما این جرقه را زدید و با فوران خشم جوانان ایرانی روبرو شدید.' صالحی افزود: 'آقای هیگ گفت این حرف شما درست اما فعلا آنها داخل سفارت رفتهاند و این خلاف مقررات و کنوانسیونهای بینالمللی است که میخواهم جلوی آن را بگیرید و ما را از سرنوشت دیپلماتهایمان مطلع کنید.' دیپلمات ارشد جمهوری اسلامی ایران اضافه کرد: 'خوشبختانه پس از یک ساعت از سلامتی هشت دیپلمات اطلاع یافتیم و دفتر من به دفتر وزیر امور خارجه انگلیس اطلاع داد که مساله الحمدلله به سلامت به پایان رسید.'
وزیر امور خارجه گفت: پس از آنکه از جده بهایران رسیدم، اطلاع یافتم که به دیپلماتهای ما در لندن 48 ساعت فرصت دادهاند خاک کشور انگلیس را ترک کنند. صالحی اظهار داشت: 'با آقای اسلامیان کاردار جمهوری اسلامیایران در انگلیس صحبت کردم که اظهار کرد اطراف سفارت عدهای ضد انقلاب و نیز خبرنگاران جمع شدهاند و اطراف سفارت شلوغ شده است و در حالت مضطربی هستیم که با آقای هیگ تماس گرفتم و گفتم دیپلماتهای شما طبق خواسته خودتان با بهترین سرویسهای پروتکلی و احترام کامل خارج شدند.
حال این چه کاری است که در ارتباط با سفارت ما در حال انجام است و عزیزان ما در سفارت در حالت اضطراب هستند؟ و آقای هیگ گفت حتما اقدام میکنیم.' وزیر امور خارجه افزود: 'طبق گفته کاردار ما، مدیر کل دفتر وزیر امور خارجه انگلیس طی تماسی با او، قول اقدامات لازم را داد و آنها هم در نهایت احترام، شرایطی را فراهم خواهند کرد که دیپلماتهای ما خارج شوند و اجازه ندهند رسانهها سوءاستفاده کنند و الحمدلله همکاران ما با عزتمندی به کشور بازگشتند.' صالحی درباره واکنش انگلیس مبنی بر تعیین ضرب الاجل برای خروج دیپلماتهای ایرانی ازاین کشور گفت: واکنش انگلیس شتاب زده بود.
با صحبتهای تلفنی که داشتیماین تصور بود که واکنش آنها منطقی باشد ولی به نظر میآید در آنجا هم نظرات مختلفی وجود دارد. وزیر امور خارجه تصریح کرد: 'به نظر مناینجا انگلیس عاقلانه عمل نکرد، میتوانست از سفیرش بخواهد که برگردد و بقیه هم به کارشان را ادامه دهند; مجلس شورای اسلامیهم که تقاضای قطع رابطه نکرده بود.' صالحی با بیاناینکه مصوبه مجلس از دیدگاه ما میتواند ملاک عمل باشد، گفت: 'کاردارها میتوانند کار خود را شروع کنند مگراینکه مصوبه جدیدی اعلام شود.'
وی در پاسخ به اینکه آیا پیشنهادی در زمینه روابط تهران - لندن به انگلیسیها دارید، گفت: ما پیشنهادی برای انگلیسیها نداریم; نظرمان این است که قطع رابطه نکردهایم و مصوبه مجلس شورای اسلامیملاک عمل ماست. خبرنگارایرنا از صالحی پرسید: آیا پس ازاین حوادث، گفت و گوهایی با انگلیسیها داشتهاید؟ وزیر امور خارجه پاسخ داد: با وزیر امورخارجه سوئد در بن گفت و گوهای مفصلی داشتیم. انگلیسیها از دولت سوئد خواسته بودند که حافظ منافعشان باشد ولی ما گفتیم حافظ منافع بودن، تعریف و ترتیباتی در چارچوب کنوانسیونها دارد که باید روشن شود و فعلا مساله در حال بررسی است و فعلا تصمیمیگرفته نشده است.
خبرنگار ایرنا از وزیر امور خارجه پرسید: پس از حادثه سفارت انگلیس، سفرا و دیپلماتهای بیش از 27 کشور اروپایی و نیز برخی کشورهای دیگر با مجوز وزارت خارجه از باغ قلهک و سفارت انگلیس بازدید کردند که ازاین اقدام دستگاه دیپلماسی انتقادهایی شد چرا که منتقداناین بازدید را یک مانور تبلیغاتی از سوی انگلیس و کارناوال و گردشگری سیاسی میدانند. حتی گفته میشود که قرار بوده است دراین بازدید اسنادی علیه جمهوری اسلامیایران جمع آوری کنند. مبنای صدور چنین مجوزی از سوی وزارت امور خارجه چیست؟
صالحی پاسخ داد: چه سندی رااین دیپلماتهای میخواستند جمع آوری کنند. اگر منظور از سنداین است که بخواهند میزان آسیب را بیان کنند، انگلیسیها که خودشان اعلام کرده بودند و بحث خاصی نبود. دیپلمات ارشد جمهوری اسلامیایران تصریح کرد: عدهای از سفرا درخواست کرده بودند بنا به تقاضای انگلیس از باغ قلهک و سفارت لندن در تهران بازدیدی داشته باشند.
آنها، خبرنگاران و مردم نیز جمع شده بودند. وزیر امور خارجه گفت: 'یکی از مسئولان با ما تماس گرفت و ما موضوع را بررسی کردیم و گفتیم اگر خود انگلیس تقاضا و دعوت کرده باشد تعدادی از سفرا و دیپلماتهای خارجی از داخل سفارتخانه شان بازدید کنند ماننداین است که من عدهای را به خانه ام دعوت کرده باشم و شخص ثالثی مانع این کار شود; طرف ثالث که میگوید میهمان نباید به خانه میزبان برود باید استدلال داشته باشد.'
صالحی اظهار داشت: سفرا نیز به ما گفتند که بنابه دعوت انگلیس میخواهیم بازدید کنیم و ما نیز گفتیم اشکالی ندارد اما خبرنگاران نباید حضور داشته باشند; ازاین رو قرار شد هر دیپلمات و سفیری کارت شناسایی اش را ارائه کند و صرفا خودش برای بازدید رفت. وی در پاسخ بهاین سوال که آیا تاکنون دولت انگلیس درباره حادثه سفارت درخواست غرامتی را مطرح کرده است؟ گفت: ما بطور رسمی درخواستی را دراین زمینه دریافت نکردهایم.