* مدتی است خبری از خاندان هاشمیرفسنجانی به رسانهها نمیرسد. شما بگویید که این خانواده، این روزها چه میکنند؟
** زندگی این خانواده این روزها هم مثل سایر مردم ایران است.
* بحث سیاسی این روزها در خاندان هاشمی رفسنجانیچیست؟ انتخابات، مجمع تشخیص مصلحت، اتفاقات روزمره .....؟
** اتفاقات روزمره، مشکلات مردم و مسائل اقتصادی و اجتماعی بیشترین بحثهائی است که درمحافل وجود دارد. وضعیت ملتی با استعدادها و توانائیهای فنی، فکری، اقتصادی و اینگونه دچار مشکلات بودن که عموماً ناشی ازبرخی سوء مدیریت و عدم استفاده ازهمه توان کشور است، نمیتواند ذهن انسانها را به خود جلب نکند.
* برخی اخبار حکایت از کاندیداتوری برخی فرزندان خاندان هاشمیرفسنجانی درانتخابات مجلس نهم دارد، این خبر درست است یا تکذیب میکنید؟
** این خبر تکذیب میشود. چنین بحثهایی تاکنون در خانواده مطرح نبوده و نیست.
* با توجه به اینکه سالهاست در مجمع تشخیص مصلحت نظام حضور دارید، فضای این نهاد این روزها چگونه است ؟
** فضای مجمع مثل گذشته است معمولاً موضوعی که در دستور کار قرار میگیرد و مطرح میشود و بعد به صورت مفصل درباره آن بحث کارشناسی میشود. اعضا هم پس ازشنیدن نظرات مخالف و موافق در رایگیری شرکت میکنند و رای خود را میدهند درباره همه موضوعات معمولاً موشکافانه بحث و جمعبندی میشود.
* آیا وزراء برای مباحث تخصصی درجلسات حضور دارند؟ عدم حضور آقای احمدینژاد چقدر در تصمیمات مجمع تاثیرگذار است؟
** درخصوص حضور وزرا باید بگویم که آنها، بعضاً درجلسات شرکت میکنند و نظرات خود را همانند سایر اعضا درجلسات مطرح مینمایند و بعضیها هم شرکت نمیکنند. درخصوص تاثیر عدم حضور آقای رئیسجمهور در مجمع، با توجه به فضای تخصصی و آزادانه این نهاد، عدم حضور اشخاص یا مسئولان، تنها باعث از دست دادن فرصت طرح نظرات یک فرد در یک جمع کارشناسی میشود وگرنه، برای جمع تاثیر مثبت یا منفی ندارد. شخصی مسئول است که نمیآید و خودش فرصتی را از دست میدهد.
* نظر جنابعالی درمورد هیات حل اختلافات که ازسوی رهبری تشکیل شده چیست؟ برخی این هیات را موازی مجمع میدانند؟
** طبق اصل 110 قانون اساسی، حل اختلاف قوا و یا هماهنگی قوا از وظایف رهبری است وایشان میتوانند فرد یا افرادی را به این منظورانتخاب کنند. این هیات هم هیچ تعارضی با وظایف مجمع تشخیص مصلحت نظام ندارد و موازی کاری هم نیست چون مجمع دراین زمینه، مسئولیت ذاتی ندارد، فقط در یک صورت میتوان رفع اختلاف و حل موضوع را از وظایف مجمع تشخیص مصلحت نظام دانست و آن اینکه اگر اختلافات به گونهای باشد که به معضل تبدیل شده باشد، رفع معضل از وظایف مجمع تشخیص است.
آنهایی که میگویند تعیین هیات حل اختلاف بین قوای سهگانه، موازی کاری با وظایف مجمع است، احتمالاً اختلافات قوا را معضل میدانند. اگر معضل نباشد، موازی کاری نیست البته تشخیص معضل هم برعهده رهبری و یا یکی ازسران قواست که ظاهراً چنین تشخیصی تاکنون مطرح نشدهاست.
