تاریخ انتشار : ۱۶ آبان ۱۳۸۷ - ۰۷:۴۲  ، 
شناسه خبر : ۳۵۹۱۲
گفت‌وگو با میخائیل گورباچف
مقدمه: «میخائیل گورباچف» آخرین رهبر اتحاد جماهیر شوروی و پدر پرسترویکا (فضای باز سیاسی) و گلاسنوست در مصاحبه اختصاصی با فرانس 24 درباره احتمال شروع دوباره جنگ سرد بین غرب و شرق هشدار داد و گفت: «با موشک و ساخت موشک مسائل حل نمی‌شود.» گورباچف گفت: باید همین حالا اقدام کرد؛ زیرا فردا خیلی دیر خواهد بود و بحران همه جا را فرا خواهد گرفت. باید دانست مشکل ما با توپ و جنگ حل نمی‌شود وگرنه تمام زمین و همچنین همه ما از بین خواهیم رفت.

به گزارش شبکه خبری فرانسه 24، مجری این برنامه از میخائیل گورباچف به عنوان یکی از نماد‌های واقعی تاریخ قرن بیست و یکم و یکی از نمادهای زنده این قرن یاد کرد.

گورباچف هم‌اکنون ریاست سازمان «گرین کراس» را که خود بنیانگذاران بوده است، برعهده دارد؛ این سازمان از محیط زیست دفاع می‌کند.

پدر گلاسنوست و پرسترویکا در ابتدای این مصاحبه از حال شخصی خود گفت و افزود: من اکنون هفتاد و شش سال دارم که سن پختگی است. در نتیجه من فردی هستم که تجربیات زیادی دارم و مخاطب قابل اعتمادی به حساب می‌آیم.

او گفت دغدعه حال حاضرش بزرگ کردن فرزندی به نام سازمان گرین کراس است.

وی در همین‌باره تاکید کرد: دفاع از محیط زیست و محافظت از آن اولویت درجه اول وی است زیرا به اعتقاد او،این مشکل همه دنیا است.

گورباچف در پاسخ به این سوال که چطور شد شما از رهبری ابرقدرتی چون اتحاد جماهیر شوروی سابق دست بر داشتید و به مدافع محیط زیست تبدیل شدید، آیا تحولی در شما رخ داد و یا نه آنگونه که در کتابتان آورده‌اید حادثه چرنوبیل این احساس را در شما بیدار کرد، گفت: «نه اتفاقی نبود.» من از همان کودکی با مشکل محیط زیست مواجه بودم و من این مسئله را در کتاب خود قید کرده‌ام.

من در کتاب خود آورده‌ام که بعد از جنگ، هنگامی‌ که مزارع به حال خود رها شده بودند و هنگامی‌ که بهره‌برداری از مزارع دیگر موثر ثمر نبود، این توفان‌های پر از گرد غبار بود که لایه‌های حاصلخیز زمین را از بین می‌برد؛ زیرا در قفقاز شمالی بادهای شدیدی می‌وزید و در این زمان بود که پدرم مرا به مزرعه می‌برد.»

گورباچف افزود: من در آن زمان هنوز بچه بودم، اما بر روی تراکتور کار می‌کردم و می‌دیدم که چگونه باد زمین‌های حاصلخیز را از بین می‌برد.

سال به سال میزان برداشت محصول کم می‌شد و بعد دیگر هیچ محصولی به دست نمی‌آمد. هنگامی ‌دبیر کمیته مرکزی حزب کمونیست شدم و برژنف مسئولیت کشاورزی را به من داد، زیرا من از یک منطقه کشاورزنشین می‌آمدم، سعی کردم به مشکلات عمده کشاورزی، زمین، کشاورزان و انگیزه‌شان برای کار پی ببرم. سرانجام با مطالعه پی بردم که ما برداشت اشتباهی از زمین و کشاورزان داریم.

یادآوری چرنوبیل

وی با این حال درباره حادثه چرنوبیل نیز گفت: «چرنوبیل به ما نشان داد که تا چه حد آسیب‌پذیر هستیم، تا چه حد امکاناتمان کم است و این کمبودها تا چه‌ اندازه گران تمام خواهد شد. ما بین چهارده تا شانزده میلیارد روبل برای مهار این فاجعه تنها در یک رآکتور خرج کردیم. همه مردم برای مهار این فاجعه کمک می‌کردند. برای من زندگی بود که اهمیت داشت، به اعتقاد من، زندگی هم قبل از چرنوبیل و هم بعد از آن اهمیت داشت.

وی در پاسخ به این سوال که آیا تغییرات آب و هوایی و گرمایش زمین پیامد جنگ‌ها، مثلا جنگ آب را در پی دارد و آیا این یکی از دلایل تشکیل "گرین کراس" نیست نیز گفت: «همین الان نیز به‌ اندازه کافی مناقشه درباره آینده جنگل‌ها، دریاچه و توزیع آب شیرین برای آبیاری وجود دارد. بنابراین بی‌جهت نیست که کوفی عنان دبیر کل سابق سازمان ملل می‌گوید که جنگ‌های آینده نه بر سر نفت، بلکه بر سر آب خواهد بود و همه مردم جهان هم می‌دانند آب مشکل درجه یک است. همانطور که می‌دانید یک میلیارد از مردم جهان به  آب شیرین دسترسی ندارند و در شرایط بهداشتی ناگواری زندگی می‌کنند. بر اساس اعلام سازمان بهداشت جهانی، اولین علت بیماری‌ها در سراسر جهان مصرف آب غیرآشامیدنی است.

