دولت ائتلافى از آن حماس است

*در سفر ایران، چه اهدافى را دنبال مى کردید آیا موضوع و محور مذاکره تان درتهران صرفاً مسأله تشکیل دولت ائتلافى فلسطین بود؟
**فکر مى کنم با توجه به اوضاع وخیم مناطق اشغالى، این گونه سفرها براى شکستن تحریم ها ضرورى به نظر مى رسد. ما براى نیل به این مقصود در نشست وزراى خارجه کشورهاى عربى در قاهره رایزنى هایى انجام دادیم و در آن نشست نیز تصمیمات مهمى از جمله لغو تحریم بین المللى اعمال شده بر ملت فلسطین اتخاذ شد. در همین راستا، سعى داریم دوستان و برادران خود را در جریان آخرین تغییر و تحولات جارى فلسطین قرار داده و آنها را از آخرین برنامه هاى خود و اوضاع فلسطین مطلع سازیم.
*همزمان با نشست شما در تهران، جلسات حساسى در قاهره و ریاض حول قضیه فلسطین تشکیل شد آیا دولت هاى عربى مانند عربستان و مصر درصدد ایفاى نقش تازه اى در حل بحران فلسطین هستند؟ اساساً تماس هاى این دولت ها با شما حول چه موضوعى است؟
**مسلماً هر کشورى منافع خاص خود را دارد که به آن توجه مى کند. در نشست اخیر وزراى خارجه در قاهره، وحدت مواضع اعراب تجلى یافت. اگرچه برخى مخالف و برخى موافق نظرات ما بودند، اما با این حال، سمت وسوى همه بحث ها و قطعنامه نهایى در جهت لغو تحریم هاى اعمال شده بر ملت فلسطین بود. من با وزیر خارجه مصر ملاقات و درباره اوضاع فلسطین گفت وگو کردم همچنین با عمر سلیمان که از طرف دولت قاهره مسئولیت پیگیرى امور فلسطین به او واگذار شده، دیدار کردم.
*محور این دیدارها چه بود؟
**در این دیدارها موضوعات متعددى را مورد بحث و تبادل نظر قرار دادیم و اکنون در انتظار شنیدن پاسخ از سوى آنان هستیم. از جمله موضوعات مورد بحث تعیین نقاط عبور و مرور میان ما و مصر در مناطق مرزى و قضیه سرباز اسرائیلى که از سوى ما به اسارت گرفته شده بود.
*دیپلماسى عربستان از چه منظرى مسأله فلسطین را تعقیب مى کند؟
**در رابطه با مواضع عربستان باید گفت که مواضع سعودى ها نسبت به گذشته تغییرى نکرده است و آنها در این راستا از پرداخت سهمیه تعیین شده خود در کنفرانس خارطوم کوتاهى نکردند.
*دوست دارم در این بخش برآورد دولتمردان فلسطینى را از موقعیت دیپلماسى ایران در این مرحله از تحولات منطقه بدانم، شما و همکارانتان چه ارزیابى از خط مشى ها و عملکرد تهران دارید؟
**ایران در تمام سطوح به مسأله فلسطین توجه دارد و مسئولان ایران پیگیر روند تحولات فلسطین هستند و من نیز به مسئولان ایران نسبت به پایدارى ملت و دولت فلسطین بر آرمان هاى خویش اطمینان دادم.
براین اساس در مذاکراتمان موضوعات و محورهاى مربوط به شکستن تحریم و تشکیل دولت وحدت ملى فلسطین مورد بحث قرار گرفت.
