تاریخ انتشار : ۰۵ شهريور ۱۳۸۸ - ۰۸:۲۴  ، 
شناسه خبر : ۱۰۰۴۳۳
مقدمه: شماره 330 ماهنامه پاسدار اسلام با عناوین زیر منتشر شده است : صبر و شکیبایی فداکاران مخلص راه خدا فاطمه زهرا(س ) از دیدگاه امام خمینی آنارشیسم فرهنگی در اینترنت و تهدیدات اخلاقی و اجتماعی آن و تعدادی عناوین دیگر. در ذیل برای بهره مندی خوانندگان مقاله اخیر را که نوشته شهرام مهدوی مطلق می باشد درج می کنیم .

پاسدار اسلام
امروز به روز شدن فن آوری ها و... به تبع آن افزایش دنیای مجازی خصوصا در شبکه گسترده اینترنت با سرعت زیادی صورت می گیرد در مدت بسیار کوتاهی نه تنها سطح زندگی و روابط را دگرگون ساخته بلکه اصول و باورها و حجاب های اخلاقی و اجتماعی جوامع بشری و انسانی را دچار دستخوش کرده است و سبب شده است که به نظر جمع کثیری از صاحب نظران در علوم اخلاقی و اجتماعی اینترنت به دنبال جهانی سازی است و سردمدار جهانی سازی کشورهای غربی و جهان اولی ها هستند که خود در مقدمه جهانی سازی ماموریت های خاص را دنبال می کنند و ازجمله این ماموریتها هرزه نگاری و کژاندیشی اخلاقی و اجتماعی خصوصا در کشورهای روبه توسعه خویش برسند و در میان کشورهای موسوم به جهان سوم در کشورها و ملت ها و دولت هایی که نسبت به اصول اخلاقی اجتماعی دینی و مذهبی حساسیت بیشتری دارند به همان میزان حساسیت بیشتری دارند به همان میزان حساسیت و تهدید جدی در استفاده از اینترنت و ابزارهای جهانی وجود دارد. و البته به این معنا نیست که افراد یا نظام هایی که به اصول اخلاقی حساس نیستند در معرض تهدید قرار ندارند بلکه باید بگوییم این نظام ها بعضا یا خود مروج آنارشیسم اخلاقی اجتماعی هستند که امروزه تهدیدات و معضلات اخلاقی در چنین نظام هایی آنچنان ویرانگر است که نسل بشریت در آن نظام های روبه انقراض رفته است به باعث ازهم پاشیدگی نظام خانواده شده sex طوریکه روابط نامشروع و زندگی غیرضابطه مند اجتماعی اخلاقی و فرهنگ برهنگی و است .
هرچند که هرزه نگاری کژاندیشی و اخلاقی در این نظام ها سابقه طولانی تر دارد. اما رواج دنیای مجازی اینترنت بصورت کنترل نشده و ترویج بی بندباری اخلاقی در این شبکه گسترده اقدام به آن را آسانتر کرده است این کژ کاری خود سرآغازی شد تا امراضی چون ایدز را که امروزه به عنوان « طاعون روبه گسترش قرن » از آن یاد می کنند; بشریت را به ورطه نابودی بکشاند و از این بابت دنیای مجازی اینترنت را برای استفاده سایرین نیز ناامن نمودند امروزه دنیای اینترنت اگرچه می رود تا دنیا را در دورترین افق ها و حتی خانه ها و خانواده ها را در قبضه خود درآورد و دولت و ملتهای الکترونیکی را در جهان ایجاد کند یک محیط کاملا ناامن است .
در خود این دنیای مجازی آزارگرهای اینترنتی که مثل مور و ملخ از دیوار صندوقهای الکترونیکی بالا می رود هیچ محیطی را مورد اطمینان نگذاشته اند. گرام استاد فلسفه اخلاق در دانشگاه ابر دین اسکاتلند در مقاله ای در این زمینه می گوید : « اینترنت بیشتر از آنکه آنار شی سیاسی را ترویج کند آنار شیسم اخلاقی را رواج می دهد و این واقعا ویرانگر است » .
