▼ حرف روز
ترامپ چارهای جز توافق ندارد
اگرچه ترامپ و متحدان سیاسیاش همچنان با الفاظ تهاجمی در مورد توافق با ایران حرف میزنند و سعی دارند وانمود کنند که ایران در کنترل آنهاست، اما شواهد میدانی متعدد نشان میدهند که این مواضع صرفاً مصرف داخلی دارد. ترامپ به چهار دلیل اصلی به توافق با ما نیاز دارد.
نخست، او بخش اعظم ذخایر تسلیحاتی راهبردی آمریکا را در جنگافروزی علیه ایران از دست داده است. جایگزین کردن این تسلیحات ماهها طول میکشد. با توجه به مقاومت قدرتمند جمهوری اسلامی ایران در جنگ اخیر، ترامپ ریسک حمله جدید را بسیار بالا ارزیابی میکند. پنتاگون به خوبی میداند که زرادخانههای خالی شده با چند هفته قابل پر شدن نیستند.
دوم، ترامپ اکنون سرمایه سیاسی لازم برای حمله به ایران را در اختیار ندارد.
شکست او در جنگ رمضان و اوجگیری انتقادات در آمریکا و جهان از عملکرد خفتبار وی، او را در موضع ضعف شدیدی قرار داده است.
افکار عمومی آمریکا دیگر تمایلی به ماجراجویی نظامی جدید در غرب آسیا ندارد و هرگونه اقدام تهاجمی میتواند هزینههای سیاسی سنگینی برای او در پی داشته باشد.
سوم، در آستانه برگزاری مسابقات جام جهانی فوتبال در آمریکا هستیم.
دست زدن ترامپ به یک تجاوز خارجی تازه در چنین شرایطی میتواند تبعات منفی شدیدی برای وجهه آمریکا و میزبانی این رویداد بزرگ داشته باشد.
جامعه جهانی و افکار عمومی بینالمللی، آرامش و امنیت را پیششرط اصلی برگزاری موفق این مسابقات میدانند.
چهارم، رژیمهای عربی حاشیه خلیج فارس هرگونه جنگ آینده را به مثابه برباد رفتن میلیاردها دلار سرمایه و زمان برای خود میدانند.
تجربه تلخ جنگ اخیر که با حملات ایران به زیرساختهایشان مواجه شدند، آنها را به یک عامل مخالف جدی با جنگافروزی جدید علیه کشورمان تبدیل کرده است.
این کشورها اکنون به خوبی دریافتهاند که هزینه جنگ برای آنها فراتر از تصور است.
مجموع این مسائل، گزینهای جز توافق با ایران را پیش روی ترامپ نگذاشته است. بگذریم که بازارهای جهانی نیز بیش از این تاب تحمل انسداد تنگه هرمز را ندارند.
این بحران از منظر اقتصاد جهانی اگر زودتر حل نشود میتواند به یک فاجعه سیاسی در دنیا تبدیل شود؛ موضوعی که یک کابوس بزرگ برای غربیها و شخص ترامپ است.(علی فاتح)
▼ گزارش روز
ایران؛ کابوس معماران امپراتوری دلار
دلارزدایی برای آمریکا صرفاً یک ضرر ژئوپلیتیک نیست، بلکه به معنای بازگشت ویرانگر تورم صادراتی به خانه و آغاز یک بحران اقتصادی عمیق و بیسابقه خواهد بود. برآورد میشود که در حال حاضر بین ۱۷ تا ۲۰ تریلیون دلار اسکناس و داراییهای دلاری در خارج از مرزهای آمریکا در گردش است. این حجم عظیم نقدینگی مانند یک سد بزرگ در خارج از اقتصاد آمریکا نگه داشته شده است. اما اگر جهان اعتماد خود را به دلار از دست بدهد و این دلارها شروع به بازگشت به خانه کنند، نتیجه مانند شکستن این سد خواهد بود. با سرازیر شدن ناگهانی این حجم عظیم از پول به اقتصاد داخلی، آمریکا با ابرتورم مواجه خواهد شد؛ نرخی که میتواند به ارقام سهرقمی یا حتی چهاررقمی برسد، مشابه آنچه در آلمان دهه ۱۹۲۰ رخ داد.
