در این مصاحبه که در شماره امروز این روزنامه در اینترنت درج شد لالی ویموث خبرنگار مشترک نیوزویک و واشنگتن پست در نخستین سوال خود از وی پرسید برخی در امریکا ادعا می کنند بین سال 2003 و 2007 شما از ایران دفاع کردید چون نمیخواستید شاهد حمله امریکا به این کشور باشید ایا فکر میکنید اجازه دادید ایران از حدود خود فراتر رود البرادعی در پاسخ به این سوال گفت این یک سو؟تفاهم بزرگ است ما تمام سعی خود را کردیم تا مطمئن شویم از سوابق و وضعیت کنونی برنامههای هسته ای ایران اطلاع یافته ایم و سعی کردیم تا جایی که میتوانیم انها را وادار کنیم همه چیز را اشکار کنند این باور مردم به اینکه ما خدا هستیم و میتوانیم از مرزها بگذریم و درها را باز کنیم اشتباه است ما چنین قدرتی نداریم من افتخار میکنم که ما تحت چارچوب قدرت محدودی که در اختیار داشتیم توانستیم درباره محدوده حساسترین بخش برنامه ای هسته ای ایران که برنامهی غنیسازی است و اکنون تحت بازرسی کامل اژانس قرار دارد اطلاع کسب کنیم.
وی در پاسخ به این سوال که ایا برنامه غنیسازی ایران هم اکنون تحت بازرسی قرار دارد گفت ما میدانیم که انها چقدر اورانیوم غنی شده تولید میکنند انها اورانیوم با غنای پایین تولید می کنند ایران حتی بیشتر از قبل با ما همکاری می کرد اما هنگامی که در سال 2005 پرونده هسته ای شان به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع شد همکاری خود را قطع کردند ان تصمیم تصمیمی سیاسی بود من شش سال تاکید کرده ام که سیاست اعتمادسازی بین غرب و به ویژه امریکا و ایران کاملا شکست خورده است ما حتی یک ذره به جلو حرکت نکردهایم خبرنگار از وی پرسید ایا فکر میکنید امکانپذیر است البرادعی در پاسخ اظهار داشت فکر میکنم امکانپذیر است من به طور محرمانه و علنی تاکید کرده ام که این امر اتفاق نمیافتد مگرانکه که مذاکره مستقیم برقرار شود یعنی اعتماد سازی صورت گیرد نمیتوان بدون مذاکره مستقیم اعتماد سازی کرد باراک اوباما رییس جمهور امریکا گفت اماده است بدون پیش شرط و بر مبنای احترام متقابل با ایران مذاکره مستقیم داشته باشد این کاری است که مدتها پیش باید انجام می شد خبرنگار پرسید:
پس شما فکر میکنید اوباما کار درستی انجام میدهد البرادعی گفت شکی در این باره ندارم این همان قطعهی گمشدهی پازل بود تا زمانی که پشت میز ننشینید و دربارهی گله هاو شکایت های ایران و جامعه بین المللی از یکدیگر که در 56 سال اخیر ایجاد شده است از سال 1953 زمانی که سیا و 6 محمد مصدق نخستوزیر منتخب ایران را برکنار کردند تا بحران گروگانگیری در سال 1979 گفتگو نکنید مسائل امنیت منطقهای به ویژه در خاورمیانه هیچ پیشرفتی نخواهد داشت اینها مربوط به گذشته است اما اکنون زمان رقابت بر سر قدرت در خاورمیانه بین ایران که ایدئولوژی خاص خود را دارد و امریکا و برخی از همسایگان ایران در جریان است البرادعی در پاسخ به سوال دیگری که ایا فکر میکنید ایران در برابر غرب قرار دارد گفت این رقابتی بین ایران و غرب است ایران خواهان ان است که نقش ان به عنوان قدرت منطقهای به رسمیت شناخته شودانها احساس می کنند قدرتمندترین کشور در منطقه هستند و این تا حد زیادی درست است؛
انها فکر میکنند که اگر فن اوری لازم برای تولید یک سلاح هستهای را در فرصت کوتاه داشته باشند این امر به انها قدرت اعتبار و امنیت می بخشد بنابراین این یک مساله امنیتی است اینکه نقش ایران به عنوان قدرت منطقهای تا چه حد بزرگ خواهد بود گله های غرب از ایران درباره حمایت از گروههای تروریستی و سابقه ان در حقوق بشراینها مسائلی مشروع هستند که با فحاشی به یکدیگر از فراز اقیانوسها حل نمیشود وقتی ایران را بخشی از محور شرارت مینامید نباید انتظار نداشته باشید انها بگویند خوب ما هم برنامه هسته ای خود را کنار میگذاریم بدیهی است که انها نیز به دنبال تامین امنیت خود برایند و شاهد بودهاند که اگر کشوری تسلیحات هسته ای یا حداقل فن اوری ان را داشته باشد تا حدی از حمله در امان میماند به عقیدهی من تغییر رویکرد اوباما بهترین راه استنگرانی موجود درباره ایران این است که اگر این کشور به فن اوری هسته ای دست یابد از معاهدهی منع گسترش تسلیحات هسته ای ان پی تی خارج خواهد شد اورانیوم با غنای بالا و در نهایت سلاح هسته ای تولید خواهد کرد این اگر ها بر مبنای بی اعتمادی به نیات اینده ایران قرار دارد چرا جهان نگران ژاپن نیست که چرخهی کامل فن اوری هستهای را در اختیار دارد برای اینکه دنیا اعتماد دارد که این کشور قصد تولید سلاح هستهیی را ندارد.
