وبگاه شبکه الجزیره در تحلیلی به بررسی تهدیدات اخیر دونالد ترامپ علیه ایران و مقایسه آن با عملیات اخیر ایالات متحده در ونزوئلا پرداخته است.
این رسانه استدلال میکند که علیرغم موفقیت واشنگتن در تغییر دولت ونزوئلا «نسخه کاراکاس» در تهران قابل پیادهسازی نیست.
گزارش با یادآوری اتفاقات اخیر آغاز میشود؛ درست ۲۴ ساعت پس از تهدیدهای ترامپ علیه ایران، نیروهای ویژه آمریکا در عملیاتی به کاراکاس حمله کرده و نیکلاس مادورو را از خانهاش ربودند تا او را در نیویورک محاکمه کنند.
الجزیره مینویسد که این اقدام اگرچه پیامی جدی برای تهران داشت، اما موفقیت آن مدیون شرایط خاص ونزوئلا بود: ارتشی از هم پاشیده و نفوذ گسترده سازمان سیا در لایههای نزدیک به مادورو.
چرا ایران، ونزوئلا نیست؟
الجزیره استدلال میکند که ایران دارای یک «زیرساخت نظامی مستحکم» است که مانع از تکرار سناریوی کاراکاس در تهران میشود.
نویسنده برای اثبات این ادعا به جنگ ۱۲ روزه اشاره کرده و نوشته که ایران در آن بحران، تابآوری خود را نشان داد.
در بخشی از متن آمده است: ««علیرغم حملات غافلگیرانه اسرائیل که منجر به حذف برخی از مهمترین رهبران سپاه پاسداران و دانشمندان هستهای شد و با وجود جنگ روانی برای فراری دادن مقامات عالیرتبه، جمهوری اسلامی دچار تزلزل نشد. «حتی استفاده آمریکا از بمبهای سنگرشکن برای هدف قرار دادن تاسیسات هستهای زیرزمینی نیز نتوانست ثبات سیاسی نظام را متزلزل کند. نویسنده تاکید میکند که توانایی ایران در شلیک صدها موشک و عبور از لایههای دفاعی «گنبد آهنین»، نشاندهنده قدرتی است که تهاجم به این کشور را برای آمریکا به امری «خارج از دستور کار» تبدیل میکند.
تفاوت نیروهای مسلح ایران
یکی از مهمترین استدلالهای الجزیره، تفاوت ساختاری نیروی نظامی ایران با ونزوئلاست. ارتش ایران نه تنها بزرگترین قدرت منطقه است، بلکه نهادی مانند سپاه پاسداران، پیوندی عمیق با شاهرگهای اقتصادی کشور دارد.
به همین دلیل، برخلاف ارتش ونزوئلا، در اینجا خبری از «ریزشهای سازمانیافته» که منجر به سقوط حکومت شود، نیست
بنبست در جبهه داخلی و بینالمللی
در مورد اعتراضات داخلی ایران، الجزیره نگاه متفاوتی دارد. اگرچه ایران در روزهای اخیر شاهد تظاهرات گسترده نفر بوده است، اما نویسنده معتقد است که واشنگتن نباید این را به معنای فروپاشی قریبالوقوع ببیند. او مینویسد:
«تاریخ نشان میدهد که تجاوز خارجی تمایل دارد جوامع را متحد کند، نه اینکه آنها را از هم بپاشد. این موضوع در تابستان امسال مشخص شد، زمانی که ایرانیها فریب تحریکات اسرائیل علیه دولتشان را نخوردند.»
از سوی دیگر، موقعیت بینالمللی ایران نیز با ونزوئلا متفاوت است. روسیه و چین، ایران را شریکی بسیار استراتژیکتر میبینند و بعید است که آن را در برابر آمریکا تنها بگذارند.
نویسنده پیشبینی میکند که این دو قدرت، چتر حمایتی اطلاعاتی و سیاسی خود را بر سر تهران حفظ خواهند کرد.
فرجام سخن: قدرت محدود ترامپ
در نهایت، تحلیل الجزیره به یک نتیجهگیری هشدارآمیز ختم میشود. نویسنده معتقد است که مداخله در ونزوئلا، بیش از آنکه نشاندهنده قدرت مطلق آمریکا باشد، «نشاندهنده محدودیتهای قدرت» این کشور است. او در جملات پایانی خود با لحنی صریح مینویسد:
«ترامپ و ژنرالهایش میتوانند رهبرانی را که کشورهایشان از درون تهی شده است (مانند ونزوئلا) حذف کنند، اما نمیتوانند کشوری پیچیده مانند ایران را کنترل یا متحول کنند. چنین پروژهای بدون شک به هرجومرج و خونریزی در منطقه منجر خواهد شد که بسیار شدیدتر و ماندگارتر از تجربه عراق خواهد بود.»