علاوه بر این، آمریکا با بدهی ملی ۳۸ تریلیون دلاری، بزرگترین بدهکار جهان است. اگر خریداران خارجی اوراق قرضه خزانهداری آمریکا از بازار خارج شوند، دولت آمریکا با یک بحران مالی بیسابقه روبرو میشود. نرخهای بهره منفجر میشوند، هزینه استقراض سر به فلک میکشد و ورشکستگی مالی دولت فدرال به یک احتمال واقعی تبدیل میگردد. آمریکا همچنین توانایی خود برای تأمین مالی بدهیهای عظیم، پایگاههای نظامی در سراسر جهان و مداخلات خارجی را از دست خواهد داد. این مسیر در نهایت میتواند به خروج ایالات متحده از جایگاه ابرقدرتی و عقبنشینی اجباری از صحنه جهانی منجر شود.
پاسخ به این پرسش که چرا آمریکا با تمام جهان از چین و روسیه گرفته تا ایران و ونزوئلا درگیر شده است، دقیقاً در معماری سلطه دلار نهفته است. هر کشوری که تلاش کند از مدار دلار خارج شود، تهدیدی مستقیم برای این امپراتوری مالی تلقی میشود. ایران با فشار برای فروش نفت با ارزهای غیر از دلار، مشارکت در ایجاد سیستمهای پرداخت جایگزین، تلاش برای گسترش استفاده از ارزهای دیجیتال و طلا در تجارت بینالمللی، و حمایت از ابتکارات چندجانبه مانند بریکس برای دلارزدایی، عملاً خود را به یکی از مهمترین مهرههای جنبش جهانی دلارزدایی تبدیل کرده است.
فشار حداکثری علیه ایران، تحریمهای بیسابقه و تهدیدات مکرر نظامی، همگی ابزارهایی برای محافظت از یک سیستم اقتصادی هستند که بدون آن، آمریکا با یک فروپاشی مالی تاریخی روبرو خواهد شد. این نبرد، صرفاً درباره برنامه هستهای یا حقوق بشر نیست؛ این نبردی است برای بقای امپراتوری مالی آمریکا. پشت هر تحریم و هر تهدید، ترس از بازگشت آن ۱۷ تریلیون دلار به خانه و فروپاشی یک امپراتوری نهفته است.(علی محمدی)
▼ خبر ویژه
ایران موازنه قدرت جهانی را تغییر داد
دیوید هرست، سردبیر میدل ایست آی، در تحلیلی نوشت که ایران در جنگ علیه آمریکا و رژیم صهیونی پیروز شده است. وی تأکید کرد:«شکست آمریکا آن هم زمانی که قدرت نظامیاش بیرقیب بود، دستاورد کمی نیست و باید در تاریخ جنگها ثبت شود.» هرست افزود:«ترامپ با قبول درخواست نتانیاهو برای حمله به ایران به منظور ضربه نهایی جهت فروپاشی جمهوری اسلامی، آرزوی تمام زندگی او را برآورده کرد. اما حالا هیچکس بازندهتر از نتانیاهو نیست. بقای جمهوری اسلامی موازنه قدرت را در منطقه به طور بنیادین تغییر داده است. ایران حتی موازنه قدرت جهانی را نیز تغییر داده است.» این تحلیلگر معتقد است:«ایران با ایستادگی و تسلیم نشدنش، پیامی قدرتمند به جهان داد: با اراده قوی و تابآوری بالا، میتوان برابر سلطه استعماری آمریکا و اسرائیل مقاومت کرد و پیروز شد. نه ترامپ و نه نتانیاهو نمیتوانند ادعا کنند که برابر جمهوری اسلامی چیزی جز بازنده هستند.» هرست در ادامه به امارات نیز اشاره کرد و نوشت:«بازنده دیگر نیز امارات است. اگر من حاکم ابوظبی بودم، درباره تغییر نظام در تهران سؤال نمیکردم؛ بلکه از خود میپرسیدم: "من تا چه زمانی میتوانم در قدرت بمانم؟"» این اظهارات در حالی منتشر میشود که رسانههای غربی در روزهای اخیر بارها به شکست استراتژی آمریکا در قبال ایران اذعان کردهاند.