وی در پاسخ این گفته خبرنگار که دولت ژاپن نگفته است که هدفش از بین بردن اسرائیل است گفت صراحتا بگویم اظهارات خصمانه بسیاری از جانب ایران بیان شده است اگرچه تا جایی که من میدانم ایران خواستار راهحل یک کشور برای بحران فلسطین و اسرائیل است نه انچه رسانهها گفتهاند پاک کردن اسرائیل از روی نقشهی جهان خبرنگار افزود شما میدانید یک کشور به مفهوم پایان کار اسرائیل است چرا که تعداد فلسطینیها از یهودیان بیشتر است البرادعی اظهار داشت من در این زمینه طرف کسی را نمیگیرم ما باید گذشته را فراموش کنیم و بگوییم که با یک مشکل روبرو هستیم خاورمیانه رو به افراطیگرایی گذاشته است ایران در جهان اسلام بسیار محبوب است باید میانهروها را تقویت و یک راهحل پیدا کرد ایران میتواند عنصر بسیار مثبتی در برقراری امنیت در خاورمیانه باشد مسالهی هسته ای تنها نوک صخره یخی است و ورای ان مسائل امنیتی سیاسی و اقتصادی بسیاری وجود دارد باید بسته بزرگی داشته باشید و این چیزی است که اوباما دربارهاش صحبت کرده است.
وی در پاسخ به این ادعای خبرنگار واشنگتن پست که در طول هشت سال اخیر ایران تعداد سانتریفیوژهایی را که در اختیار دارد افزایش داده است گفت در این زمینه شکی وجود ندارد و این نیز بخشی از سیاست شکستخورده است چرا که این سیاست شکست خورده در تلاش بود پیش از انکه ایران بتواند در فن اوری انرژی هسته ای مهارت پیدا کند راهحلی بیابد اما این سیاست شکست خورد انهایی که گفتند که ما سعی داشتیم از ایران محافظت کنیم باید بدانند ما هر سه ماه یکبار گزارش دادیم که ایران همکاری کامل لازم و یا شفافیت کاملی را که ما خواستار ان هستیم با ما نداشته است و اینکه ایران توضیحات بسیاری را باید ارایه کند شورای امنیت سه قطعنامه علیه ایران تصویب کرد انها کجا هستند ایا به پیشرفت ما کمک کردند انها به جای اینکه بگویند اژانس از ایران محافظت کرده است ایا به سیاست خودشان نگاهی انداختهاند ما از نظر فنی هر چه توانستیم انجام دادیم و به این کار نیز ادامه خواهیم داد و امریکا نیز باید سیاست های خود را تغییر دهد وی در پاسخ به این سوال که ایا فکر میکنید شانسی وجود دارد که گفتوگو به جایی برسد گفت:
باید سعی خودمان را بکنیم ممکن است گفتگو موفقیتامیز نباشد اما من میدانم که اکثر ایرانی ها به ویژه جوانان خواستار رابطه عادی با امریکا هستندانها میخواهند بخشی از جامعه بینالمللی باشند هنگامی که بوش به قدرت رسید امریکا گفتوگو با کره شمالی را متوقف کرد نتیجه این شد که انها سلاح هسته ای تولید کردند وقتی گفت وگو با ایران را قطع کردیم انها در فن اوری هسته ای که سیاست غرب سعی در متوقف کردن ان داشت مهارت پیدا کردند شما به رویکردی متفاوت نیازمندید و من خوشحالم که اوباما بلافاصله این را درک کرد من امیدوارم ایرانیها درک کنند که او دست خود را به سوی انها دراز کرده است و انها باید حداکثر شفافیت را در همکاری خود با اژانس نشان دهند ان دسته از مقامات دولت سابق امریکا که میگویند اژانس از ایران محافظت کرده است بهتر است به سیاستهای شکستخورده خود نگاهی بیندازد پرسش دیگر خبرنگار این بود که شما در ابتدا با حمایت امریکا مدیرکل اژانس شدید اما بعدها امریکا با شما رفتار بدی داشت.
