سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان در گفتگو با رسانه India Today دستیابی به توافقی منصفانه، متوازن و عادلانه را امکانپذیر دانست و اعلام کرد ما میتوانیم آن را محقق کنیم، البته نیروهای مسلح ما آماده انجام وظیفه خود هستند و ما میدانیم چگونه از خود دفاع کنیم
متن کامل گفتگو بدین شرح است:
مجری: اجازه دهید با سخنرانی وضعیت کشور رئیسجمهور ترامپ شروع کنیم؛ طولانیترین سخنرانی او، اما در آن به ایران هشدار داده است. آیا ایران آماده است؟
عراقچی: پیش از هر چیز، از شما برای دعوتتان تشکر میکنم. در پاسخ به پرسش شما، البته که ما آمادهایم. ما کاملاً برای هر دو گزینه آماده هستیم؛ جنگ و صلح.
همانطور که میدانید، امروز بعدازظهر به ژنو میروم تا سومین دور گفتوگوهایمان با تیم آمریکایی را برگزار کنیم. در دور قبلی پیشرفتهایی داشتیم. توانستیم به نوعی تفاهم دست پیدا کنیم و فکر میکنم بر اساس همان تفاهمها بتوانیم چیزی در قالب یک توافق یک معامله، بنا کنیم.
به گمان من، دستیابی به توافقی منصفانه، متوازن و عادلانه امکانپذیر است و ما میتوانیم آن را محقق کنیم. البته نیروهای مسلح ما آماده انجام وظیفه خود هستند و ما میدانیم چگونه از خود دفاع کنیم؛ همان کاری که بار پیش انجام دادیم. از جنگ گذشته درسهای زیادی گرفتهایم، بنابراین اکنون آمادگی بیشتری داریم.
در واقع، به این معناست که هدف جلوگیری از جنگ است. وقتی برای جنگ آماده باشید، میتوانید از آن پیشگیری کنید؛ در غیر این صورت، آن را به خانه خود دعوت کردهاید. پس ما کاملاً آمادهایم، نه به این دلیل که خواهان جنگ هستیم، بلکه چون میخواهیم از جنگ جلوگیری کنیم. من مرد دیپلماسی هستم. باید درباره کار خودم صحبت کنم و معتقدم مسیری که در پیش گرفتهایم بهترین راه ممکن برای حل این مسئله است.
برای برنامه هستهای صلحآمیز ایران گزینه نظامی وجود ندارد. اگر نگرانیای وجود دارد، اگر پرسشی هست، اگر ابهامی مطرح است، ما آماده رسیدگی به آن هستیم. آماده پاسخ دادن به پرسشها هستیم. آماده رفع نگرانیها هستیم، اما آماده نیستیم از حق خود برای استفاده صلحآمیز از فناوری هستهای صرفنظر کنیم. این موضع ما و خواسته ماست. بنابراین معتقدم فردا در ژنو امکانی برای رسیدن به یک راهحل مورد توافق، منصفانه و متوازن وجود دارد.
وزیر خارجه : موشکهای ما ماهیت دفاعی دارند
مجری: رئیسجمهور آمریکا که با هیچیک از رؤسای جمهور پیشین قابل مقایسه نیست، به اظهاراتش نگاه کنید و لطفاً به آن واکنش نشان دهید. او در سخنرانی وضعیت کشور خود بهروشنی گفته است که ایران در حال توسعه موشکهایی است که میتوانند به آمریکا برسند. همچنین در مذاکرات، شرط و شروط این بوده که هیچگونه غنیسازی انجام نشود. این ادعای مربوط به موشکها دقیقاً از کجا مطرح میشود؟
عراقچی: به نظر من اکنون خود او متاسفانه قربانی اخبار جعلی شده است. ما چنین موشکهایی توسعه نمیدهیم. ما عمداً برد موشکهای خود را به 2000 کیلومتر محدود کردهایم. این فقط برای دفاع از خودمان است. موشکهای ما ماهیت دفاعی دارند؛ صرفاً برای بازدارندگی ساخته شدهاند و برای کمک به ما در دفاع از خودمان هستند، دقیقاً همانطور که در ژوئن گذشته عمل کردند. ما آغازگر آن درگیری نبودیم؛ این اسرائیلیها و سپس آمریکاییها بودند. ما فقط از خود دفاع کردیم. از نظر آنها شاید اقدامی غیرقانونی تلقی شود، اما از نظر ما یک اقدام مشروع در چارچوب دفاع از خود بود.