* آیتالله هاشمی تا چند سال گذشته برای اصولگرایان در نقش ریش سپیدی ظاهر میشدند که با رایزنیهایشان گره از مشکلات این جریان میگشودند. آیا این نقش هنوز هم برای ایشان متصور است یا اینکه آیا ایشان تمایل به ایفای نقش ریش سپیدی در اردوگاه اصولگرایان را دارند یا خیر؟
** اگر مروری بر تاریخ نهضت اسلامی به رهبری امام خمینی(ره) و یا تاریخ جمهوری اسلامی از بدو تشکیل داشته باشید، آیتالله هاشمی رفسنجانی یکی از چهرههای شاخص مبارزان و کارگزاران نظام بعد از امام خمینی(ره) بودهاند و از ویژگیهای بارز ایشان، گرهگشایی و حل و فصل مشکلات گروهها، تشکلها، شخصیتها و مدیران نظام اعم از ارشد، میانی و مردم بوده است.
کافی است خاطرات ایشان را در هر دورهای مطالعه و مرور کنید، ملاحظه خواهید کرد که چه طیف وسیعی از مسئولان و شخصیتهای مختلف سیاسی، اقتصادی، دینی، فرهنگی و اجتماعی در ردههای مختلف برای تبادلنظر و حل مشکلات به ایشان مراجعه میکردند و چه گرهگشاییها و راهحلهای مدبرانه و عملی در این دیدارها مطرح میشده است که نتیجه آن، رفع موانع و مشکلات بوده است.
با این اوصاف آیتالله هاشمی رفسنجانی شخصیت فراجناحی بوده و هستند که نه تنها طیف اصولگرایانه بلکه طیف اصلاحطلب و یا سایر گروهها و شخصیتها برای گرهگشایی و حل مشکلات خود به ایشان مراجعه میکردند و ایشان نیز با کمال صداقت و صمیمیت آنچه را که تشخیص میدادند، ارائه میکردند. آیتالله هاشمی رفسنجانی تغییر نکرده است و ایشان برای گرهگشایی از هر مراجعهکنندهای با همان ویژگیها عمل میکنند.
* بیشترین حملات و انتقادها در طی دو سال اخیر، از جانب چه افراد و با چه هدفی متوجه خانواده آقای هاشمی شد؟
** شناسائی این طیف کار مشکلی نیست چون امروز بسیاری از اشخاص و گروهها و بعضاً سازمانها دارای یک یا چند رسانه الکترونیک یا مکتوب میباشند. از رسانهها میتوان پی برد که چه افراد و یا کدام تشکل، گروه و سازمان است، رسانههایی که توسط قوه مجریه (دولت نهم و دهم) و یا رسانههائی که به نحوی وابسته به جریان آقای مصباحیزدی و یا گروه کیهان و همچنین در برخی مواقع سازمان صدا و سیما، اینها رسانههایی هستند که بیشترین فعالیت را در این عرصه دارند.
* هدف آنها چیست؟
** خودشان، اهدافشان را دفاع از ولایت فقیه و اسلامیت نظام، بحثهای فقهی، سیاسی و بصیرتی قلمداد مینمایند اما «الله اعلم به نیات افراد»، البته رهبری کرارا تخریب شخصیتهای نظام و سران سه قوه و رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام را منع کردند ولی بعضی رسانه کمتر توجه به این منعها کردند.
* نسبت میان کارگزاران سازندگی با جریان اصلاحات و نیز نظام چیست؟
** حزب کارگزاران سازندگی حزبی مستقل و در چارچوب قانون اساسی و با رعایت قانون احزاب تشکیل شده و فعالیت کرده است و بعد ازانتخابات سال 88 فعالیتی ندارد.
* دیدگاه کارگزاران سازندگی به انتخابات آتی مجلس وشروط اصلاحات چیست؟
** چون درحال حاضر حزب کارگزاران، فعالیتی ندارد و جلسات شورای مرکزی حزب تشکیل نمیشود. هیچ اظهار نظر خاصی درباره انتخابات آتی مجلس شورای اسلامی و یا شروط اصلاحات نکرده است.