▼ اخبار
توان موشکی ایران بیبدیل است
ماشاالله شمسالواعظین، عضو شورای اطلاعرسانی دولت و مشاور مرکز مطالعات راهبردی خاورمیانه، با اشاره به اقتدار نظامی و توانمندیهای بینظیر ایران در حوزه دفاعی گفت:«طول و عرض جغرافیایی هر کشور، بهطور مستقیم بر مشروعیت و تعیین برد موشکها و جنگافزارهای آن تأثیر میگذارد. ایران با برخورداری از عمق راهبردی و جغرافیای منحصربهفرد، توانسته است سامانهها و لانچرهای موشکی خود را به گونهای طراحی کند که بازدارندگی کاملی در برابر هرگونه تهدید ایجاد شود.» شمسالواعظین با اشاره به فاصله حدود ۱۴ هزار کیلومتری ایران و ایالات متحده تأکید کرد:«جمهوری اسلامی ایران از منظر دفاعی این حق را دارد که ابزار لازم برای پاسخ و بازدارندگی را در اختیار داشته باشد و بحمدالله امروز این توانمندی را به بهترین شکل ممکن کسب کرده است. برد موشکهای ایران نه تنها متناسب با گستره جغرافیایی و نیازهای دفاعی کشور تعریف شده، بلکه فراتر از آن، قدرت بازدارندگی بیبدیلی را برای کشور به ارمغان آورده است.» وی افزود:«در جنگ اخیر، ایران ثابت کرد که توان موشکی و دفاعیاش با هرگونه تهدید دشمنان هماهنگ است و میتواند در کمترین زمان ممکن پاسخ کوبنده و مؤثری به متجاوزان بدهد. این افتخار بزرگی برای نظام جمهوری اسلامی و نیروهای مسلح است.» این تحلیلگر مسائل سیاسی با اشاره به اذعان کارشناسان غربی به قدرت بازدارندگی ایران خاطرنشان کرد:«مشروعیت برد موشکها و جنگافزارها بر اساس منافع ملی، جغرافیا و نوع تهدیدات تعریف میشود و ایران با تکیه بر توان داخلی و دانش بومی، به الگویی موفق در منطقه تبدیل شده است. امروز هیچ قدرتی نمیتواند به راحتی به ایران تعرض کند، زیرا میداند که پاسخ موشکهای بالستیک و کروز ایرانی در هر نقطه از منطقه و حتی فراتر از آن، قابل دسترسی است. این همان اقتداری است که دشمنان را به عقبنشینی واداشته است.»
«هیئت صلح» ترامپ ورشکسته شده است
روزنامه فایننشال تایمز گزارش داد که صندوق مالی «هیئت صلح» مورد حمایت دونالد ترامپ برای اداره غزه پس از جنگ، «عملاً خالی است و این نهاد در وضعیت پیچیده حقوقی و سیاسی قرار دارد.» این گزارش پس از آن منتشر شد که وبسایت میدلایستآی فاش کرد یکی از مقامهای ارشد دولت ترامپ در ماه آوریل به عربستان سعودی سفر کرده تا ریاض را برای پرداخت تعهد یک میلیارد دلاری خود به این هیئت تحت فشار قرار دهد. فایننشال تایمز نوشت:«با وجود آنکه ترامپ از کشورهای عربی حوزه خلیج فارس درخواست کمکهای میلیارد دلاری کرده و این نهاد را یکی از مهمترین سازمانهای تاریخ جهان توصیف کرده بود، اما چهار ماه پس از تأسیس، صندوق مالی ایجادشده توسط بانک جهانی هنوز هیچ پولی دریافت نکرده است.» در عوض، کمکهای مالی بهطور مستقیم از طریق حساب بانکی جیپی مورگان این هیئت دریافت شده است؛ سازوکاری که هیئت را از اعلام عمومی منابع مالی خود به اهداکنندگان بینیاز میکند. بشاره بحبح، تاجر فلسطینی-آمریکایی که در مذاکرات آتشبس نقش داشته، وضعیت مالی این هیئت را «واقعاً اسفبار» توصیف کرده و گفت این نهاد «هنوز به دلیل نبود منابع مالی کافی، هیچ پروژهای را در غزه آغاز نکرده است.»
