اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران امروز دوشنبه ۲۵ خرداد ماه در نشست خبری هفتگی خود، پاسخگوی سئوالات خبرنگاران شد.
بقائی در ابتدا با گرامیداشت ماه محرم گفت: ماه محرم برای ما همیشه نماد ایستادگی در برابر ظلم و ستم بوده است. در ایام سالگرد تجاوز رژیم صهیونیستی و آمریکا در خرداد ماه سال گذشته هستیم و یاد و خاطره شهدا را گرامی میداریم و فراموش نمیکنیم چه جنایت شنیعی علیه ملت ایران انجام دادند و جامعه جهانی خصوصا شورای امنیت و شورای حکام از این آزمون سربلند بیرون نیامدند و یادمان نمیرود که در جریان آن جنگ تجاوزکارانه تعدادی فرمانده و شهروند ایرانی را از دست دادیم.
نهایی شدن یادداشت تفاهم ایران و آمریکا برای خاتمه جنگ در همه جبههها از جمله لبنان
وی درباره تحولات اخیر گفت: نهایی شدن یادداشت تفاهم ایران و آمریکا برای خاتمه جنگ در همه جبههها به شمول لبنان خیلی مهم بود که نتیجه ایستادگی در برابر دو بازیگر شرور بود. جا دارد از همه اقشار و ملت ایران که در این ۱۱۰ روز پشتوانه مدافعین وطن در عرصههای نظامی و دیپلماتیک بودند قدردانی کنیم. تجدید عهد میکنیم با همه شهدا که در ادامه مسیر از هیچ کوششی فروگذار نخواهیم کرد.
خاتمه جنگ در لبنان بخش لاینفک تفاهم خاتمه جنگ است
سخنگوی وزارت خارجه درباره ادامه حملات رژیم صهیونیستی به لبنان و واکنش ایران گفت: ما شاهد بودیم که همزمان با اوج گیری تلاشها برای رسیدن به تفاهم، رژیم صهیونیستی مرتکب جنایاتش در ضاحیه لبنان شد. جا دارد تبریک و تسلیت عرض کنم به خانواده شریف شهید فرمانده ارشد حزب الله لبنان و سایر کسانی که به شهادت رسیدند.
هر تحولی بر اساس ارزیابی دقیق و جامع از مصالح ایران در موردش تصمیم گرفته میشود. بعدها بیشتر روشن میشود اقدام تروریستی اسرائیل تبدیل به تامین حداکثری منافع ملی ایران و لبنان شد. آیندگان خواهند دید که ایران و دوستانش اجازه ندادند خباثت رژیم تمرکز بر تامین منافع ایران و لبنان را برهم بزند و این جنایت موجب انسجام محور مقاومت در برابر رژیم صهیونیستی شد.
لبنان و خاتمه جنگ در لبنان بخش لاینفک تفاهم خاتمه جنگ است و ما هم نشان دادیم که در این خصوص مصمم هستیم و در عمل ثابت کردیم جدی هستیم و در آینده هم با دقت تحولات را رصد خواهیم کرد.
در یادداشت تفاهم ۳ بار از کلمه لبنان استفاده شده است
وی درباره اشاره به لبنان در یادداشت تفاهم گفت: در این یادداشت ۳ بار از کلمه لبنان استفاده شده است. اینکه خاتمه جنگ به شمول لبنان و احترام به حاکمیت و تمامیت سرزمینی لبنان ذکر شده است. مختصات تعهد روشن است که به چه شکل است.
درباره نحوه امضای تفاهم ظرف امروز و فردا تصمیم گیری قطعی صورت میگیرد
بقائی درباره گزارش خبرگزاری فرانسه درمورد مذاکرات مقدماتی در دوحه و مکانیزم امضا در ژنو گفت: اینکه قبل از نشست ژنو سفری به برخی از کشورهای منطقه صورت گیرد در دستورکار است، اما هنوز قطعی نشده است. درباره نحوه امضا ظرف امروز و فردا تصمیم گیری قطعی صورت میگیرد.
سفر به همدان و برخی اتفاقات
وی درباره سفر به همدان و برخی اتفاقات گفت: من از میزبانی خوب مردم همدان تشکر میکنم. من به دعوت خانواده محترم شهید شادمانی به همدان رفتم و از این فرصت برای دیدار با مردم خوب همدان استفاده کردم. شب هم در مراسم بزرگداشت شهید شرکت کردم. مواردی که گفته شده غلو است. وظیفه ماست که ضمن حضور در جمع مردمی که در این ۱۰۰ روز بصیرت و استقامت به کشورشان را نشان دادند، حاضر شویم و حرفهایشان را بشنویم. من با افتخار در جمع شرکت کردم و همه حرفها و گلایههای آنان را شنیدم.