عراقچی: هرگز در برابر تهدیدها تسلیم نخواهیم شد
مجری: شما درباره قطر، عربستان سعودی و امارات صحبت میکنید. در آنجا پایگاههایی وجود دارد. اما آنها صراحتاً اعلام کردهاند که اجازه نخواهند داد از خاک، حریم هوایی یا آبهایشان استفاده شود. هیچکس در این منطقه خواهان جنگ نیست. با این حال به نظر میرسد رئیسجمهور ترامپ بیشتر از دریچه نگاه نتانیاهو به موضوع مینگرد تا از منظر متحدانش در خاورمیانه.
عراقچی: این موضعی است که همه کشورهای منطقه اتخاذ کردهاند. منظور شما دوستان عرب ما و دیگر کشورهای منطقه است که بهروشنی اعلام کردهاند مخالف جنگ هستند و نمیخواهند چنین اتفاقی رخ دهد.
بله، در قلمرو برخی از آنها پایگاههای آمریکایی وجود دارد. آنها اطمینان دادهاند که اجازه نخواهند داد از خاک، آبها یا حریم هواییشان علیه ایران استفاده شود، البته تا حدی که بتوانند آن را کنترل کنند. نمیدانم این موضوع تا چه اندازه قابل کنترل باشد.
ما از مواضع آنها متشکریم و امیدوارم این وضعیت ادامه داشته باشد. اما اگر ـ خدای ناکرده ـ آمریکا تصمیم بگیرد به ما حمله کند، پایگاههایش در منطقه اهداف مشروع خواهند بود؛ و اینها پایگاههای آمریکایی هستند. ما آنها را پایگاههای آمریکا میدانیم، نه خاک همسایگانمان یا سرزمین هیچ کشور دیگری.
همانطور که دفعه قبل چارهای جز حمله به پایگاه آمریکایی در قطر نداشتیم، بلافاصله با برادر عزیزم وزیر امور خارجه قطر، تماس گرفتم. حتی پیش از حمله با او صحبت کردم و اطلاع دادم و گفتم: لطفاً برادر من، آگاه باشید که این حمله علیه قطر نیست. این حمله علیه پایگاه آمریکا است که متأسفانه در قطر قرار دارد. ما توضیح دادیم و تلاش کردیم این درک ایجاد شود که این اقدام علیه کشور برادر ما، قطر، نیست.
مجری: میدانم که مسئولیت بزرگی بر دوش شماست؛ مسئولیت صلح در سراسر منطقه و حتی جهان امروز. اما اگر گفتوگوها در ژنو شکست بخورد، گزینههای نظامی وجود دارد و رهبر عالی نیز یکی از اهداف مطرحشده است. این موضوع در پیامهایی که از واشنگتن ارسال میشود کاملاً روشن است.
عراقچی: بله، گزینه نظامی وجود دارد. آنها حضور نظامی گستردهای در اطراف ما ایجاد کردهاند. اگر هدف این است که ما را تهدید کنند تا تسلیم شویم، چنین چیزی هرگز اتفاق نخواهد افتاد. این قطعی است. ما آن را ثابت کردهایم.
در جنگ گذشته، زمانی که اسرائیل به ما حمله کرد، شاید به یاد داشته باشید که در روز سوم جنگ پیامی منتشر شد با این مضمون که «تسلیم بیقید و شرط». اما چنین اتفاقی نیفتاد. پس از 12 روز، آنها درخواست آتشبس بیقید و شرط کردند و همان را پذیرفتند، زیرا بدون قید و شرط بود. اگر تجربهای شکستخورده را تکرار کنید، نتیجه بهتری نخواهید گرفت؛ بهویژه اینکه همانطور که پیشتر گفتم، ما اکنون آمادگی بیشتری نسبت به گذشته داریم.
در چنین شرایطی، پیروزی برای هیچکس وجود نخواهد داشت. این یک جنگ ویرانگر خواهد بود. و از آنجا که پایگاههای آمریکایی در نقاط مختلف منطقه پراکندهاند، متأسفانه ممکن است کل منطقه درگیر و وارد این جنگ شود.این سناریویی بسیار هولناک است؛ حتی نمیخواهم درباره آن صحبت کنم.
عراقچی: در این منطقه تنها یک موجودیت وجود دارد که خواهان جنگ است و آن اسرائیل است. واقعیت این است که اسرائیل تلاش میکند ایالات متحده را به جنگ با ایران بکشاند. آنها نمیتوانند بهتنهایی این کار را انجام دهند. تلاش کردند و شکست خوردند و از آمریکا خواستند به آنها کمک کند. و اکنون من معتقدم که این یک طرح اسرائیلی برای کشاندن ایالات متحده به جنگ در این منطقه است.
مجری: آیا میان اسرائیل و نتانیاهو تفاوت قائل میشوید؟ او نخستوزیر اسرائیل است.
