پیش شرط های یک تصمیم مثبت

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم
اعلام تعطیل رسمی شدن روزهای چهارشنبه و پنجشنبه هفته گذشته توسط دولت ، به احتمال زیاد با نیت تکریم عید سعید فطر و همراهی با مردم برای تجدید قوا بعد از یکماه عبادت و کار متمرکز و جبران محدودیت های ماه رمضان در مسافرت بود. از این نگاه ، این اقدام را میتوان ستود بویژه آنکه نوعی هماهنگی با کشورهای اسلامی است که بسیاری از آنها در مناسبت عید سعید فطر ، چند روز تعطیلی دارند و بدین سان ، برای این عید بزرگ اسلامی اهمیت و اعتبار در خور شان آن در نظر می گیرند.
با اینحال ، این تصمیم دولت به دلایلی که اشاره خواهم کرد ، عوارض منفی زیادی داشت که نشان دهنده بموقع نبودن آنست . ابتدا بخشی از عوارض منفی را برمیشمریم ، سپس به دلایل و علل آن اشاره خواهیم کرد و در پایان چاره کار را نیز بیان خواهیم نمود.
1 ـ اولین عارضه منفی ، افزوده شدن بر تعطیلات کشور است که متاسفانه کشور ما رکورددار آنست . سالهاست که بسیاری از مردم و صاحبنظران از زیادی بیش از اندازه تعطیلات رسمی کشور مینالند و پیشنهاد کاهش آنرا میدهند. بعضی از دستگاه های دولتی نیز چند بار مسئول بررسی و کارشناسی شده اند و پیشنهاداتی نیز داده اند ولی مشکل همچنان باقی است و متاسفانه هیچ اقدام عملی و موثری برای کاهش تعطیلات صورت نگرفته است .
در کشور ما به مناسبت شروع سال جدید ، علاوه بر تعطیلات رسمی که 4 روز است ، در عمل همه دستگاه های دولتی و غیردولتی دو هفته بطور کامل بیکار هستند و بسیاری از دستگاه ها نیز تا یکماه درحالت نیمه تعطیل قرار دارند بطوریکه میتوان گفت کل کشور در یکماه اول سال بین تعطیلی و نیمه تعطیلی بسر می برد. این ، خسران بزرگی برای جامعه ایست که راهی طولانی برای رسیدن به توسعه جامع در پیش دارد. بر اینها اضافه کنید تعطیلات دیگری را که بعضی از آنها قابل تجدیدنظر هستند و در جای خود بحث ها و بررسی های کارشناسانه ای درباره آنها صورت گرفته و موجود است .
در چنین شرایطی ، تعطیل کردن دو روز از یک هفته کاری و افزودن بر تعطیلات بیش از اندازه کشور ، چه کمکی به پیشرفت کشور میتواند باشد
2 ـ علاوه بر عوارض منفی کلی که محصول زیادی تعطیلات است ، تعطیلی های پیش بینی نشده نیز عوارض منفی دیگری دارند که موردی است و گریبانگیر بخشهائی از مردم میشود. آنچه در روزهای آخر هفته گذشته در اثر تعطیل اعلام شدن چهارشنبه و پنجشنبه مشاهده شد ، از قبیل مشکلات بانکها ، سرگردانی های اداری ، تاخیرهای مربوط به دستگاه قضائی ، بی نظمی های ایجاد شده در کار مدارس و اختلال در امور مراکز آموزشی و مطبوعات و... فقط بخشی از این عوارض منفی هستند.
این قبیل تعطیلی های پیش بینی نشده با تعطیلات پیش بینی نشده ای که ناشی از حوادث غیرمترقبه هستند تفاوت اساسی دارند. در حوادث غیرمترقبه ، چاره ای جز تسلیم شدن وجود ندارد درحالیکه در موارد اختیاری میتوان با بررسی بیشتر ، چنان با تدبیر عمل کرد که از عوارض منفی جلوگیری شود.
3 ـ از تعطیلات چهار روزه هفته گذشته ، افراد مرفه و کسانی که از قبل آمادگی هائی داشتند استفاده خوبی کردند ولی سایر مردم که اکثریت عظیمی را تشکیل میدهند ، امکان بهره برداری صحیح از این تعطیلات را نیافتند. اگر به مشکلاتی که بیکاری چند روزه و اجباری برای خانواده ها پدید میآورد اندکی اندیشه کنید به این نتیجه خواهید رسید که این تصمیم حتی اگر سودهائی هم داشت ، قطعا به زیانهائی که برای این قشر عظیم بهمراه آورد نمیارزید. در میان افراد به سفر رفته نیز اکثریت قابل توجهی با مشکلات سفرهای ناگهانی متراکم مواجه شدند که در موارد عادی چنین مشکلاتی وجود ندارد.