ایران ترمز رشد اقتصاد اروپا را کشید
بانک مرکزی اروپا در گزارش نیمسال ثبات مالی خود هشدار داد که جنگ ایران و اختلال در تنگه هرمز، فشار سنگینی بر رشد اقتصادی منطقه یورو وارد کرده است. این نهاد اعلام کرد:«هزینه استقراض دولتها، شرکتها و بانکها افزایش یافته و توان برخی از کشورهای منطقه برای حفظ تعادل بودجه خود با خطر جدی روبهرو شده است. چشمانداز ثبات مالی منطقه یورو اکنون زیر فشار تنشهای اقتصادی و اختلال در تأمین انرژی قرار دارد.» معاون بانک مرکزی اروپا هشدار داد که شوک فعلی عرضه انرژی، «خطر افزایش تورم و کاهش رشد اقتصادی را به همراه دارد و میتواند نوسانات بازار را بیشتر کرده و توانایی وامگیرندگان را برای بازپرداخت بدهیهایشان تضعیف کند.» بر اساس این گزارش، اختلال در کشتیرانی از طریق تنگه هرمز و حملات به زیرساختهای انرژی، «نوسانات شدیدی در بازارهای جهانی نفت ایجاد کرده و قیمت نفت و گاز را بالا برده است.» کمیسیون اروپا پیشبینی کرده که شوک انرژی ناشی از جنگ، رشد اقتصادی را تضعیف و تورم را بالا ببرد. پیشبینی رشد منطقه یورو برای سال ۲۰۲۶ به ۰.۹ درصد و برای ۲۰۲۷ به ۱.۲ درصد کاهش یافته است.
▼ اخبار کوتاه
◄ اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، با تأکید بر آمادگی نیروهای مسلح گفت:«پیام رهبر معظم انقلاب حکایت از آمادگی کامل نیروهای مسلح کشورمان دارد که هیچ تجاوزی را بیپاسخ نمیگذارند.» وی با اشاره به تغییر هندسه قدرت در جهان افزود:«امروز گرایشها به سمت کشورمان افزایش یافته و به الگویی در حوزه منطقه و بینالملل تبدیل شدهایم.» کوثری تأکید کرد:«ما باید نسبت به تحولات منطقه بهویژه دشمنانمان هوشیار باشیم.» او همچنین بر ضرورت استفاده از ظرفیت همگرایی میان مسلمانان در شرایط کنونی تأکید کرد.
◄ تریتا پارسی، معاون اجرایی اندیشکده کوئینسی، با انتقاد از سناتور جمهوریخواه آمریکا گفت:«گراهام به همه میانجیگرانی که تلاش کردهاند مناقشه آمریکا و ایران را حل کنند، حمله کرده است چرا که او نمیخواهد این بحران حل شود.» پارسی همچنین خاطرنشان کرد:«دشمنی پاکستان با اسرائیل اولین دلیل گراهام برای مطرح کردن چنین ادعایی است.» این اظهارات در واکنش به حمله گراهام به نقش میانجیگری پاکستان مطرح شده است.
◄ مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی آمریکا (CSIS) گزارش داد که جنگ با ایران ذخایر موشکی حیاتی این کشور را تحلیل برده است. بر اساس این گزارش، شرکتهای صنایع دفاعی آمریکا دستکم به سه سال زمان نیاز دارند تا ذخایر سه سامانه کلیدی شامل موشکهای تاماهاوک، پاتریوت و تاد را بازسازی کنند. این گزارش تأکید کرده است:«کاهش شدید این ذخایر، شکافی خطرناک در بازدارندگی نظامی آمریکا در سایر مناطق ایجاد کرده است.»
◄ نشریه صهیونیست «یدیعوت آحارونوت» به ناتوانی رژیم جعلی صهیونی در نابود کردن جنبش مقاومت اسلامی لبنان «حزبالله» اعتراف کرد.یدیعوت آحارونوت در اینباره گزارش داد:«حزب الله را نمیتوان نابود کرد مگر اینکه اسرائیل برای جنگی که سالها طول بکشد آماده شود، جنگی که در طی آن کل نیروی ذخیره فراخوانده شود و ارتش اسرائیل تمام لبنان را اشغال کند.»در این گزارش اذعان شده است:«پس از نزدیک به سه سال جنگ، مشخص شده است که این ماموریت (نابودی حزبالله) غیرممکن است.»
◄ حسن شیخ محمود، رئیس جمهور سومالی گفت:«ما قاطعانه هرگونه حضور اسرائیل در خاک سومالی را رد میکنیم».محمود طی سخنرانی در موگادیشو توضیح داد:«آنچه درمورد افتتاح نمایندگیهای دیپلماتیک با اسرائیل منتشر میشود، نماینده دولت سومالی نیست.»وی ادامه داد:«ما هرگونه نزدیکی یا معامله با اسرائیل را رد میکنیم و هرگونه تماسی در این زمینه، بیانگر موضع رسمی سومالی نیست.»محمود همچنین افزود:«سومالی در حمایت از آرمان فلسطین ثابت قدم است و مردم سومالی در کنار آرمانهای امت اسلامی، و در درجه اول فلسطین، ایستادهاند.»