تاریخ انتشار : ۲۷ اسفند ۱۳۸۷ - ۱۸:۳۲  ، 
شناسه خبر : ۸۴۱۸۵
وال‌ استریت ژورنال:‌

با گذشت چند سال‌ از روی‌ کار امدن حزب اسلامگرای‌ نوین عدالت و توسعه‌ در ترکیه‌ اکنون باید پرسید تا چه‌ اندازه‌ این حزب کشور ترکیه‌ را از متحدان سنتی‌ خود دور کرده‌ است. به‌ نوشته‌ پایگاه‌ اینترنتی‌ روزنامه‌ وال‌ استریت جورنال‌ سیاست خارجی‌ ترکیه‌ سالها تحت تاثیر ارزش‌ های‌ مشترک غربی‌ از جمله‌ دموکراسی‌ عضویت در نهادهایی‌ مانند ناتو و یک حس‌ سرنوشت مشترک با اروپا و امریکا قرار داشت اما از هنگام‌ روی‌ کار امدن حزب عدالت و توسعه‌ در سال‌ 2002 سیاست خارجی‌ این کشور به‌ صورتی‌ فزاینده‌ تحت لوای‌ دو فاکتور جدید قرار دارد مذهب و پول‌ طی‌ سال‌ گذشته‌ دولت ترکیه‌ میزبان شماری‌ از رهبران ضدغربی‌ از جمله‌ روسای‌ جمهور ایران و سودان بود که‌ ترکیه‌ درصدد گسترش‌ روابط با انها است در همین حال‌ ترکیه‌ بر حملات لفظی‌ خود علیه‌ متحدان غربی‌ سنتی‌ خود به‌ ویژه‌ اسرائیل‌ افزوده‌ است در واقع‌ در حالی‌ که‌ حزب عدالت و توسعه‌ حاکم‌ بر ترکیه‌ به‌ ظاهر سیاست های‌ غربی‌ را در قبال‌ کشورهایی‌ چون سودان ایران و یا روسیه‌ منعکس‌ می‌ کند در همین حال‌ به‌ ایجاد روابط نزدیک با این دولت ها می‌ پردازد.
در ژوئیه‌ گذشته‌ به‌ عنوان مثال‌ ترکیه‌ از دستگیری‌ رادوان کاراجیچ قصاب بوسنی‌ که‌ در دادگاه‌ لاهه‌ به‌ قتل‌ عام‌ متهم‌ شده‌ بود ابراز خوشحالی‌ کرد و درست چند روز بعد حزب حاکم‌ ترکیه‌ از عمر البشیر قصاب بزرگ تر دارفور استقبال‌ کرد در هر حال‌ انکارا به‌ اظهارات عمرالبشیر درباره‌ برقراری‌ صلح‌ در دارفور اعتراص‌ نکرد و در عوض‌ درباره‌ سرمایه‌ گذاری‌ نفتی‌ در سودان به‌ بحث پرداخت.
در ماه‌ اوت هم‌ حزب عدالت و توسعه‌ در استانبول‌ از رئیس‌ جمهور ایران استقبال‌ کرد ترکیه‌ رسما در مقابل‌ پروژه‌ هسته‌ ای‌ ایران قرار دارد اما از محمود احمدی‌ نژاد با مراسمی‌ استثنایی‌ و در مسجد کبود مرکزی‌ شهر پذیرایی‌ کرد رئیس‌ جمهور ایران استانبول‌ را با خوشحالی‌ ترک کرد در حالی‌ که‌ پیمان همکاری‌ امنیتی‌ دو جانبه‌ ای‌ را در یک دست و پیش‌ نویس‌ پیمانی‌ را در زمینه‌ سرمایه‌ گذاری‌ ترکیه‌ در میادین گازی‌ ایران در دست دیگر داشت و این در حالی‌ است که‌ پیمان اخیر با تحریم‌ های‌ مالی‌ غرب علیه‌ تهران تناقض‌ دارد رسانه‌ های‌ ترکیه‌ اعلام‌ کردند که‌ بر اثر فشار امریکا پیش‌ نویس‌ پیمان سرمایه‌ گذاری‌ در زمینه‌ انرژی‌ بین دو کشور نهایی‌ نشد اما در همین حال‌ وزیر انرژی‌ ترکیه‌ در ماه‌ نوامبر گذشته‌ برای‌ گفتگوهای‌ بیشتر در زمینه‌ پیمان هایی‌ در زمینه‌ انرژی‌ به‌ تهران رفت در ماه‌ مارس‌ 2006 رجب طیب اردوغان در اجلاس‌ سران عرب در خرطوم‌ گفت که‌ غرب از تروریسم‌ برای‌ فروش‌ سلاح‌ به‌ ما بهره‌ برداری‌ می‌ کند به‌ نظر می‌ رسد که‌ اقای‌ اردوغان بالاخره‌ به‌ این سوال‌ که‌ ترکیه‌ به‌ کجا تعلق‌ دارد پاسخ‌ داده‌ است و این مکان به‌ نظر او غرب نیست اردوغان همچنین در جمعی‌ در واشنگتن در 14 نوامبر گفته‌ بود که‌ سیاست حزب عدالت و توسعه‌ ان است که‌ کشورهایی‌ که‌ با سلاح‌ های‌ هسته‌ ای‌ ایران مخالفت می‌کنند خود نباید سلاح‌ هسته‌ ای‌ داشته‌ باشند.  