4 ـ به مناسبات و روابط خارجی اگر نگاهی بیاندازیم متوجه خواهیم شد که این تعطیلات طولانی و پیش بینی نشده ، اختلالاتی در این بخش نیز بوجود آورد. با احتساب شنبه و یکشنبه (امروز و فردا) که سایر کشورها تعطیل است ، این اختلال یک هفته ای میشود. ارتباطات اداری ، تجاری ، سیاسی و سایر امور که به فعال بودن ادارات و بانکها و موسسات رسمی نیاز دارد در این ایام دچار اختلال بودند و اینها عوارض منفی قابل ملاحظه ای هستند.
درباره علل و دلایل بروز این عوارض منفی و مشکلات ، لازم است به ناگهانی بودن تصمیم ، دیرهنگام بودن و نابهنگام بودن آن اشاره نمائیم .
درباره ناگهانی بودن تصمیم ، روشن نمودن این نکته مفید است که در بسیاری از سالها جلو افتادن عید فطر ، موجب جابجا شدن ناگهانی یک روز تعطیل رسمی میشود ، اما همه میدانند کارهای مقرر اداری و آموزشی و هر قرار و بنائی که دارند در روز بعد از عید فطر انجام میشود و جابجائی تعطیلی عید فطر با جابجا شدن کارها جبران می گردد و لطمه ای به کارها وارد نمیشود ، درحالیکه اضافه شدن دو روز بر تعطیلی عید فطر مجال چنین جابجائی و جبرانی را برای مردم باقی نگذاشت و بسیاری از امور بلاتکلیف برزمین می ماند.
همین تصمیم را اگر یکی دو هفته زودتر میگرفتند و آنرا به مردم اعلام می کردند ، از آنجا که یک تصمیم دیرهنگام نبود به راحتی زمینه جابجائی ها و جبران ها فراهم میشد و همه چیز مثل خود تصمیم ، بهنگام انجام میگردید. در آنصورت دولت نیز بدون آنکه با انتقاد مواجه شود به هدف خود می رسید و به نیت تکریم عید سعید فطر و همراهی با مردم برای تجدید قوا ، جامه عمل پوشانده میشد.
اما راه چاره چیست
واقعیت اینست که به دولت برای افزودن بر تعطیلات عید سعید فطر باید حق داد ، ولی با دو پیش شرط . اول آنکه تعطیلات نوروز و بعضی از دیگر تعطیلات سالانه کاهش داده شود و دوم آنکه درباره افزودن بر تعطیلات عید فطر از مدتی قبل تصمیم گرفته شود و به مردم نیز اعلام گردد تا اولا مردم برای آن برنامه ریزی کنند و ثانیا جلوی عوارض منفی آن گرفته شود.
تردیدی نیست که با وجود تعطیلات زیاد فعلی ، افزودن بر تعطیلات عید فطر و یا هر تعطیلی دیگری بهیچوجه به صلاح کشور نیست . همه باید به این واقعیت توجه داشته باشند که ما یک کشور پرتعطیلات هستیم و این وضعیت به زیان کشور است .
در مورد پیش بینی قبلی و اعلام آن به مردم نیز باید این نکته را یادآور شویم که این مساله اختصاصی به موضوع عید فطر ندارد ، در بقیه موارد نیز باید به این واقعیت توجه شود. به روزهای آخر اسفند ماه در تقویم همین امسال نگاه کنید و ببینید که چند تعطیلی رسمی مربوط به ماههای قمری و شمسی در کنار هم قرار گرفته اند و شرایط را برای تصمیمی از قبیل آنچه در عید فطر امسال گرفته شد فراهم ساخته اند. دولت میتواند درباره آن ایام نیز تصمیمی مناسب بگیرد ولی آن تصمیم درصورتی مفید خواهد بود که بهنگام گرفته شود و بهنگام به مردم اطلاع داده شود تا هم مردم و هم مسئولان ادارات و دستگاه ها برای آن روزها برنامه ریزی مناسب نمایند و هیچکس دچار مشکل نشود.