هرچند برخى مقامات قرقیزى موضوع تعطیلى پایگاه هوایى «ماناس» و قطع همکارى با پنتاگون را تمام شده اعلام کرده اند، اما نگرانى از دست دادن مزایاى بسیار ناشى از همکارى با آمریکا، تقاضاى افغانستان و فشار سایر اعضاء ناتو براى ادامه این همکارى، آنها را به تجدیدنظر در تصمیم قبلى خود متمایل کرده است. زیر این شرایط برخى مقامات بیشکک از جمله شمارى از نمایندگان پارلمان این کشور بازنگرى در تصمیم قبلى را غیرممکن ندانسته و بر ضرورت مذاکره دولت با مقامات واشنگتن براى عقد قرارداد جدید و ادامه همکارى نظامى با این کشور را مورد تأکید قرار داده اند. در همین راستا، قرار است در دیدار قریب الوقوع کرزاى با باقى یف نیز همین موضوع مورد بحث قرار گرفته و افغانستان نیز به عنوان یکى از طرفهاى این موضوع در جهت مجاب کردن قرقیزستان براى تجدیدنظر در تصمیم خود تلاش کند.
به گزارش ایراس، آغاز همکارى هاى نظامى بیشکک و پنتاگون به سال ۲۰۰۱ و شروع جنگ به اصطلاح ضدتروریسم آمریکا در افغانستان باز مى گردد که واشنگتن به همین بهانه اقدام به ایجاد پایگاه در قرقیزستان و مستقر کردن نیروهاى خود در این کشور کرد. با این وجود، این تعامل نظامى از همان ابتداى افتتاح پایگاه هوایى ماناس به دلایل مختلف از جمله اختلاف نظرهاى مالى و فشارهاى پنهان و پیداى روسیه و چین همواره با مشکلاتى همراه بوده است. زیر همین شرایط مقامات قرقیزى سالى چند بار به مقامات پنتاگون در خصوص احتمال قطع همکارى و مسدود کردن پایگاه آن در قرقیزستان هشدار مى دادند که این مسأله هر بار با ارائه برخى وام ها، حمایت ها و مزیت هایى از سوى واشنگتن به بیشکک به صورت موقت مرتفع مى شد.
این اختلاف نظرها از ابتداى سال جارى میلادى به نحو جدى ترى از سوى مقامات قرقیزى به ویژه شخص باقى یف مطرح و سرانجام با تأیید پارلمان قرقیزستان، تصمیم به تعطیلى پایگاه هوایى ماناس نهایى شد. هرچند علت اصلى این تصمیم بیشکک اختلافات مالى پیرامون میزان اجاره بهاء پایگاه ماناس متمرکز بود، اما فشارهاى پنهان و پیداى روسیه به ویژه ارائه برخى مزیت ها از سوى آن به قرقیزستان به ویژه قول سرمایه گذارى و وام پنج میلیارد دلارى آن به این کشور نیز حائز تأثیر بسیار پنداشته مى شود. هرچند پس از این تصمیم مقامات قرقیز به تکرار تأکید کرده بودند که تصمیم آنها نهایى است و مجالى براى تجدیدنظر در آن وجود ندارد، اما بروز برخى تحولات اسباب آن شد تا هر دو طرف (بیشکک و پنتاگون) به مذاکره براى عقد قرارداد جدید براى ماندگارى نظامیان امریکایى در قرقیزستان متمایل شوند. با این ملاحظه، برخى تحلیلگران بروز برخى شایعه ها طى چند ماه اخیر در خصوص احتمال مذاکره طرفین پیرامون تجدیدنظر در تصمیم قبلى و رفتارها و گفتارهاى تلویحى مقامات قرقیزى به ویژه شخص باقى یف مبنى بر تمایل به از سرگیرى تعامل با پنتاگون را نشانه اى از موقتى بودن تصمیم مسدود شدن پایگاه ماناس مى دانند.