اکثر کارشناسان معتقدند که همه آنارشیست ها از اینترنت استقبال می کنند اعم از آنارشی های سیاسی تروریستی اقتصادی اجتماعی امنیتی و اخلاقی و فرهنگی لذا اینترنت و فضای مجازی تقریبا غیرقابل شناسایی آن دارای توان ضد حکومتی و براندازی و هرج ومرج (سیاسی اخلاقی فرهنگی اقتصادی و...) می باشد زیرا تمام تعاملات و ارتباطات برروی شبکه اینترنت بدون توجه به مرزهای عقیدتی ملی و خطوط قرمز اخلاقی و اجتماعی صورت می گیرد.
اگرچه این خصوصیات می تواند از خصوصیات بین المللی اینترنت باشد ولی در واقع فضایی است که کنترل چندانی ندارد ابزار و محیط اینترنت برای ارتباط بین ملت ها و دولت ها با آنچه که در عالم واقع به عنوان ارتباط معنا می شود فرق دارد و همان طور که گفته شد فضای شبکه مجازی است و نسبت به باورها و مرزهای ملت ها و دولت ها بی اعتنا است و چه بسا ارتباط در شبکه بین کسانی انجام می شود که در فضای حقیقی کاملا با هم غریبه هستند. اگرچه سخن در این موضوع از حوصله این نوشتار خارج است ولی باید اذعان داشت که سطحی نگری و عوام گرایی بعد از جنبه بین المللی اینترنت از خصوصیات دیگر آن است که همین ویژگی باعث استقبال آنارشیست ها شده است چرا که در این فضای عوام گرایانه که گاهی عمقی هم می باشد آنچنان زمینه ای وجود دارد که همه افراد با هر مرتبه و رتبه و اعتقاد و مرام و مسلک می توانند به صورت نامحدود وارد این شبکه شوند و در شکل دهی و موارد ریز و درشت دنیا دخالت نمایند و هیچ صلاحیت خاصی برای جست وجو و اعمال نظر در اینترنت وجود ندارد و علاوه بر آن با وارد شدن کامپیوتر به خانه های مدارس مغازه ها و تشکیل کافه های اینترنتی دسترسی آسان تر و ارزان تر شده است اگر چه ممکن است اعمال نظرهای دولتی در اینترنت مثل کنترل سایت های غیراخلاقی تا حدودی اینترنت را کانالیزه کند ولی حجم تهاجمی موجود در اینترنت در راستای گسترش بی بندوباری آنچنان زیاد است که در قالب نام و آدرس های گمنام و حتی مستعاربه ماموریت خود ادامه می دهند و لذا عملا سانسور در اینترنت با مشکل مواجه است و آنچه تواند اینترنت را کانالیزه کند فرهنگ سازی است که این امر در کشورهای اسلامی خصوصا در کشور ما بسیار حائز اهمیت است که کاملا هوشیارانه با اینترنت رابطه برقرار کنیم ولی به آن گونه که اینترنت را مضر صرف بدانیم بلکه همین قدر که بدانیم اینترنت می تواند علاوه بر جنبه های فراوان مثبت دارای جنبه های فراوان تر منفی باشد کافی است تا هوشیارانه تر برخورد کنیم و دقیقا منظور نگارنده برانگیخته شدن حواسها و احساسات در استفاده از اینترنت خصوصا در بین قشرهای نوجوان و حتی کودکان است نه مانع شدن از اینترنت و نتایج آن .
