* شما گفتهاید که صبرتان درباره ایران رو به پایان است، این به چه معناست؟
** در طول سه سال گذشته ما راستیآزمایی فشردهای را در ایران انجام دادهایم و حتی پس از سه سال من در موقعیتی نیستم که بتوانم درباره ماهیت صلحآمیز این برنامه (هستهای) قضاوت کنم. ما هنوز باید از طریق دسترسی به اسناد، افراد و اماکن به خود اطمینان دهیم که همه آنچه را که باید ببینیم، دیدهایم و هیچ چیز سوالبرانگیزی درباره این برنامه وجود ندارد.
* در سایتی که لویزان نام دارد، تاسیساتی پیش از آنکه شما آنها را ببینید، به وسیله ایران تخریب شدند و شما اجازه انجام آزمایش در این ناحیه را نیافتید.
** ما به وضوح به نمونهگیریهای محیطی را برخی تجهیزاتی که در لویزان به کار رفتهاند، نیاز داریم. لازم است با برخی افرادی که در لویزان درگیر بودهاند، صحبت کنیم. ما [همچنین] گزارشهایی درباره برخی تغییرات در موشکهایشان دریافت کردهایم که میتواند با برنامه هستهای رابطهای داشته باشد. بنابراین لازم است تمامی این چیزها را روشن سازیم. این بسیار خاص است. آنها میدانند که ما چه کاری میخواهیم انجام دهیم و آنها فقط باید بروند و آن کار را انجام دهند. من باید همین حالا این را بسیار روشن بیان کنم که نمیتوانم ضربالاجل را که ششم مارس است، به درازا بکشانم.
* با این وجود، به نظر نمیرسد ایرانیها به آنچه شما فکر میکنید، اهمیتی بدهند.
** خوب، ممکن است به نظر آید که آنها اهمیت نمیدهند. اما اگر من بگویم که قادر نیستم پس از سه سال کار فشرده، ماهیت صلحآمیز آن برنامه را تایید کنم، این نتیجهای است که فکر میکنم در سراسر جهان منعکس خواهد شد.
* آیا نشانهای از این که برخی برنامههای تسلیحات هستهای کاملا جداگانه در ایران وجود داشته باشد، دارید؟
** نه [چنین نشانهای] نداریم. اما من این امکان را منتفی نمیدانم.
* اما یک مشکل دیگر وجود دارد. اگر تحقیقات هستهای اعلام شده همان کاری باشد که ایران انجام میدهد، در معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای چیزی وجود ندارد که آنها را از غنیسازی که میگویند حقشان است، منع کند. آنها ممکن است به نقطه تولید سوخت هستهای یا مواد ساخت بمب برسند و بعد به شما بگویند "از معاهده خارج میشویم".
** مطمئنا و اگر آنها مواد هستهای به موازات آن و یک برنامه تسلیحاتی داشته باشند، واقعا با سلاح خیلی فاصله ندارند و فقط چند ماه فاصله خواهند داشت. ما باید معاهده را بازنگری کنیم، زیرا حاشیه امن قابل پذیرش نیست. اما به خصوص درباره ایران شورا میگوید "شما تحت معاهده حق غنیسازی اورانیوم را دارید"، اما به علت کمبود اطمینان در برنامه شما و به علت آنکه آژانس بینالمللی انرژی اتمی هنوز گواهی سلامت کامل را به شما نداده است، شما نباید از این حق استفاده کنید. به عبارتی شما پیش از اینکه بتوانید از حقوق کاملتان بهرهمند شوید باید یک دوره آزمایشی را برای اعتمادسازی دوباره داشته باشید.
* این مبنای مذاکرات اروپاییها و روسیه با ایران بود، اما بنبست این مذاکرات اعلام شده و تنشها تشدید شده است. احتمالا یک نشست اضطراری آژانس بینالمللی انرژی اتمی در هفتههای آینده برگزار خواهد شد. واشنگتن و اکنون اروپا خواستار آن شدهاند که شورای امنیت این مساله را بررسی کند.
** به شما میگویم هیچ کس رفتن به شورای امنیت را نمیخواهد، اگر آنها بتوانند باید از آن جلوگیری کنند. اما حتی اگر این مساله به شورای امنیت برود، رویکردی تدریجی خواهد داشت. اگر (ایرانیها) تصمیم بگیرند به مسیر رویارویی بروند، همه صدمه خواهند دید و شکی در این باره وجود ندارد. اما از دید من در پایان روز آنها بیشتر صدمه خواهند دید، زیرا یک جامعه بینالمللی متحدتری وجود خواهد داشت.
* ایران پروتکل را که اجازه میدهد بازرسان شما از بسیاری از سایتها در زمانی کوتاه دیدن کنند، بدون آنکه حقیقتا آن را امضا کرده باشد، اجرا میکند. اکنون تهران تهدید میکند که چنین کاری را متوقف خواهد کرد.
** البته این باعث تشدید جریان خواهد شد، همچنین ممکن است برای ایران نتیجه عکس داشته باشد، زیرا دست کم اگر ما در صحنه باشیم، میتوانیم ببینیم که چه رخ میدهد. ما در آنجا حضور داریم و میگوییم خطر روشن و جاری وجود ندارد. اگر بازرسی انجام نشود، مردم میتوانند هر تصور نامعقولی را که میخواهند درباره فعالیتهای ایران داشته باشند و این به ایران صدمه خواهد زد.
* شما از "اعتمادسازی" صحبت کردید، اما از زمانی که دولت جدید در ایران در ژوئن گذشته به قدرت رسید، فعالیتهای ایران بیشتر تخریبکننده اعتماد بوده است.
** این بسیار ناراحتکننده است، زیرا همه زمان و تلاش زیادی را برای ساختن این اعتماد سرمایهگذاری کرده بودند. این فرآیندی بسیار آهسته است. شما میتوانید یک شبه آن را از بین ببرید. امیدوارم مقامات ایرانی بار دیگر متوجه باشند که اگر این اعتمادسازی نوپا را از دست دهند (بازسازی آن) در آینده حتی بسیار پیچیدهتر خواهد شد. این بسیار نگرانکننده است، اما اگر شما در حرفهای مانند من فعالیت کنید باید بسیار بسیار صبور باشید.
* اگر ایرانیها فقط به دنبال خرید زمان برای ساخت بمب باشند، چه؟
** به همین علت است که گفتم ما در چند هفته آینده محک خواهیم زد، دیپلماسی فقط صحبت نمیکند. دیپلماسی باید به وسیله فشار و در موارد فوقالعاده به وسیله زور حمایت شود، ما قوانینی داریم. ما باید هر اقدام ممکنی را انجام دهیم تا قوانین را از طریق مجاب کردن حفظ کنیم. اگر نشد آن گاه آن را تحمیل میکنید. البته این باید آخرین دستاویز باشد، اما گاهی مواقع شما باید آن کار را انجام دهید.
* شما عصبانی هستید؟
** نه من عصبانی نیستم، اما تمایل دارم اطمینان یابم این فرآیند مورد سوءاستفاده قرار نمیگیرد یک تفاوت وجود دارد. من هنوز تمایل دارم از تشدید اوضاع جلوگیری شود، اما در عین حال نمیخواهم آژانس فریب بخورد. من نمیخواهم این فرایند مورد سوءاستفاده قرار بگیرد. فکر میکنم این واضح است من یک وظیفه دارم و تمایل دارم آن را به طور کل و با حسن نیت، همان طور که میتوانم انجام دهم.