* آیا امکان داشت به طرق مختلف از بروز جنگ بین ایران و عراق جلوگیری کرد؟
** با توجه به ظهور انقلاب اسلامی و دشمنی ابرقدرت های شرقی و غربی و خوی ددمنشانه رژیم بعثی عراق، مقابله با نظام جمهوری اسلامی ایران که تجربه ای نوین در منطقه محسوب می شد کاملاً طبیعی بود جنگ ایران و عراق هزینه ای سنگین برای ملتی تلقی می شد که خواستار کسب استقلال و آزادی بود. این هزینه می بایست به هر طریقی پرداخت شود. اختلافات قدیمی ایران و عراق و خوی توسعه طلبی رژیم عراق بهترین گزینه بود تا ابرقدرت های غربی با نهضت اسلامی ایران که می توانست الگویی مناسب برای سایر ملت های جهان محسوب شود، مقابله کنند. در زمانی که رقابت های جهانی در چهارچوب جنگ سرد تفسیر می شد ظهور انقلابی مردمی متکی به ارزش های دینی حرکتی بدیع در سطح جهان محسوب می شد که می بایست به هر طریقی با اشاعه آن مقابله شود و بدین سبب استفاده از ماشین جنگی ارتش منظم عراق در مقابل ایران انقلابی بهترین گزینه ممکن به نظر می رسید که به لطف الهی و پشتوانه مردمی و با اتکا به ایمان به پروردگار، توطئه آنها با پایداری رزمندگان اسلام خنثی شد.
* نشانههایی که ما در جنگ پیروز شدیم کدام است؟
** نخست این که در جنگ هشت ساله حتی یک وجب از خاک کشور در اشغال دشمن باقی نماند، دوم این که سازمان ملل متحد عراق را مقصر اصلی جنگ قلمداد نمود و خواستار پرداخت غرامت از سوی این کشور به ایران شد. جدای همه این مسایل ملت ایران در سخت ترین شرایط در مقابل مشکلات عدیده اقتصادی مقاومت کرد تا نشان دهد حملات سنگین نظامی خللی در امور روزمره ایران و اراده آنها برای دفاع از ارزش های اصیل اسلامی وارد نخواهد کرد. از سویی جنگ 8 ساله استقامت ملت ایران را در سخت ترین شرایط اقتصادی، سیاسی و اجتماعی به همگان اثبات کرد و از سوی دیگر در مقابل حمایت های تکنولوژیک و قدرت نظامی فراوان حزب بعثت عراق تنها ابزار ایرانی ها با نیروی ایمان، فداکاری و از خود گذشتگی و امید به وعده های الهی بود که خداوند متعال به بندگان خود داده است. به نوعی در برابر گلوله دشمن قلب ایرانی قرار گرفت. در برابر تجهیزات پیشرفته آنها ایمان و اخلاص قرار گرفت و در برابر درندگی و گستاخی و شرارت دشمن متجاوز، غرور ملی حماسه ایرانی قد علم کرد. 8 سال جنگ تحمیلی را اداره کردیم تا توحید را به معنای واقعی آن تفسیر کنیم. در بسیاری از نقاط جهان جنگ هایی رخ داده است گاهی اوقات دیکتاتورها جهت ارضای عقده های شخصی خود و توسعه ارضی قلمرو خود در جنگ خونین مقابل یکدیگر قرار گرفته اند، اما تفاوت دفاع مقدس با سایر جنگ ها در چندین نکته متبلور میشود:
دفاع مقدس مبتنی بر ارزش های الهی و دینی بود، دفاع مقدس جنگی برای توسعه ارضی محسوب نمی شد بلکه دفاع از ناموس و حیثیت ایرانی و دفاع از دین و کتاب آسمانی قرآن تنها انگیزه رزمندگان برای جنگ بود و دفاع مقدس اثبات کرد که نیروهای مادی در بالاترین مقیاس خود در برابر نیروهای معنوی کارایی ندارد و مادامی که ملتی مجهز به سلاح ایمان و معنویت باشد و به خاطر خدا و خلق خدا مبارزه کنند، هیچ قدرتی را یارای ایستادگی در مقابل آن نیست. این دلایل باعث شده تا دفاع مقدس جنگی منحصر به فرد تلقی شود. جنگی که در آن معنویت و ایمان نقش اساسی ایفا میکند.