این مسأله با عنایت به انتخابات پیش روى ریاست جمهورى در این کشور و تأکید برخى نمایندگان مخالف پارلمان که تجدیدنظر در تصمیم پارلمان را منتفى ندانسته اند، قابل تأمل تر به نظر مى رسد. از سویى باید به مشکلات حاد اقتصادى قرقیزستان و ناامیدى این کشور از کمک هاى غرب نیز اشاره کرد، به نحوى که باقى یف کمک هاى مالى مسکو براى مبارزه با بحران اقتصادى، ایجاد فرصت هاى شغلى و جبران کسر بودجه این کشور را حیاتى دانست. با این وجود، نقش مهم پایگاه ماناس در کمک به آمریکا و نیروهاى ناتو در افغانستان قابل اغماض نیست. ناتو در سال ۲۰۰۸ حدود ۱۷۰ هزار سرباز و ۵ هزار تن باررا به تناوب از خاک قرقیزستان به افغانستان ارسال و از این کشور بازگرداننده که این مسأله در سال جارى نیز همچنان ادامه دارد. لذا با عنایت به این نقش مهم افزون بر آمریکا، افغانستان و سایر کشورهاى عضو ناتو از جمله برخى کشورهاى غربى نیز به صورت ضمنى و آشکار خواستار تجدیدنظر بیشکک در تصمیم خود شده اند.
در همین راستا اخیراً حامد کرزاى نامه اى به باقى یف ارسال داشته و هرچند محتواى این نامه منتشر نشده، اما به گزارش برخى خبرگزارى ها محور اصلى این نامه در باب سرنوشت پایگاه ماناس و نقش آن در جنگ علیه تروریسم در افغانستان است. پیش از این نیز کرزاى از باقى یف خواسته بود تا در مذاکراتى مستقیم دو موضوع؛ سرنوشت پایگاه هوایى ماناس و موضوع ارسال کمک هاى بشردوستانه از قلمرو سرزمینى قرقیزستان به افغانستان را با وى مورد بحث قرار دهد. هرچند تاریخ این دیدار به اواسط ژوئن و حاشیه نشست سران سازمان شانگهاى در اکاترین بورگ نسبت داده مى شود، اما تأکید برخى منابع خبرى احتمال دیدار دو رئیس جمهور پیش از این تاریخ و بحث در خصوص موضوعات بازگفته منتفى نیست. شایان ذکر است که تا پایان مدت تخلیه پایگاه ماناس هنوز دو ماه باقى مانده و رایزنى ها از جمله از سوى کرزاى براى بازبینى در تصمیم بیشکک با عنایت به همین فرصت زمانى در حال انجام است. از سوى دیگر، هرچند پنتاگون با اخذ رضایت ازبکستان به استفاده از خاک این کشور به عنوان جایگزینى به جاى ماناس براى ارسال سرباز و بار به افغانستان اقدام کرده، اما مورد ازبکستان واجد دو مشکل مهم است که نمى تواند جایگزین مناسبى به جاى ماناس باشد.
۱- ضعف زیرساخت هاى پایگاه در نظر گرفته شده در این کشور براى انجام عملیات نقل و انتقال هوایى
۲- عدم موافقت تاشکند با ارسال تجهیزات نظامى از خاک خود به افغانستان (که پنتاگون در پایگاه ماناس این محدودیت را ندارد)
با التفات به همین ملاحظات و ضرورت ها، تأکید بر آن است که تلاش کرزاى براى مجاب کردن باقى یف به ادامه حضور آمریکا در پایگاه ماناس، نه به عنوان واسطه آمریکا و ناتو، بلکه به واسطه شرایط حساس و دشوار افغانستان و تشدید فضاى ناامنى در جریان است. حتى در برخى اخبار نیز تأکید شده که کرزاى در نامه خود به باقى یف تأکید کرده که وى موضوع استمرار حضور نظامى آمریکا در پایگاه ماناس را تا قبل از نشست سران شانگهاى در اکاترى بورگ علنى کرده و در این نشست به طور رسمى اعلام کند. با این ملاحظه و به اعتقاد ناظران؛ با التفات به فشارهاى موجود امکان تخلیه این پایگاه اندک است و به احتمال زیاد مقامات قرقیزى طى دو ماه باقى مانده، با ادامه حضور آمریکا در این پایگاه موافقت خواهند کرد. زیر همین شرایط بود که سفیر آمریکا در بیشکک نیز تأکید کرد که موضوع ماناس خاتمه یافته نیست. با این وجود، نمى توان این واقعیت را که تصمیم به مسدود کردن پایگاه ماناس در قرقیزستان با فشارهاى مستقیم روسیه انجام شد و اینکه لغو این تصمیم و استمرار حضور نظامیان آمریکایى در قرقیزستان باید با رضایت روسیه انجام شود را از نظر دور داشت. لذا، با عنایت به تقابل هاى اخیر روسیه و ناتو دورنماى خوش بینانه اى که برخى تحلیلگران در باب ادامه حضور پنتاگون در ماناس ترسیم کرده اند قابل تردید به نظر مى رسد.