واقعیت این است که وقتی یک وب گرد جوان یا نوجوان تحت تاثیر مسائل و اجتماعی روانی حاکم در دنیای اینترنت به دنبال یک وب گرد مشابه است وقتی که این نوجوان یا جوان بدون هیچ نظارت و کنترلی به راحتی به وب گرد مشابه در اینترنت دسترسی پیدا کند یا با گرفتن چند آدرس سایت غیراخلاقی به جستجو بپردازد نهایتا در دنیای ناهنجاری اخلاقی (تصاویر داستانها و مجموعه های
غیراخلاقی بسیار ناخوشایند مجازی و...) قرار می گیرد که ممکن است بر لوح سفید ذهن او خدشه وارد کند و این همان آغاز فروپاشی اخلاقی است که نام آن را می توان آنارشیسم اخلاقی در اینترنت گذاشت و چه بسا زنگ خطری برای فروپاشی خانواده ها باشد و چنانچه هرازگاهی در صفحه حوادث مجلات خبرهای ناخوشایند غیراخلاقی خانوادگی به گوش می رسد که اکثرا ناشی از چنین هرج و مرج اخلاقی در ابزارهای اطلاع رسانی نوین ازجمله اینترنت می باشد و صدای این زنگ خطر در کودکان کنجکاو و خردسالان بازی گوش که به اینترنت ها دسترسی دارند با وجود کارتن های سرگرم کننده غیراخلاقی بیشتر و بلندتر به گوش می رسد و لذا حساسیت در این بخش هم باید به مراتب بیشتر و دقیق تر باشد و بدانیم که اینترنت ابزاری با امکانات جدید است که باید به درک عمیق تری از آن رسید.
آنچه در این نوشتار مطرح است بحث نحوه استفاده از اینترنت است و در حقیقت از اینترنت سواستفاده می شود و این سواستفاده در اثر زمینه ای است که در خون این شبکه وجود دارد. واقعیت این است که مطالعات در حوزه اینترنت تازه شروع شده است و هنوز هم ) است که روزانه در حال رشد غیرقابل www نتیجه ای جامع از آن به دست نیامده است و این هم به دلیل وسعت اینترنت و شبکه جهانی ( تصور و پیش بینی است که در اوج قله انقلاب صنعتی دیجیتالی قرار دارد و در حال به وجودآوردن یک انقلاب ارتباطی اجتماعی اقتصادی و... است که دنیای آن با واقعیت فرق می کند.
آموزه های غیراخلاقی در اینترنت دارد به سمت واقعیت می رود و از این رو مدتی است که افراد زیادی اعم از دختر و پسر در اثر ) و یا دیگر ابزارها و شگردهای موجود در اینترنت مورد اغفال واقع شده اند و حتی chat ارتباطات اینترنتی در دنیای مجازی از طریق ( مرتکب اعمال خلاف غیرمنتظره شده اند.
لذا سیل تهاجم فرهنگی اخلاقی در اینترنت دارای قدرت تخریب روانی هم می باشد که می تواند شیوه های ارتباطی اجتماعی و اخلاقی را کاملا تحت تاثیر قرار دهد.
از آنجا که در فضای مجازی تقریبا غیرقابل کنترل اینترنت ایجاد روابط خصوصا در بین جوانان و نوجوانان کاربر که روزانه هزاران نفر به آنها افزوده می شود; بسیار آسان است و با سرعت فوق تصوری به سمت روابط دوستانه و عاشقانه و نهایتا روابط نامشروع مجازی و در انتها هم حقیقی پیش می رود و در بیشتر وقت ها (با توجه به گزارشات و اخباری که از صفحات رسانه های نوشتاری و پلیس جنایی ) به گوش می رسد چنین روابطی نهایتا به مرحله عمل و اجرا تبدیل می شوند و در یک تحقیق آمده 31 % روابط مجازی غیرمشروع به واقعیت رسیده اند و این واقعیتها همان اغفال شدن جوانان و نوجوانان دختر و پسر در دام افراد شرور و ولگرد اینترنتی و خیابانی و باندهای مخوف است که چه بسا آمار زیادی از اغفال شدگان ; ناخواسته مرتکب انواع جرم ها و جنایتها شده و مورد انواع تعرض ها قرار گرفته اند از اینروست که باید بگوییم آنارشیسم اخلاقی در اینترنت ; چرا که فضای مجازی این شبکه محیط بسیار مناسبی برای رشد قارچ گونه انواع رفتارهای نامشروع غیرقابل نظارت است .