در همین حال‌ ایرانی‌ ها می‌ دانند که‌ چطور از نگرانی‌ های‌ امنیتی‌ ترکیه‌ بهره‌ برداری‌ کنند انکارا از کمک های‌ ناکافی‌ امریکا و اروپا برای‌ مقابله‌ زیرساخت های‌ تروریستی‌ حزب کارگران کردستان در شمال‌ عراق‌ و نیز در اروپای‌ غربی‌ خشمگین است و تهران هم‌ با بمباران اردوگاه‌ های‌ حزب کارگران کردستان در عراق‌ و ارائه‌ کمک های‌ اطلاعاتی‌ علیه‌ این حزب به‌ ترکیه‌ دل‌ مردم‌ ترکیه‌ را به‌ دست می‌ اورد همانطور که‌ نظرسنجی‌ ها نشان می‌ دهد مردم‌ ترکیه‌ به‌ صورتی‌ فزاینده‌ به‌ دوستی‌ با ایران ارج‌ می‌ نهند طرح‌ های‌ دیگر در زمینه‌ انرژی‌ یا موضوعات دیگر با ایران هم‌ به‌ خوبی‌ در ترکیه‌ پیش‌ می‌ رود سیاست های‌ انرژی‌ انکارا را به‌ مسکو هم‌ نزدیک کرده‌ است فقط یک روز بعد از انکه‌ امریکا تهاجم‌ روسیه‌ را به‌ گرجستان محکوم‌ کرد و خواستار منزوی‌ شدن مسکو شد حزب عدالت و توسعه‌ سرگئی‌ لاوروف وزیر خارجه‌ روسیه‌ را برای‌ مشورت به‌ انکارا دعوت کرد روسیه‌ در سال‌ 2002 ششمین شریک تجاری‌ ترکیه‌ بود اما از ان هنگام‌ میزان مبادلات تجاری‌ دو کشور به‌ شدت افزایش‌ یافته‌ به‌ طوری‌ که‌ در نیمه‌ نخست 2008 روسیه‌ مهم‌ ترین شریک بازرگانی‌ ترکیه‌ بود از سوی‌ دیگر در ترکیه‌ مردم‌ چندان روابط نزدیک با مسکو را زیر سوال‌ نمی‌برند و واقع‌ بین ها خاطرنشان می‌کنند که‌ ترکیه‌ برای‌ دو سوم‌ از گاز خود به‌ روسیه‌ وابسته‌ است در این میان اسرائیل‌ از دید اردوغان مطلوب نیست و این در حالی‌ است که‌ حماس‌ در قلب او نشسته‌ است ترکیه‌ مدت ها روابطی‌ گرم‌ با اسرائیل‌ داشت اما این روابط اکنون در حال‌ سردتر شدن است مخاصمه‌ در غزه‌ به‌ حزب عدالت و توسعه‌ این بهانه‌ را داد که‌ سطح‌ روابط ترکیه‌ و اسرائیل‌ را تا سطحی‌ بی‌‌سابقه‌ در چند دهه‌ گذشته‌ تنزل‌ دهد مدت کمی‌ بعد از انکه‌ اسرائیل‌ به‌ تهاجم‌ به‌ غزه‌ پرداخت اردوغان ابتکاری‌ ممتاز را برای‌ پایان دادن به‌ این جنگ اغاز کرد و به‌ عربستان سعودی‌ اردن سوریه‌ و مصر سفر کرد اما به‌ اسرائیل‌ نرفت. اکنون رئیس‌ جمهور امریکا و اتحادیه‌ اروپا در ترکیه‌ با چالش‌ روبرو هستند سیاست خارجی‌ اشفته‌ این کشور ابستن حوادث است تحت حزب عدالت و توسعه‌ ترکیه‌ به‌ صورت فزاینده‌ به‌ جانب همسایگان رادیکال‌ و ضدغربی‌ خود تمایل‌ پیدا می‌ کند حتی‌ اگر دست کم‌ در کلام‌ به‌ غرب تعهد نشان می‌ دهد.