عراقچی: او فردی است که در حال حاضر هدایت اسرائیل را بر عهده دارد. این یک طرح فاجعهبار از سوی اسرائیلیهاست. آنها شاید میخواهند سلطه خود را بر منطقه تثبیت کنند، اما چنین چیزی رخ نخواهد داد. با این حال، نشانههای زیادی میبینیم که نشان میدهد این آنها هستند که تلاش میکنند رئیسجمهور ترامپ را به جنگ با ایران بکشانند؛ اقدامی که اگر انجام شود، بسیار تأسفبار خواهد بود و برخلاف منافع مردم آمریکا خواهد بود.
مجری: با احترام آقای وزیر، نخستوزیر ما در اسرائیل حضور دارد. نگاه ایران به این موضوع چیست؟ ایران چگونه این موضوع را ارزیابی می کند که هند روابط خود را هم با اسرائیل و هم با ایران ،که شریک مهمی برای آن است متوازن میکند؟
عراقچی: اسرائیل همان طرفی است که کل غزه را ویران کرده است. 75 هزار نفر کشته شدهاند و این یک ادعا نیست؛ این واقعیتی است که تقریباً همه سازمانهای بینالمللی مرتبط با مسئله غزه آن را تأیید کردهاند.
هفتاد هزار نفر کشته شدهاند. این یک نسلکشی است. بنابراین بدیهی است که ما تعامل با یک رژیم نسلکش را مناسب نمیدانیم. البته تصمیمگیری با دوستان ما در هند است. اما امیدوارم زمانی که نخستوزیر مودی آنجاست، به مسئله فلسطینیها و حق آنها برای تعیین سرنوشت نیز بپردازد و شاید به جهان یادآوری کند که جنگ راهحل نیست. البته مطمئنم که او چنین خواهد کرد.
ما همواره روابط بسیار خوبی با هند داشتهایم. هند دوست ایران است و روابط ما ریشهای تاریخی دارد. من همواره از داشتن روابط دوجانبه خوب در حوزههای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی خرسند بودهام و میخواهیم این روند ادامه یابد.من با همتای خود، جناب جایشانکار، ارتباط خوبی دارم. ما همواره دیدگاههای خود را تبادل میکنیم و روابط شخصی بسیار خوبی داریم.
بنابراین برای ایران و هند آرزوی تداوم روابط خوب و دوستانه را دارم و اطمینان دارم که این روابط ادامه خواهد یافت. همچنین امیدوارم هند نقش مثبت و سازنده خود را برای برقراری صلح و ثبات در منطقه ما ایفا کند و از ادامه جنایتها و کشتار بیشتر فلسطینیان توسط اسرائیلیها جلوگیری شود.
مجری: شما بسیاری از مقامات و فرماندهان ارشد خود را از دست دادهاید، آنها در ترورها کشته(شهید) شدهاند. دیگر صحبت از توطئه نیست؛ آنها ترور شدند، توسط نیروهای اسرائیلی. آسیبپذیری سیستم امنیتی خود را چگونه ارزیابی میکنید؟
عراقچی: باید بپذیریم که چنین نقطهضعفی وجود داشت. اکنون بر آن غلبه کردهایم. همانطور که گفتم، از جنگ 12روزه درسهای زیادی گرفتیم. بله، این یکی از نقاط ضعف ما بود، اما مسئله این است که همه آن فرماندهان عالیرتبه فوراً جایگزین شدند و ما توانستیم از همان روز دفاع از خود را آغاز کنیم. همان شبی که اسرائیلیها به ما حمله کردند، ما نیز با موشک به آنها پاسخ دادیم و با گذشت هر روز، موشکهای ما دقیقتر و هدفمندتر شدند.
به همین دلیل بود که در روز دوازدهم، آنها درخواست آتشبس دادند؛ آتشبسی بیقید و شرط. آمریکاییها با من تماس گرفتند و گفتند اسرائیل متوقف خواهد شد، شما هم لطفاً متوقف شوید. ما گفتیم اگر آتشبس بیقید و شرط باشد، قبول میکنیم؛ در غیر این صورت به دفاع از خود ادامه خواهیم داد. اما درباره مسئله داخلی خودمان باید بگویم که باید درک کنیم این یک عملیات تروریستی بود. و مطمئنم اگر هند با عملیات تروریستی مشابهی روبهرو شود، دقیقاً همین کار را انجام خواهد داد
نظام ما وابسته به افراد نیست؛ این یک نظامی است که از سوی مردم حمایت میشود. چند روز پیش در چهلوهفتمین سالگرد انقلاب، دیدید که تعداد زیادی از مردم در شهرهای مختلف به خیابانها آمدند تا از جمهوری اسلامی ایران حمایت کنند.
حتی تعداد شرکتکنندگان از سال گذشته هم بیشتر بود، زیرا امسال مردم احساس کردند تهدیدهایی وجود دارد و باید به خیابان بیایند و نقش خود را ایفا کنند. بنابراین من اصلاً نگران نیستم.