«اویغورهاى بسیارى اکنون در چین به عنوان افرادى بیگانه و خارجى محسوب مى شوند و حزب کمونیست چین خواسته هاى این اقلیت هاى مسلمان مبنى بر آزادى بیشتر را جرم و جنایتى سنگین مى داند». به گزارش ایسنا، پایگاه اینترنتى مجله آلمانى اشپیگل در تحلیلى تحت عنوان «پیامدهاى سیاست ملى چین»، با اشاره به حوادث اخیر چین و سرکوب اقلیت مسلمان این کشور توسط دولت آورده است: حوادث اخیر که بین ارتش چین و اقلیت مسلمان این کشور روى مى دهد، شکاف بین دولت و این اقلیت ها را افزایش مى دهد و دولت چین نیز عاملان این حوادث را در خارج از کشور جستجو مى کند. اشپیگل در بخش ابتدایى تحلیل خود آورده است: طبق آمار رسمى که اخیرا منتشر شده است، تاکنون بیش از ۱۸۰ تن در ناآرامى هاى قومى در غرب چین کشته شده اند. در این درگیرى ها بیش از هزاران تن نیز زخمى شده اند. ارومچى -مرکز استان سینکیانگ- اکنون بار دیگر شاهد بازگشت آرامش نسبى است. با این حال در مرکز شهر همچنان خودروهاى سنگین با نیروهاى پلیس مسلح به چشم مى خورد. سربازان با به دست داشتن اسلحه و ضربه گیر در خیابان ها، محوطه مساجد و ساختمان هاى مهم حضور دارند. نیروهاى پلیس در حالى که یونیفرم هاى سیاه به تن دارند، با بلندگو شعارهاى دولتى سر مى دهند. آنها شعار هاى انسجام ملى سر مى دهند و مردم را به مقابله با شکاف در بین چینى ها دعوت مى کنند. طبق تحلیل اشپیگل، حزب کمونیست چین اکنون با پیامدهاى ناشى از سیاست ملى خود روبروست.
اکنون این سوال مطرح مى شود که چه چیزى اشتباه پیش رفته است که براى ناآرامى هاى اخیر زمینه سازى کرده است؟ اعضاى حزب کمونیست ریشه هاى تراژدى ارومچى را در خارج از کشور جستجو کرده و این طرز مواجهه با اقلیت ها را کاملا موجه و درست مى دانند؛ به گونه اى که یکى از سیاستمداران این کشور اظهار داشت «امکان اجراى سیاست بهترى در قبال این اقلیت ها وجود ندارد». این بار عامل این ناآرامى دالایى لاما، رهبر معنوى تبت نیست؛ بلکه یکى از اویغور هاى تبعید شده این کشور با نام «ربیا کادیر» مسئول اغتشاشات و ناآرامى هاى اخیر اعلام شده است. اشپیگل مى افزاید: به عقیده دولت چین، اویغور ها براى تشکیل یک ترکستان شرقى مستقل مى جنگند و مساله چیزى جز ایجاد شکاف در بین جمهورى خلق چین نیست. البته همچون تبت، علت ناآرامى هاى سینکیانگ بسیار عمیق تر و ریشه اى تر از اظهاراتى چون ادعا هاى دولت است. حزب کمونیست چین طى سال گذشته به حدود هشت میلیون اویغور با اقدامات خود این احساس را القا کرد که به طور کامل به چین تعلق ندارند. براى مثال یکى از شهروندان ارومچى، داشتن مشکل در گرفتن پاسپورت و سختى براى سفر هاى خارجى رابه عنوان یکى از این علل بر شمرده است. اویغور ها این گونه اقدامات را هتک حرمت و بى احترامى به خود مى دانند؛ چرا که در چنین مواردى «هان چینى ها» مشکلى ندارند. در بخش دیگرى از این گزارش تحلیلى مى خوانیم: مطمئنا سینکیانگ بار دیگر شاهد ناآرامى خواهد بود به گونه اى که سال گذشته نیز قبل از بازى هاى المپیک در اثر انفجارى که در این منطقه روى داد، ۱۶ سرباز مرزى کشته شدند.