وی در ادامه این مصاحبه درباره اسراف انرژی در روسیه نیز ابراز نگرانی کرد و در توضیح بیشتری در این باره گفت: «اگر قیمت نفت در سال‌های 1985 و 1986، دست کم 30 دلار بود حتی نه پنجاه، شصت و هشتاد… پروسترویکا (فضای باز سیاسی) از بین نمی‌رفت اما متاسفانه بهای هر بشکه نفت در این زمان دوازده دلار، 10 دلار و حتی کمتر از دلار نیز بود.

گورباچف در پاسخ به این سوال نیز که چرا در آگهی‌های تبلیغاتی چون تبلیغ پتیزا‌هات و غیره… شرکت می‌کند و اینکه پول ناشی از این تبلیغات به کجا می‌رود نیز گفت: «من هیچ‌گونه عقیده‌ای در این باره ندارم و به راحتی اجازه می‌دهم از من عکس بگیرند.

افرادی هستند که خود را سوپر استار می‌دانند و فکر می‌کنند فقط برای یک کار ساخته شده‌اند، اما من اینطور نیستم. به عنوان مثال، یک بار که با دوستم «فرانسوا میتران» با هم در اطراف پاریس گردش می‌کردیم که مردم پاریس به ما نزدیک شدند و اجازه خواستند از ما عکس بگیرند. اما میتران در آن زمان که مانند دو گل راست و با غرور جلو خود را نگاه می‌کرد، گفت: «رئیس‌جمهور فرانسه، عکس نمی‌دهد» و من گفتم رهبر اتحاد جماهیر شوروی عکس و امضا می‌دهد. من به طور کلی مشکلی به این کار نمی‌بینیم».

پدر گلاسنوست و پروستوریکا گفت من از پول‌های این تبلیغات برای تامین نیازهای مالی بنیادم یعنی«گرین کراس»، برای احداث ساختمانی برای این بنیاد و پرداخت حقوق کارگران استفاده می‌کنم.»

گورباچف در پاسخ به این سوال که در ماه چقدر در می‌آورید گفت: «یک دقیقه صبر کنید. به شما ربطی ندارد. مگر من از شما می‌پرسم که چقدر در می‌آورید.»

رهبر اتحاد جماهیر شوروی سابق در این باره که آیا تاسف حیات سیاسی و شکستش در پایان اتحاد جماهیر شوروی سابق را نمی‌خورد نیز گفت: «من می‌توانستم راس قدرت باقی بمانم زیرا کنترل ارتش را در دست داشتم و می‌توانستم برای کنترل اوضاع ارتش را فرا بخوانم اما نمی‌خواستم خونریزی شود، زیرا می‌دانستم روندی که اغاز شده است برگشت ناپذیر است. اما با این حال،من از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی بسیار متاسفم.»

طرفداری از پوتین

وی درباره پوتین و اینکه برخی اتهام دیکتاتور به او می‌دهند نیز گفت: «من با این اتهامات مخالفم. پوتین فردی است که در خصوص تعهداتش بسیار جدی است. او فردی است که روسیه را از حالت هرج و مرج بیرون آورد و اکنون کشور روی پا خود ایستاده است. درباره آزادی مطبوعات هم، خود پوتین یک روز به من گفت که مدافع آزادی مطبوعات است اما مطبوعات مسئولیت‌پذیر. واقعیت ان است که مطبوعات برخی اوقات هر آنچه دلشان بخواهد انجام می‌دهند و پای را به مراتب از حدود خود فراتر می‌نهند.»

فرانس 24 در ادامه مصاحبه خود نتایج یک نظر سنجی درباره بانفوذترین کشورهای جهان را منتشر کرد که بر اساس آن، آمریکا در صدر جدول و روسیه بعد از چین در رتبه سوم قرار دارد و در همین‌باره نظر گورباچف را جویا شد. رهبر سابق شوروی در این‌باره گفت: «روسیه اکنون روی پا خود ایستاده است و توانسته مشکلاتش را پشت سر بگذارند. روسیه اکنون به مقام یک ابر قدرتی دوباره رسیده است زیرا مردم موفق شدند مشکلات خود را حل کنند. من فکر می‌کنم که این خدا بود که به ما کمک کرد.»

گورباچف درباره احتمال وقوع جنگ سرد دوباره بین شرق و غرب نیز گفت: «به همین دلیل هست من به دقت اوضاع را دنبال می‌کنم. جریاناتی اتفاق می‌افتد که خوشایند من نیست. سیاست نباید این‌گونه اعمال شود.

من این مشاجرات و دعواهای همیشگی را سیاست نمی‌دانم. کشورهای به جای گفت‌وگو، همواره با هم مناقشه دارند، این نباید قابل پذیرش باشد. ما باید این روند را دوباره برعکس کنیم. باید با آلمان، فرانسه، آمریکا دوباره گفت‌وگو کنیم و من امیدوارم که نتایج ان امید بخش باشد.»

با موشک و ساخت موشک مسائل حل نمی‌شود. باید همین حالا اقدام کرد؛ زیرا فردا خیلی دیر خواهد بود و بحران همه جا را فرا خواهد گرفت. باید دانست مشکل ما با توپ و جنگ حل نمی‌شود وگرنه تمام زمین و همچنین همه ما از بین خواهیم رفت.