اگرچه جذابیت علمی بودن استفاده درست از اینترنت و فایده های علمی پژوهشی و بنیادی و... آن هیچگاه قابل انکار نبوده و نیست و از این جهت اینترنت در جهت مثبت آن توانسته جان هزاران نفر را تاکنون از مرگ نجات دهد و بسیاری از پیشرفتهای روزانه بشر مدیون استفاده از خدمات و اطلاعات اینترنت است ولی از طرف دیگر خوشبینانه و بدون پیش زمینه های لازم در فرهنگ درست استفاده از تکنولوژی و بدون داشتن آگاهی از مضرات تکنولوژی و بدون داشتن آگاهی از مضرات تکنولوژی ها; به استقبال تکنولوژی خصوصا اینترنت رفتن می تواند صدمات جبران ناپذیری را بر پیکره اجتماع خصوصا در یک نظام دینی وارد کند. امروزه استفاده بیش از حد از تکنولوژی ها مدت عمر انسانها و امید به زندگی را به همان اندازه که افزایش داده است بیشتر از آن کاهش داده است و شیوع بیماریهای قلبی عروقی رفتاری که رو به گسترش هم هست در اثر فاصله گرفتن از طبیعت و استفاده از تکنولوژی است و درخصوص خدمات و مضرات تکنولوژی است و درخصوص خدمات و مضرات تکنولوژی هزاران مقاله علمی به چاپ رسیده است و بحث آن هم از این نوشتار خارج است ; اما اینترنت یکی از این تکنولوژی هاست که ساختمان پیچیده تری در تخریب روحی و روانی و جسمی و رفتاری دارد که یکی از جنبه های آن مسائل اخلاقی است که در این شبکه هیچ خط قرمزی برای آن وجود ندارد و حساسیت در مورد تهدیدات اخلاقی اجتماعی اینترنت زمانی بیشتر و مهمتر جلوه می کند که :
الف : در کنار تمام مزایای آن توجه داشته باشیم که هدایت کننده و بارگذاری سخت افزاری و نرم افزاری اینترنت از طرف نظام سلطه و یا همان نظام لائیک استکباری صورت می گیرد و روشن است که مهمترین ماموریت این شبکه جهانی سازی مدنظر غرب است که در آن خلا اخلاق و معنویت و ادیان الهی خصوصا اسلام عزیز به شدت احساس می شود. اگرچه ما می توانیم از همین طریق هم ایده های ارزشی خویش را به دنیا صادر کنیم و در واقع فرصت خوبی است اما بحث ما جدای از استفاده درست از این شبکه است و در واقع ما می خواهیم نهایتا به همین نکته برسیم که می شود از طریق اینترنت دیگران را به اخلاقیات و اسلام دعوت کنیم ولی هیچگاه خود اینترنت و طراحان و هادیان آن کسی را به اسلام و اخلاقیات و معنویت دعوت نمی کنند بلکه ماموریت اینترنت در اصل برعکس این است و این ما هستیم که باید هوشیارانه و از موضعی فعال با آن برخورد نماییم .
ب : اینکه بپذیریم در اینترنت زمینه های فراوانی برای ارتباطات غیرمشروع که نهایتا به واقعیت می رسند وجود دارد و این شبکه و استفاده از آن می تواند باعث آسان شدن خیانت در روابط زناشویی و روابط دوستانه و حتی خانوادگی بشود که عدم توجه به این مهم چنانچه تاکنون صدمات زیادی را بوجود آورده است می تواند ویرانگر هم باشد.
درصورتی می توان ماموریت اینترنت را در زمینه اصول اخلاقی کاملا تایید کرد که خدای ناکرده اصول اخلاقی را نادیده بگیریم وگرنه با اعتقاد به اصول اخلاقی و دینی نمی توان اینترنت را به طور کامل تایید کنیم بلکه همانند بسیاری از تکنولوژی های جدید باید محتاطانه با آن برخورد کنیم .