البرادعی پاسخ داد این اتفاق هنگامی افتاد که من برای سومین بار دبیر کل اژانس می شدم و جان بولتون نمایندهی سابق امریکا در سازمان ملل مبارزه ای را برای جلوگیری از انتخاب مجدد من اغاز کرد انها موفق نشدند حتی یک کشور را متقاعد به مخالفت با من کنند و من در نهایت با اجماع و با حمایت امریکا انتخاب شدم شما میتوانید با رئیس یک سازمان بینالمللی مخالفت کنید ما برای این به انجا نرفتهایم که سیاستهای یک کشور را به اجرا بگذاریم ما باید مستقل بیطرف و عادل باشیم اگر سازمانی همانند اژانس به عنوان الت دست یک کشور شناخته شود سقوط خواهد کرد خبرنگار پرسید ایا این چیزی است که امریکا انتظار داشت شما انجام دهید البرادعی پاسخ داد انها هنگامی که در سال 2003 اعلام کردیم ایران سلاح هسته ای تولید نکرده است از این حرف خوششان نیامد ما مدرکی مبنی بر اینکه ایران سلاح هسته ای دارد ندیدیم در سال 2007 سازمانهای اطلاعاتی امریکا در براورد اطلاعات ملی این کشور گفتند که ایران شاید مطالعاتی در این زمینه انجام داده باشد اما در سال دو هزارو سه این فعالیت ها را متوقف کرده است حرف ما دربارهی ایران درست از اب درامد همانطور که قبل از ان درباره عراق درست درامده بود انها باید درک کنند که ما موظفیم درباره انچه میبینیم گزارش دهیم.
وی در پاسخ به سوال خبرنگار که کارشناسان گفتهاند شما در برابر ایران نرمش به خرج دادهاید گفت وقتی شورای امنیت قادر به وادار کردن ایران نبود چطور انتظار دارید اژانس این کار را انجام دهد ما از همه ابزار خود استفاده و سعی در متقاعد کردن یا اعمال فشار به ایران داشتهایم و بازرسیهای خود را نیز انجام دادهایم البرادعی در پاسخ به این سوال که برخی میگویند شما از اسراییل به خاطر بمباران راکتور هسته ای سوریه به شدت انتقاد کردید اما در قبال ساخت راکتور هسته ای به اندازه کافی به سوریه سخت نگرفتید گفت من به این علت با اسراییل قاطعانه برخورد کردم چون انها قوانین بینالمللی در زمینه استفاده از نیروی یکجانبه را زیر پا گذاشتند و قبل از بمباران اطلاعات لازم را به ما ارائه نکردند اطلاعاتی که می توانستیم بفهمیم ایا سوریه در حال ساخت یک راکتور هستهیی بود یا خیر در این زمینه امریکا نیز مقصر است چرا که یکسال پیش از حمله و شش ماه پس از بمباران اطلاعات را مخفی نگه داشت اکنون ما سعی داریم ببینیم سوریه مشغول چه کاری بود اما این مسئله نیز همانند مسئله ایران است من نمیتوانم زود قضاوت کنم و بگویم سوریه در حال ساخت یک راکتور هسته ای بود زیرا ما اکنون در تلاشیم تشخیص دهیم چه چیزی انجا وجود داشت اخرین پرسش خبرنگار این بود که شما اعلام کرده اید که عراق و ایران برنامه هسته ای ندارند البرادعی پاسخ داد من فکر میکنم مردم به سیاستمداران اعتماد ندارند و دنبال کسی هستند که بدون پنهانکاری حقیقت را به انها بگوید این کاری است که ما مشغول انجام ان بودیم.