*آقاى الزهار تشکیل دولت وحدت ملى فلسطین به کجا رسید؟ شواهد نشان از رد شدن فرد معرفى شده حماس براى کسب سمت نخست وزیرى از سوى محمود عباس دارد؟
**همه اخبارى که تاکنون در این باره به بیرون درز شده نادرست است، چون مذاکرات پشت درهاى بسته و کاملاً محرمانه درحال انجام است و در رسانه ها منتشر نشده است. نکته دوم این است که تفاوت دیدگاهى میان ما و فتح وجود دارد. ما (حماس) معتقد به مقاومت هستیم و همه سرزمین فلسطین را از آن خود مى دانیم، ولى آنها (فتح) تنها مرزهاى 1967 را قبول دارند و خط مشى مورد قبول آنها مذاکره است و به همین دلیل است که باید نام دولت را «دولت توافق ملى» نامید و نه «دولت وحدت ملى». ما در خصوص برنامه مشخصى به نام «برنامه توافق ملى» به توافق رسیدیم. سرانجام باید دید این تلاش ها با تشکیل دولت به نتیجه مى رسد یا خیر.
*پایبندى به توافقات قبلى میان فلسطینیان و اسرائیل و شناسایى اسرائیل، از شروط تشکیل دولت وحدت ملى اعلام شده بود. آیا حماس آن را پذیرفت؟
**من بر این امر تأکید مى کنم که ما به این دولت در تمام سطوح آن اجازه نخواهیم داد که از برنامه مورد توافق و اصول ثابت ملت فلسطین، که بسیارى از آنها در این توافقنامه نیامده است، عدول کند.
*روند مذاکرات معطوف به تشکیل دولت وحدت ملى فلسطین چه اندازه مورد تأیید شما است، آیا اصولاً مذاکرات از ابتدا مسیر درستى را طى کرده است؟
**ما پیش از تشکیل دولت حماس به آنها (فتح) پیشنهاد مشارکت در دولت را داده بودیم، ولى آنها هم پیشنهاد ما را رد کردند و هم بر سر ناکامى دولت حماس نیز شرط بندى کردند. با گذشت چند ماه از تشکیل این دولت آنها راه هاى دیگرى را براى سرنگونى آن در پیش گرفتند و باز هم شکست خوردند. اکنون به مرحله اى رسیدند که از ابتدا آنها را بدان فراخوانده بودیم.
*نتایج مثبت و دستاوردهاى مذاکرات تا به امروز چه بوده است؟
**تفاهم هایى صورت گرفته و گام هاى مثبتى برداشته شده است، اما تا زمانى که به جمعبندى مشخصى در این باره نرسیم، چیزى اعلام نخواهد شد.
*به نظر مى آید موضوع تعیین جانشین هنیه و پست نخست وزیرى، مسأله کلیدى مذاکرات است. آیا فرد خاصى را براى تصدى پست نخست وزیرى دولت وحدت ملى در نظر دارید؟
**قطعاً این ما هستیم که نخست وزیر را معرفى خواهیم کرد، اما اینکه آیا نام مشخصى در نظر باشد یا خیر؛ هنوز بررسى نشده است و همه چیز امکان دارد. به همین دلیل تمام نام هایى که مطرح شده است چیزى جز پیش بینى نیست، اما هر وقت به توافق رسیدیم اعضاى دولت معرفى خواهند شد.
*حماس در کجاى این دولت قرار دارد؟ اکثریت یا اقلیت؟
**حماس اجازه نخواهد داد که در اقلیت باشد بلکه تمام تلاش خود را براى به دست آوردن اکثریت به عمل خواهد آورد. معتقدیم خواست مردم فلسطین نیز همین است.
*اختلاف نظر هایى که از گذشته میان فتح و حماس بوده، پیش از این به درگیرى هایى در غزه انجامید که شما هم به آن اشاره کردید، تا چه اندازه رفع شده است، آیا خوف بروز دوباره این اختلافات وجود ندارد؟
**موضوعى که شما به آن اشاره مى کنید ناشى از نوعى گسستگى امنیتى است که در اثر مواردى از قبیل تسویه هاى سیاسى یا سرپیچى نیروهاى امنیتى از دستورات وزیر کشور بروز کرده است.