رسانههاى چین قبل از شروع بازى هاى المپیک سال گذشته اذعان کردند که هنوز نامشخص است که چه تعداد گروه «تروریستى» وجود دارد و دامنه عملکرد آن ها در سطح ملى و بین المللى تا چه حد است. در آن زمان ۸۳ تن هم دستگیر شدند. اشپیگل مى افزاید: حوادثى که در سینکیانگ روى مى دهد، مشابه چیزى است که در تبت روى داد و این در حالى است که دولت تشنجات سال هاى اخیر را با تروریسم و حرکات استقلال طلبى یکى دانسته است. به عقیده فعالان حقوق بشر، حزب کمونیست چین به تعقیب شخصیت هاى منتقد مى پردازد و درخواست این افراد را براى آزادى هاى بیشتر مذهبى و استقلال نیز به عنوان «جرم و جنایت سنگین» تلقى مى کند. براى مثال در سال ۲۰۰۵ یکى از نویسندگان چینى که به تغییر وضعیت استان سینکیانگ پرداخته بود، به حبس محکوم شد. این مجله در ادامه آورده است: به طور کلى مبارزه با سه جریان با قدرت هر چه تمام در چین در حال افزایش است؛ تروریسم، جدایى طلبى و افراط گرایى که دولت چین این سه جریان را خطر بزرگى علیه خود احساس مى کند. اشپیگل در ادامه با اشاره به محدودیت هاى اعمال شده در ارومچى نوشته است: از شروع دهه ۹۰ تاکنون کودکان دیگر اجازه ندارند که در مدارس و یا مساجد دروس و آموزه هاى قرآنى را فرا گیرند و موذنان اجازه ندارند با کمک بلندگو مردم را به نماز و عبادت فرا بخوانند و امامان جمعه هرگز نباید با «جدایى طلبان قومى» همسو شوند. در ارومچى افرادى که داراى ریش بلند هستند شغلشان را از دست مى دهند و زنانى که از نقاب استفاده مى کنند نیز داراى محدودیت هاى بى شمارى هستند.
در بخش دیگرى از این تحلیل آمده است: به نظر مى رسد که «هان چینى ها» و اویغور ها بعد از ناآرامى ها درگیرى هاى بیشترى با یکدیگر داشته باشند. حتى بسیارى از مسلمانان موافق دولت نیز از عملکرد رسانه هاى چین انتقاد مى کنند و اظهار مى دارند که دولت تنها به قربانیان چینى ناآرامى ها مى پردازد و فراموش کرده که در میان این قربانى ها ۴۶ اویغور هم وجود داشته اند. به گونه اى که یکى از اویغور ها با ناعادلانه خواندن این موضع گیرى اظهار مى دارد «بسیار ناعادلانه است. همه ما شهروندان چین هستیم». بسیارى از منتقدان در چین جریان فوق را «فلسطینى کردن» چین مى نامند. هفته نامه اشپیگل در ادامه آورده است: گرچه ارومچى از لحاظ مسافتى از پکن دور است و آفتاب در آنجا خیلى دورتر از پکن طلوع مى کند، اما اکنون به دلیل اهمیت فوق العاده اى که پیدا کرده تمام توجه ها را به خود جلب کرده است. بسیارى از چینى هاى هان نیز اویغور ها را افرادى «ناشکر» مى دانند چرا که معتقدند چین هر ساله میلیارد ها پول روانه این استان مى کند، شهرهاى آن را مدرن کرد و اقدام به ساخت خیابان، مدرسه و بیمارستان مى نماید. به عقیده این چینى ها، خانواده هاى اویغور ى نسبت به بقیه چینى ها مى توانند فرزندان بیشترى به دنیا بیاورند. این چینى ها در توجیه اقدام دولت در مقابله با مخالفان اظهار مى دارند که چین بخشى از ائتلاف بین المللى براى مبارزه با تروریسم است و باید با این شورشیان مقابله کند. اشپیگل در بخش پایانى تحلیل خود آورده است: آیا دولت چین مى تواند با اقدامات شدید تر از ادامه ناآرامى ها جلوگیرى کند. بسیارى از اویغور ها اکنون احساس مى کنند که در کشور خود خارجى هستند. «هان چینى ها» اکثر جایگاه هاى شغلى را به خود اختصاص داده اند چرا که اویغور ها به اندازه کافى آموزش ندیده اند و تنها مى توانند زبان چینى را آن هم به گونه اى بد صحبت کنند.