1. پذیرش آتشبس توسط زلنسکی نتیجه ترکیبی از عوامل داخلی و خارجی است. این علل را می توان در موارد ذیل برشمرد:
1.1. اوکراین با تلفات سنگینی روبرو بوده است؛ به گونهای که تا دسامبر ۲۰۲۵، حدود ۱۰۰ تا ۱۴۰ هزار کشته نظامی و بیش از ۵۰۰ هزار تلفات کلی داشته است. در ماه گذشته، تلفات تاییدشده (کشته و زخمی جدی) حدود ۳۱ هزار نفر بوده، که ۹ هزار نفر بیشتر از تعداد سربازان جدیدالورود است. این نرخ تلفات، نیروی انسانی اوکراین را به مرز خستگی و فرسودگی رزمی رسانده و توانایی حفظ خطوط دفاعی را کاهش داده است.
1.2. کمبود مهمات و تجهیزات: اوکراین با کمبود موشکهای دفاع هوایی مواجه است که منجر به آسیبهای جدی به زیرساختهای انرژی از جمله کاهش تولید نیروگاههای هستهای شده است.
1.3. خسارات مستقیم در بخش تجارت و صنعت بیش از ۲۰۰ میلیارد دلار تخمین زده میشود، حملات روسیه به انرژی منجر به قطع برق گسترده شده، که تولید صنعتی را تا ۳۰ درصد کاهش داده است.
1.4. اوکراین بیش از ۱۵۰ میلیارد دلار کمک اقتصادی و نظامی دریافت کرده، اما با کاهش رشد جهانی و فشارهای داخلی در غرب، این کمکها ناپایدار شده است. پذیرش آتشبس میتواند راه را برای بازسازی باز کند، جایی که بانک جهانی تخمین میزند نیاز به ۴۸۶ میلیارد دلار سرمایهگذاری دارد.
1.5. بیش از ۶ میلیون اوکراینی مهاجرت کردهاند، و یک سوم کودکان هنوز آواره هستند. این مسئله نیروی کار را کاهش داده و اقتصاد را فلج کرده است.
1.6. خستگی عمومی از جنگ، افزایش اعتراضات به بسیج اجباری و کمبودها، زلنسکی را وادار به جستجوی راهحل کرده است.
1.7. روسیه با وجود برخی مشکلات اقتصادی، همچنان سرزمینهای اشغالی، یعنی حدود ۲۲ درصد اوکراین را در دست دارد.
2. درباره اینکه آیا این پذیرش حاصل فشار آمریکا بوده است یا نه؟ باید گفت که فشار ایالات متحده نقش محوری در این تصمیم داشته، اما نه به عنوان تنها عامل. همان طورکه گفته شد فشار آمریکا کاتالیزور بوده، اما تصمیم نهایی بر اساس واقعیتهای میدانی اوکراین بوده است. زلنسکی صریحاً اعلام کرده که آمریکا مهلت ژوئن ۲۰۲۶ پیش از تمرکز ترامپ بر انتخابات میاندورهای کنگره را برای توافق تعیین کرده است.
3. اروپاییها واکنش ترکیبی از حمایت احتیاطی و نگرانی را در قبال این اقدام زلنسکی نشان دادهاند. رهبرانی مانند امانوئل مکرون (فرانسه) و فردریش مرتس(آلمان) ضمن استقبال از مذاکرات، بر صلحِ با موافقت اروپا تأکید کردهاند.
4. برخی مانند لهستان وکشورهای بالتیک، نگران تله روسیه هستند. نظرسنجیها نشان میدهد۷۰ درصد اروپاییها جنگ را تهدیدی برای امنیت خود میدانند.
5. برخی کارشناسان معتقدند که اگر آتشبس پایدار شود، اروپا از کاهش هزینهها (بیش از ۱۰۰ میلیارد یورو کمک) استقبال خواهد کرد، اما خواستار تضمینهای امنیتی قوی برای اوکراین مانند نیروی اروپایی در داخل اوکراین خواهد بود.
6. با این حال بسیاری از کارشناسان، رفتار اروپا را یک رفتار غیرمستقل و تابعی از رفتار آمریکا میدانند و معتقدند که اروپاییها نمیتوانند خواستههای آمریکا را رد کنند و در آخر تابع تصمیمات ترامپ خواهند شد.
پیرامون مفاد احتمالی نیز باید گفت که مذاکرات در شرایط فعلی بر مسائل کلیدی مانند نظارت بر آتشبس، تبادل و تضمینهای امنیتی برای اوکراین، واگذاریکامل دونباس،کریمه و خنثیسازی اوکراین، پیشنهاد منطقه غیرنظامی در دونباس متمرکز است.
منبع: پرسمان سیاسی هفته شماره 37