موضوع خونخواهی از همه شهدا آرمان دائمی ما است
سخنگوی وزارت خارجه درباره پیگیری حقوقی جنایتهای رژیم صهیونیستی و آمریکا و خونخواهی رهبر شهید گفت: موضوع خونخواهی از همه شهدا آرمان دائمی ما است. هیچکس نمیتواند از جنایت بزرگ علیه ملت ایران بگذرد یا فراموش کند. این مطالبه دائمی و مستمر است. ما از هر ابزاری برای مستندسازی جنایات استفاده خواهیم کرد.
این کار مستمری است که از هر نهاد بینالمللی استفاده خواهیم کرد. در این امر شکی نیست که دیپلماسی و رسیدن به تفاهم برای خاتمه جنگ به این معنا نیست جنایات صورت گرفته را فراموش کنیم یا ببخشیم.
آمریکا برای جلب اعتماد راه طولانی دارد
وی درباره احتمال ورود به روابط جدید با آمریکا گفت: ما بعد از حدود ۱۰۰ روز و فراز و نشیبهای بسیار و بعد از اینکه طرف مقابل داعیه نابودی ایران را داشت و با بدترین تعابیر از ملت ایران نام برد رسیدیم به جایی که تفاهم خاتمه جنگ نهایی شد. در عین حال با کمال تاسف اذعان میکنیم که بدگمانی ایرانیان نسبت به آمریکا به دلیل شرارتهای طولانی هیاتهای حاکمه آمریکا عمیق است و چنان بی اعتمادی بین ایران و آمریکا ریشه دار است که آمریکا برای جلب اعتماد راه طولانی دارد. این صرفا یک گام در راستای کاهش تنش بود.
روند تصمیم گیری خیلی روشن و شفاف است
بقائی درباره روند رسیدن به تفاهم در داخل کشور گفت: در اینکه انسجام ملی نقش بنیادین در پیشبرد هر روندی دارد تردیدی نیست. روند تصمیم گیری خیلی روشن و شفاف است. همه دستگاههای حاکمیتی نقششان را به بهترین وجه انجام دادند. بیانیه شورای عالی امنیت ملی در این خصوص روشن است.
در روند تصمیمگیری همه ارکان نظام با نگاهی خردمندانه و با در نظر داشتن منافع ملی به بهترین وجه کار حود را انجام دادند. جا دارد از آقای قالیباف به خاطر پذیرش کار سنگین اداره مذاکرات قدردانی کنیم.
مسائل اقتصادی تفاهم و پولهای بلوکه شده ایران و صندوق بازسازی برای خسارات
وی درباره مسائل اقتصادی تفاهم و پولهای بلوکه شده ایران و صندوق بازسازی برای خسارات گفت: آزاد شدن اموال مسدود شده ایران در کنار موضوع بازسازی خسارت، دو موضوع مهم است. طرف آمریکایی متعهد میشود که در هر دو مورد اقداماتی را انجام دهد.
موضوع در دسترس قرار گرفتن اموال مسدود شده ایران به عنوان حق ایران مهم است و تدابیر لازم اندیشیده شده است. بازسازی خسارات هم برای ما فوق العاده مهم است. همه اینها را مطالبه میکنیم و به مطالبه گری ادامه خواهیم داد.
بحث تحریمها هم یکی از موضوعات ثابت دستورکار ما در هر مذاکراتی بوده است. بر اساس این یادداشت تفاهم، طرف آمریکایی موظف به رفع همه تحریمها اعم از اولیه و ثانویه و قطعنامههای شورای امنیت و شورای حکام است. این موضوع در کنار بحث هستهای عنوانهایی است که در فردای امضای تفاهم به مدت ۶۰ روز درباره آنان گفتگو میشود. مباحث مربوط به اسقاطیهای فروش نفت ایران و پتروشیمی که به محض امضای یادداشت تفاهم این اتفاق میافتد و ایران بدون مانع کار فروش نفت را از سر میگیرد.
واکنش به ادعای وزیر خارجه لبنان علیه ایران و حزبالله
وی در پاسخ به تسنیم درباره ادعای وزیر خارجه لبنان علیه ایران و حزبالله گفت: ما موضوعات خیلی مهمتری داریم و ارزش پاسخگویی ندارد. کافی است به همین بسنده کنیم که صیانت و عزت لبنان به قدری برای ایران مهم است که حاضر است تا چه میزان در این زمینه عمل کند. در یادداشت تفاهم ۳ بار کلمه لبنان برای خاتمه جنگ و حفظ حاکمیت ملی و تمامیت ارضی این کشور ذکر شده است.
ایران و عمان تدابیری را برای تردد در تنگه هرمز انجام میدهند
وی درباره وضعیت تنگه هرمز و اشاره در یادداشت تفاهم اسلام آباد گفت: تنگه هرمز بسیار برای ما مهم است. تدابیری که در این چند روز اتخاذ کردیم برای صیانت از منافع ملی ایران خیلی مهم بوده است. ایران به همراه عمان تدابیری را برای اطمینان از تردد ایمن کشتیها از تنگه هرمز اتخاذ میکند.
