عزیز شاه محمدی
گروه بینالملل- سربازان ایتالیایی در قالب نیروهای سازمان ملل امروز در بندر صور لبنان پیاده شدند. چند ماه پیش سربازان ایتالیایی در زمان نخست وزیری سیلویو برلوسکنی در ائتلاف با آمریکا در عراق بسر می بردند. در انتخابات بهار امسال برلوسکنی شکست خورد و رومانو پرودی سیاستمدار چپ گرای ایتالیایی و رئیس سابق کمیسیون اروپا به سمت نخست وزیری ایتالیا رسید. وی از همان آغاز با حضور سربازان ایتالیایی در عراق مخالفت کرد اما حالا توانسته است دولت ائتلافی خود را که مرکب از ۱۴ حزب است به حضور نظامی در لبنان قانع کند.
سئوال این است که حضور ایتالیا در لبنان یک ابتکار ملی است یا یک ضرورت اروپایی - آمریکایی.
جنگ لبنان و پیش از آن جنگ عراق قطعا اعتبار آمریکا، انگلیس و فرانسه را در خاورمیانه مخدوش کرده است. کسی در خاورمیانه دولتهای این سه کشور را دولتهایی قابل اعتنا و میانجی بی طرف نمی داند. این سه کشور جملگی روابط نامتعادلی در خاورمیانه و به نفع اسرائیل دارند و جملگی قادر نیستند یا اعتقادی به جلب اعتماد سایر طرفهای بحران خاورمیانه ندارند. واشنگتن، لندن و پاریس حمایت از اسرائیل را با حمایت از رهبران خطاکار و سیاستهای جنگ افروزانه تل آویو یکی گرفته اند. چنانکه حمایت از اسرائیل به حمایت از جنایات جنگی، حمایت از نسل کشی مردم در فلسطین و لبنان، آدم ربایی و هزاران جرم و جنایت دیگر تعبیر می شود.
به نظر می رسد نقطه تعادل این سیاست فقط با مشارکت آلمان و ایتالیا می تواند تحقق یابد.
آلمان گرچه مانند ایتالیا در خاورمیانه سابقه استعماری و سیاستهای یکجانبه ندارد، اما چون خود را وامدار اسرائیل در قضیه بدرفتاری با یهودیان می داند، در نهایت دامنه مانور خود را محدود می کند. آلمانها هم به نوعی حمایت از اسرائیل را با حمایت از سیاستهای غلط تل آویو مخلوط کرده اند. اما ایتالیا وضعیت دیگری دارد. ایتالیا با همه کشورهای خاورمیانه رابطه اقتصادی و مالی و سیاسی خوبی دارد. ایتالیا در خاورمیانه منفور نیست و می تواند بین بیروت، دمشق و تل آویو و یا سایر پایتخت های خاورمیانه تردد کنند. ایتالیا هم طرفدار اسرائیل است اما مجبور نیست مثل آلمان شرمنده یهودیان باشد. از این رو ایتالیا وارد تجربه جدیدی در خاورمیانه شده است. موفقیت این تجربه جدید در گرو آموختن درس های خاورمیانه است. ایتالیا سرمایه هنگفتی را که همان اعتبار این کشور است را به میدان خاورمیانه وارد کرده است، طبعا حفظ و توسعه این سرمایه مهم در گرو برخورد منصفانه و متعادل با تحولات خاورمیانه است.
این مزیت های نسبی محور اروپایی - آمریکایی را وادار کرد تا از ایتالیا بخواهد در این عرصه وارد شود. به یاد داشته باشیم که ایتالیایی ها در صحنه داخلی قهرمان ایجاد دولتهای ائتلافی هستند و می توانند احزابی را در یک دولت شرکت دهند که با هم رقابت ذاتی دارند، اینک کنسرسیوم سیاسی ایتالیایی در عرصه خاورمیانه فعال شده است و چشمان بسیاری را به دنبال خود دارد.