* بررسی میزان ارتباط منتقدان (ازجمله اصلاحطلبان) با مراکز قدرت، میزان نفوذ وامکان مذاکره آنها چیست؟
** من اطلاع خاصی دراین زمینه ندارم، بهتر است ازخود آنها بپرسید.
* به بحث ماهواره بپردازیم. نقش و تاثیرگذاری ماهواره واینترنت دراتفاقاتی که طی دو سال اخیر درکشور رخ داده است، را چگونه ارزیابی میکنید؟
** رسانههای گروهی درحوادث و رخدادهای سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی تاثیرگذار هستند اما اگر زمینهها یا دلائل یک حادثه وجود نداشته باشد، رسانه نمیتواند آن را خلق کند.
* به نظر شما که مدتی طولانی رئیس سازمان صداوسیما بودید آیا ماهواره میتواند در مسائل اجتماعی و سیاسی تاثیرگذار باشد؟
** تاثیر اینگونه رسانهها بیش ازآنچه سیاسی باشد، فرهنگی است چون اینگونه رسانهها بیشتر به ترویج فرهنگ بیگانه و فرهنگ غیر خودی میپردازند. بیشترمخاطبین یا مشتریان هم آنها افراد وگروههای غیر سیاسی هستند بنابراین نمیتوان گفت که تاثیر سیاسی داشته است یا نداشته است واصولاً ارزیابی پدیدههای فرهنگی واجتماعی درکوتاه مدت مقدور نمیباشد. باید توجه داشت که فرهنگسازی دربستر زمانی انجام میشود و نباید فکر کرد که پدیدهای کوتاه مدت است.
* اکنون برخوردی که با ماهواره صورت میگیرد، شباهتهای فروان با تقابلی دارد که درسالهای دور با ویدئو هم وجود داشت اما نتیجه نداد. آیا تجربه این آزمون نباید سبب شود که اگر ماهواره را عامل مشکلات کشور میدانیم، منطقیتر و عاقلانهتر چارهای اندیشیده شود؟
** پدیده رسانههای جمعی و رسانههای الکترونیکی پدیدهای پیچیده، گسترده و غیر قابل کنترل است. باید بدانیم برخورد با یک ابزار، جاذبه ابزارهای دیگر را بیشتر مینماید. صرف نظر از تشابهی که شما ذکر کردید، تجارب تاریخی به ما آموخته است که اگر درجامعهای متناسب با ارزشهای مکتبی آن جامعه فرهنگسازی نشود، با هیچ ابزاری نمیتوان از نفوذ فرهنگ بیگانه جلوگیری کرد.
هر مقابلهای باید با ابزار مناسب خود صورت گیرد. بنابراین مقابله با فرهنگ بیگانه باید با فرهنگ و ارزشهای فرهنگی خودی باشد. پس تا فرهنگسازی مناسبی نشود و تا باورهای دینی و فرهنگی جامعه با کار مستمر و صحیح تقویت نشود، به طور حتم جامعه آسیبپذیر
است و نمیتوان با روشهای غیر فرهنگی از آسیبپذیری فرهنگی جلوگیری کرد.
* در کشورهای دیگر چگونه برنامههای ماهوارهای را کنترل میکنند؟ آیا قانونی دراین راستا وجود دارد؟
** اطلاع دقیقی ندارم ولی اصولاً درکشورهای دیگر حساسیت کمترین نسبت به برنامههای ماهوارهای دارند و حتی بسیاری ازکشورها از ماهواره استقبال میکنند.
* با توجه به اینکه تکنولوژیهای ارتباطی روز به روز درحال پیشرفت است، ایران تا چه زمانی میتواند با آنها مقابله کرد؟
** در دنیای امروز ما، مقابله سختافزاری با وسائل ارتباطجمعی بسیار مشکل است همچنان که در سوالهای قبلی توضیح دادهام مقابله باید نرمافزاری باشد به این معنا که باید با ترویج و اشاعه فرهنگ خودی و مجهزکردن ملت به فرهنگ و ارزشهای خودی از نفوذ و تاثیر فرهنگ بیگانه جلوگیری کرد و در حقیقت، فرهنگسازی راه مقابله است.
* از نگاه جنابعالی آیا جمعآوری تجهیزات ماهواره منافاتی با آزادیهای مشروع و قانونی مردم دارد؟
** من به قوانین مدنی اشراف ندارم پس باید این سوال را از قانوندانان و وکلای مردم بپرسید.