علی رغم اینکه امید می رود در دراز مدت و یا شاید کوتاه مدت نحوه استفاده از اینترنت در کشور ما دگرگون شود ولی درحال حاضر بدلیل فقدان بسیاری از زیرساختهای فرهنگی ـ اقتصادی و اجتماعی و... بسیاری از کاربران این شبکه در جامعه و در استان ما نوجوانان و جوانانی هستند که دنبال هیچ پروژه علمی نیستند و متاسفانه به معتادان اینترنتی و یا ولگردهای الکترونیکی تبدیل شده اند. حتی اگر خیلی خوشبینانه به این موضوع هم نگاه کنیم که بعضی از این مرجعه کنندگان به کافی نت ها دنبال پروژه های تحقیقاتی مدرسه و یا دانشگاه هستند; بارها مشاهده شده است که این مراجعه کنندگان از این اینترنت به عنوان یک منبع استفاده نمی کنند بلکه از این اینترنت می خواهند که یک تحقیق آماده و بدون زحمت را به آنها ارایه و یا معرفی نماید بدون اینکه خود شخص در آن دخل و تصرفی داشته باشد و متاسفانه چنین تحقیقاتی در مراکز مربوطه و یا توسط اساتید مربوطه آنچنان که باید و شاید مورد توجه در منبع یابی قرار نمی گیرد و اکثرا نمره های لازم را نیز از این تحقیقات بدست می آورند ولی در حقیقت روح تحقیق و پژوهش از فرد گرفته شده است .
اگر روزانه سری به کافه های اینترنتی ; کافی نت ها; بزنیم به این واقعیت بیشتر می رسیم که :
اکثر کاربران این کافه ها جوانان و نوجوانان و حتی کودکان اعم از دختر و پسر هستند که چندان دنبال پروژه خاصی نیستند بلکه با چت ; گفتگوی اینترنتی می کنند که همانطور که گفته شد بعضی از این ارتباط های کنترل نشده مجازی به واقعیت می پیوندد که اغلب سرانجام های نامیمونی داشته و یا دارند.
امروزه بسیاری از بچه های مدرسه پولهایی را که از خانه برای تغذیه به همراه دارند در کافه های اینترنتی خرج می کنند که عدم نظارت والدین و مدیران و همچنین فقدان نظارت و احساس تحت کنترل نبودن از جمله مواردی است که به تشدید این موضوع دامن می زند و پدیده اعتیاد اینترنتی می رود تا با اعتیاد مواد مخدر برابری کند و با این تفاوت که در این اعتیاد نوین محتوا هم دود می شود و اگرچه شیوع رایج و خطرناکتر آن در سنین پایین بوده ولی چندان هم به مرزهای سنی محدود نمی شود و اصلا عمر این نوع اعتیاد خود دوران طفولیت را طی می کند و مرز جنسی هم نمی شناسد. منظور این اعتیاد کارهای تحقیقاتی نیست و واضح است که کار تحقیقاتی بدلیل اینکه یک حرکت رو به جلو و فقدان روزمره گی است نمی تواند اعتیاد بیاورد بلکه شادابی خاصی را نیز به همراه دارد. منظور این نوع اعتیاد نوین همان گفتگوها دوست یابی ها وبگردی هاو... دنیای مجازی اینترنت است که یک روزمره گی محض دارد و یکی از بیشترین و بالاترین سطوح اعتیاد دارد و یکی از بیشترین و بالاترین سطوح اعتیاد در این دنیای مجازی محتواهای جنسی و اخلاقی است که حتی اصول اولیه اخلاق بشری را با بی رحمی تمام زیر پا می گذارد و در قالبهای تصویر اتاق های چت نامه های الکترونیکی سایتهای دوست یابی داستانها و رمانها نماهنگ ها و کلیپ و حتی فیلم های غیراخلاقی و... در این محیط به کاربران عرضه می گردد که یک آنارشیسم اخلاقی را ترویج و تبلیغ می کند که در نوع خود ویرانگر است .