در یادداشت ذکر شده که ایران تدابیری را برای تردد در تنگه هرمز با همکاری عمان و ذی نفعان انجام میدهد. برای مدت زمان مشخص قرار است متناظر با اقدام طرف مقابل تردد ایمن از تنگه هرمز را تسهیل کنیم. این کار به عهده دولت ایران به عنوان کشور ساحلی سپرده شده است. ما به دنبال گرفتن عوارض نیستیم اما ما به ازای خدماتی که ارائه خواهیم کرد مانند امنیت و محیط زیست هزینههای لازم را طراحی و دریافت میکنیم.
هر نقض عهدی مسئولیتش بر عهده آمریکا است
بقایی درباره احتمال خرابکاری رژیم صهیونیستی در اجرای تفاهم گفت: رژیم صهیونیستی به هیچ عنوان دنبال آرامش در منطقه ما نیست. این رژیم با اندک نشانهها برای صلح و ثبات معارض است. چیزی که مهم است تعهد آمریکا برای انجام اقداماتی است.
آمریکا متعهد است و مسئولیت دارد تعهداتی را که ملزم شده را انجام دهد. هر نقض عهدی که از سایر بازیگران صورت گیرد مسئولیتش بر عهده طرف آمریکایی خواهد بود.
ادعای ترامپ برای جمع آوری مواد اورانیوم غنی شده ایران
وی در واکنش به ادعای ترامپ برای جمع آوری مواد اورانیوم غنی شده ایران گفت: یکیار وارد شدند و نتیجه آن را دیدند و اگر عاقل باشند تکرار نمیکنند. دوم اینکه در متن یادداشت تفاهم راجع به جزئیات هستهای بحثی را مطرح نکردیم و تفاهم شده در بازه زمانی ۶۰ روزه درباره هستهای و متقابلا درباره رفع تحریمها گفتگو صورت گیرد.
حقوق و تکالیف ما در انپیتی روشن است و موضوع ذخایر اورانیوم هم تکلیفش روشن است. اینجا راجع به جزئیات گفتگو نکردیم. مواضع ایران در هر دو موضوع روشن است اما باید دید تحولات به چه سمت و سویی خواهد رفت.
به رژیم صهیونیستی و آمریکا هیچ اعتمادی نداریم
سخنگوی وزارت خارجه درباره تضمین عدم حمله رژیم صهیونیستی به لبنان و گلایههایی درباره مذاکرات در داخل کشور گفت: ما به رژیم صهیونیستی هیچ اعتمادی نداریم، کما اینکه به آمریکا هم نداریم. در عین حال که ابزارهای خودمان را داریم. آمریکا باید تعهداتش را انجام دهد و باید اطمینان حاصل کند رژیم صههونیستی تعهدات عدم حمله به لبنان را اجرا کند. تعهدات متناظر و متقابل است.
درباره موضوعات داخلی، ما دارای یک جامعه چند صدایی برخوردار از جامعه مدنی بسیار پویا و هوشمند هستیم. هم رسانههای ما پرسشگر و نقاد هستند و هم مردم ما مراقب عملکرد مسئولان هستند. مردم ما به عنوان یک ملت تاریخی انسجامشان را نشان دادند و به تصمیم گیرانشان اعتماد دارند. ما به مردم خودمان اعتماد داریم و وقتی مردم مجاب بشوند که بهترین تصمیمها گرفته شده حتما پشتیبان خواهند بود. اتفاقا طرف آمریکایی باید نگران باشد زیرا سامانه حکمرانی آمریکا تحت تاثیر لابی صهیونیستی و قدرت طلبها است که سالها به استفاده از ابزار زور عادت کردهاند.
قرار است توافق نهایی بعد از بازه زمانی ۶۰ روزه ملزم به قطعنامه لازم الاجرا شورای امنیت شود
وی درباره مسائل حقوقی یادداشت تفاهم گفت: قرار است توافق نهایی بعد از بازه زمانی ۶۰ روزه ملزم به قطعنامه لازم الاجرا شورای امنیت شود. حتما این سئوال وجود دارد که تجربه نقض قطعنامههای گذشته را داریم نکته درستی است اما درس خواهیم گرفت. مهمترین تضمین برای اجرای هر تعهدی اهرمها و قدرت ماست که الحمدالله به بهترین نحو شناسایی شده است.
علت امضای تفاهم در ژنو
بقائی درباره علت امضای تفاهم در ژنو گفت: من از پاکستان به عنوان میانجیگر گفتگوها و هم قطر به خاطر تلاشهایش تشکر میکنم. در کنار آن از عمان هم تشکر میکنم به عنوان کشوری که در کل این فرایند در حین دو جنگ تحمیلی مواضع اصولی اتخاذ کرد.
در مورد مکان امضای هر تفاهمی و توافقی همه طرفها باید نظر دهند. از جمله طرفهای میانجی که ایفای نقش کردند. نظر جمعی همه جهات ذیربط که در این فرایند مشارکت داشتند این بود که این کار روز جمعه در سوئیس انجام شود.