*وزراى خارجه کشورهاى عرب در اجلاس اخیر خود محاصره اقتصادى فلسطین را لغو کردند این در حالى است که منطقه همچنان در محاصره اقتصادى اسرائیل است، ارزیابى تان از این دو تصمیم و از وضع کنونى غزه چیست؟
**فکر مى کنم چند دلیل وجود دارد که سبب ایجاد وضعیت کنونى درغزه شده است.شاید جنگ لبنان و اسارت سرباز اسرائیلى و نابود کردن چند تانک اسرائیلى از سوى ما در دو هفته پیش از آن در این امر مؤثر بوده است و ما دیدیم که اسرائیل براى اعاده حیثیت خود دست به این حمله زد.یکى دیگر از دلایل این جنگ وضعیت داخلى اسرائیل بود که این نیز نشان از فقدان اخلاق سیاسى در ساختار قدرت اسرائیل است.با وجود اختلافات درونى احزاب اسرائیل، دیدیم که چپ و راست هاى افراطى در اسرائیل جلسه اى را به منظور بیرون راندن مردم فلسطین از سرزمین خود برگزار کردند، اما در مورد مواضع کشورهاى عربى معتقدم که اجلاس اخیر وزارت خارجه کشورهاى عربى یک گام به جلو برداشته است و آن ها در این اجلاس بامحکوم کردن نظرات آمریکا، محاصره را شکستند.اگر چه معتقدم شکست محاصره باید بسیار زودتر از این ها انجام مى شد، البته کشور هایى مثل کویت، عربستان، قطر، الجزایر و لیبى قبلاً محاصره را به صورت نسبى شکسته بودند، اما به دلیل فشارهاى آمریکا بانک هاى این کشورها از ارسال کمک ها بیم داشتند.
*مذاکرات براى آزادى اسراى فلسطینى در قبال سرباز صهیونیست به کجا رسید؟
**اسرائیل در صدد است که در قبال آزادى اسیران خود، شمار کمترى از فلسطینیان در بند را آزاد کند، ولى ما چنین معامله اى را قبول نداریم.مصرى ها نیز پیگیر این پرونده هستند و اکنون همه رهبران داخل و خارج از دولت فلسطین براى امتیاز گیرى بیشتر از اسرائیل در جریان این پرونده قرار گرفته‌اند.
*محمود الزهار کیست؟
**محمود الزهار متولد ،1945از مؤسسان حماس و عضو شوراى رهبرى حماس در نوار غزه است.الزهار از ماه مارس 2006 در کرسى وزارت خارجه کابینه اسماعیل هنیه نشست.نام او در سال 1987 در لیست پایه گذاران حماس مطرح شد. سپس الزهار به عنوان یکى از مقامات ارشد این گروه، سخنگوى این جنبش گردید.گفته مى شود که پس از ترور شیخ احمد یاسین از سوى اسرائیل در سال ،2004 الزهار به رهبرى حماس رسید، اما به دلیل تهدید هاى اسرائیل مبنى بر قتل رهبران حماس، حدس و گمانه زنى درباره رهبرى او از سوى خود حماس تکذیب شد.به اعتقاد برخى کارشناسان الزهار- رهبر حماس در نوار غزه محسوب مى شود. در دهم دسامبر 2003 هواپیماهاى F16 اسرائیل خانه الزهار را در نوار غزه بمباران کردند و بر اثر آن پسر الزهار و یکى از محافظانش کشته شدند، اما خود او جان سالم به در برد.
الزهار از جمله مؤسسان گردان هاى عزالدین قسام است و روابط خوبى با این تشکیلات استشهادى دارد. گردان هاى عزالدین قسام و رهبر آن محمد دیف بر این باورند که تنها از طریق رؤیارویى با اسرائیل مى توان به حقوق حقه فلسطینیان دست یافت. اسراى در بند فلسطینى را آزاد کرد و اشغالگران را به عقب نشینى واداشت، در این میان الزهار نیز به عنوان وزیر امور خارجه از چنین دیدگاهى حمایت مى کند.نام الزهار همواره در کنار اسامى خالد مشعل و موسى ابو مرزوق به عنوان حلقه یاران همرزم مطرح شده است.
چنانکه در این مصاحبه پیدا است، الزهار از منتقدین جریان سازشکار درون جنبش فتح است و معتقد است که جریان انتفاضه و مبارزه با اسرائیل تا آزادى کامل مناطق فلسطینى باید ادامه یابد.