نکته مورد توجه این است که هم کاربران معتاد یا همان ولگردهای اینترنتی و هم بارگذاران این سایتها نه قابل شناسایی هستند و نه چندان قابل کنترل و ردیابی ; و همه آنها در یک محیط آزاد آنگونه که می خواهند عمل می کنند و دیگر از تذکرهای مردمی و پلیس و گشتهای منکرات در این محیط خبری نیست و همین فضای مجازی با اراده آنان می تواند واقعیت یابد و یا خیلی راحت تر از ابزار دیگر می تواند اغفال کننده باشد. اگر چه تمام تکنولوژی های مدرن در جهان صنعتی مشکلات خاص خود را به همراه مزایای آن دارند ولی در حقیقت مشکلات اخلاقی اجتماعی ناشی از اینترنت منحصر به فرد است ; و حتی بسیاری از مشکلات قدیمی را تشدید کرده است و در یک قیاس نزدیک می توان گفت که به همان اندازه که استفاده نادرست از تم می توانند ویرانگر باشد استفاده نادرست از اینترنت نیز می تواند ویرانگر باشد و بالعکس همان اندازه که استفاده درست از اتم می تواند متحول کننده باشد استفاده درست از اینترنت نیز در راستای ماموریت جهانی سازی غرب عمل می کند server می تواند در جهش های علمی متحول کننده باشد ولی زمانیکه سرور جهانی نمی توان به محیط اینترنت اعتماد کرد از این رو باید با استفاده از به روزترین شیوه های علمی متناسب به مقابله پرداخت و با احتیاط به این محیط وارد شویم . زیرا استفاده نادرست از این تکنولوژی در مقایسه با سایر تکنولوژی ها آسانتر بوده و همین محتوای تحریک آمیز سمعی و بصری آسان بودن قابل دسترس بودن هزینه پایین خودمختاری و گمنامی از عواملی است که بی مبالاتی اخلاقی را در اینترنت موجب شده است و وجود این زمینه های لازم در محیطی که بارگذاری و صحنه گردان آن از سوی کمپانی هایی است که تحت سیطره یهود و صهیونیست صورت می گیرد بهترین فرصت و وسیله لازم برای تهاجم به عقاید و ارزشهای دیگر ملتها خصوصا نظام های دینی جهت استیلا بر جهان است و لذا صهیونیزم جهانی تمام تلاش خود را در اینترنت به این منظور بکار گرفته است و از اینروست که باید به ماموریت فرهنگی که از طرف شرکتهای مادر برای اینترنت پیش بینی شده است شک کرد.
آری اینترنت مثل سایر تکنولوژی ها ذاتا نه شر است نه خوب بلکه تحت تاثیر و استفاده ای است که بشر روی آن دارد و نوع بکارگیری آن می تواند خوب یا بد باشد و این بکارگیری منهای جهات مثبت ; یا استفاده اعتیادی است یا سواستفاده و یا اعتیاد به و گمراه کننده sex اینترنت است و این حالتها با وجود زمینه های سواستفاده ای که در خود اینترنت وجود دارد (مجموعه های مبتذل و و...) در نهایت منجر به تاثیراتی در اخلاق و رفتار فرد و اجتماع خواهد شد که در تضاد با اصول و ارزشهای دینی و اخلاقی انسانی است .
به اجمال اینکه با توجه به آنچه در این نوشتار آمده است و آنچه تاکنون تجربه شده است به این نتیجه می رسیم که :
در اینترنت زمینه های فراوانی برای سواستفاده و آن هم بصورتهای مختلف (سمعی بصری مکتوب و...) وجود دارد که با توجه به دیدگاه بارگذاران اصلی سرور جهانی اینترنت در دسترس بودن هزینه پایین کم توجهی خانواده ها و مراکز آموزشی عدم وجود زیرساختهای فرهنگی مناسب و فرهنگ سازی شبانه روزی و غیر قابل کنترل گمنام بودن و... آن می تواند در نظام های اخلاقی و دینی مخل و حتی ویرانگر هم باشد; لذا باید هوشیار باشیم و خود را اولا برای فراگیری هر چه زودتر و بهتر علم مقابله با آن آماده و ثانیا در جهت به تسخیر در آوردن این شبکه جهانی بر اساس ارزشهای انسانی و اسلامی که با فطرت انسانها سازگار است تلاش نماییم .