* آیا 8 سال جنگ تحمیلی تأثیری در تداوم صلح و امنیت امروز دارد؟
** برخلاف تصور بسیاری از مخالفان جنگ که آن را برای ایران فقط زیان آور می دانستند با گذشت 17 سال از پایان جنگ خلاف این امر به وضوح قابل مشاهده است حتی اگر بیان تجربیات فراوان و فراتر از تصور نظامی و سیاسی در طول 8 سال دفاع مقدس را نیز نادیده بگیریم، ایران در هشت سال جنگ نه تنها از مرزهای خود دفاع کرد بلکه بارها با دفع شیطنت های داخل کشور به تمامی دنیا نشان داد که از چه قدرت بالقوه ای برخوردار است. آمریکا به عنوان بزرگترین دشمن انقلاب در دور تا دور مرزهای ایران حضور نظامی پیدا کرده است اما به خوبی پیداست که این کشور حتی لحظه ای فکر تجاوز به ایران را از ذهن خود عبور نمی دهد تا جایی که خود آنها نیز به این امر اعتراف نموده اند. دولت آمریکا بارها خاطرنشان کرده است که گزینه نظامی برای مقابله با ایران وجود ندارد و این نشان دهنده قدرت ایران در دفاع از خود دارد. مطمئناً تأثیر 8 سال دفاع مقدس در ایجاد این قدرت در ترس بیگانگان از تجاوز را نمی توان انکار نمود.
* به عنوان آخرین سؤال تفاوت جنگ تحمیلی و دفاع مقدس با سایر جنگ هایی که پیش از این در نقاط مختلف دنیا اتفاق افتاده است در چیست؟
** دفاع مقدس در فرهنگ ایرانی- اسلامی برآمده از عقاید و آراء ملتی است که دفاع از حیثیت، دین، ناموس و وطن را به عنوان اصل خدشه نا پذیری انتخاب کرده است. در فرهنگ اسلامی دفاع از خود، وطن، ناموس و تمامیت ارضی و مقابله با ظلم و ستم و گستاخی دشمن به عنوان اصل اخلاقی مورد تأیید قرار گرفته و ذلت، خواری و ناتوانی در برابر دشمن مذموم محسوب میشود.
دفاع از تمامیت ارضی وظیفه مهم است که هر ایران دوستی می بایست نسبت به آن حساسیت داشته باشد. بدون تردید ملت متمدن ایران با سابقه ای چندهزار ساله در طول تاریخ در برابر زیاده خواهی و تعدی و دست اندازی بیگانگان سکوت اختیار نمی کند. فرهنگ بیگانه ستیز ایرانی که با اصل دینی امتزاج یافته، شاهدی بر مدعای ماست.
جنگ تحمیلی 8 ساله در این میان برگ زرینی در تاریخ استقامت ایرانی ها در برابر ظلم و ستم محسوب می شود و از سویی نشان از اراده مصمم ایرانیان در دفاع از تمامیت ارضی و غرور ملی خود دارد. از سوی دیگر در زمانی که به تازگی شاهد وقوع انقلابی اسلامی در کشور بودیم، انقلابی که در آن دین و معنویت نقش محوری ایفا کرده بود و در صدد بود مدلی نوین از حکومت را سوای رقابت شرقی و غربی ارایه دهد دیکتاتور ددمنش همچون صدام بهترین ابزاری بود که بر مبنای آن سقوط نظام جمهوری اسلامی و شکست این مدل نوین طراحی شده بود.