اگر چه استفاده از تکنولوژی برتر خصوصا شبکه اینترنت رسیدن به هدفهای پیشرو را آسانتر می کند ولی پرواضح است که هیچ گاه هدف وسیله را توجیه نمی کند و از آنجا که استفاده از اینترنت اجتناب ناپذیر است و کنترل آن هم غیر ممکن و از طرفی بسیاری از بسترهای لازم در جامعه (فرهنگی اجتماعی اقتصادی اخلاقی و...) نتوانسته است همپای این صنعت رشد و توسعه یابد و از طرف دیگر لابی های استکباری برای تسخیر ملت ها خصوصا نظام های دینی ماموریت جهت داری را در راستای تخریب فرهنگی عقیدتی جامعه به اینترنت تحمیل می کنند; از این رو بسیاری از خلاهای موجود خصوصا در حوزه رفتاری و اخلاقی در اینترنت دنبال می شود و همین امر کافی است تا جوامع به تدریج وارد یک جنگ نرم اما ویرانگر گردند و دچار معضلات فرهنگی و اخلاقی و رفتاری شوند. بنابر این حداقل کاری که خانواده ها می توانند انجام دهند این است که :
1ـ در دسترسی فرزندان خصوصا کودکان و نوجوانان به اینترنت کاملا نظارت داشته و تا سرحد امکان نسبت به رفتارهای فرزندان در خانه و خارج از آن حساسیت داشته و خصوصا آنان را از همراهی با رفیقان ناباب و معتاد به اینترنت و رایانه به شدت باز دارند.
2ـ فرهنگ سازی استفاده از کامپیوتر و اینترنت اگر چه در جامعه چندان فراهم نیست ولی تا سرحد امکان این فرهنگ را در منزل فراهم نمایند. خطرات اعتیاد اینترنتی و ماموریت اخلاقی ـ اجتماعی اینترنت را برای فرزندان تشریح نمایند.
3ـ قبل از دسترسی فرزندان به اینترنت زمینه های لازم فرهنگی و اخلاقی را در کودکان و فرزندان خود بوجود بیاورند و آنها را نسبت به مسایل معنوی و آموزشهای قرآنی احکام قوانین شرعی آگاه نمایند و خلاصه طوری برخورد نمایند تا فرزندان با یک پیشینه دینی و بصیرت اخلاقی به دنیای مجازی اینترنت وارد شوند; لذا ویرانی از آنجا شروع خواهد شد که فرزندان بدون پیش زمینه لازم دینی و شرعی به این مقوله وارد شوند.
4ـ خانواده ها هرگز از دسترسی فرزندان خصوصا در سنین پایین و نوجوانی به اینترنت خوش بین نباشند و تا حد امکان به دسترسی فرزندان به اینترنت نظارت داشته باشند.
5ـ سعی شود در هنگام استفاده از اینترنت قبل از هر چیز آدرس سایتهای علمی آموزشی و مذهبی در اختیار فرزندان قرار گیرد و خطرات دنیای مجازی اینترنت را گوشزد و طوری تفهیم نمایند که فرزندان به این باور برسند که محیط اینترنت مجازی و چندان امن نبوده و در بعد فرهنگی و اخلاقی واقعا دنبال یک ماموریت جهانی است .
6ـ در نظارت و کنترل طوری عمل نشود که فرزندان از رایانه کاملا بترسند و از استفاده از آن عقب بیافتند زیرا که عدم آگاهی به روز از این شبکه در نوع خود مضرات و معضلاتی دارد که کمتر از معتادان به آن نیست و یا طوری عمل نشود که آنچنان مجذوب شوند که محیط اینترنت راحیات خلوت و محل درد دلها و بروز احساسات خود بداند و در نهایت هم معتاد و ولگرد اینترنتی شوند; بلکه با توجه به خصوصیاتی فردی روحی جسمی و... فرزندان و فرهنگ حاکم در خانواده خطرات این تکنولوژی را در استفاده نادرست از آن گوشزد و آنها را با راهنمایی و حتی آگاهی دادن مستند از عواقب شوم استفاده نادرست از اینترنت که در جامعه و یا جوامع اتفاق افتاده است به این باور برسانند.