مهمترین وقایع آمریکا در سال 1999
عاملى که بیش از همه در سال 1999 توجه و سرمایه آمریکا ییان را به خود جلب کرد، خود رقم 1999 بود که به دلیل تغییر یکپارچه به رقم 2000 نگرانى ها و تبلیغات زیادى را همراه خود داشته است . اگر چه تا زمان حلول واقعى قرن بیست و یکم هنوز یک سال باقى مانده است ولى به دلیل همزمانى آن با تغییر هزاره میلادى حلول سال دوهزار با هیجان خاصى همراه شد.
در کنار مشکلات واقعى که با حلول سال 2000 در کار بعضى از رایانه ها ایجاد مى شده تبلیغات اغراق آمیز در این زمینه نیز باعث جنب و جوش خاص در مردم و سودآورى برخى شرکتها شد.
رویدادهاى مهم سیاسى
استیضاح رئیس جمهورى آمریکا که قبلاً فقط یکبار در تاریخ این کشور روى داده بود به غائله اى که در سال 1998 پیرامون روابط نامشروع کلینتون با مونیکا لوینسکى برپا شده بود ، پایان داد. رأى نهایى این بود که رئیس جمهور شهادت دروغ نداده و در رویه قضایى اخلال نکرده است. اشتباه سال «بیل کلینتون» وکلایش این بود که در روند جمع آورى کمک براى هزینه هاى حقوقى پرونده کلینتون از فهرست آدرس هاى آماده اى استفاده کرده بودند که نام پدر مونیکا لوینسکى نیز در آن بود. آقاى لوینسکى در پاسخ نوشت: «شما ها باید احمق باشید که این نامه را براى من فرستادید».
مرکز تجارت جهانى
کلینتون با پشت سر گذاشتن محاکمه خود ، سراغ بحران کوزوو رفت. آمریکا همراه با کشورهاى عضو ناتو به بمباران هوایى وسیع علیه یوگسلاوى دست زد تا حکومت این کشور را به دخالت نیروهاى ناتو در کوزوو راضى سازد. حملات آمریکا و ناتو با خطاهاى (عمدى یا غیرعمدی) زیادى همراه بود که مهمترین آن حمله به سفارت چین در بلگراد بود که خشم مردم چین علیه آمریکا را به دنبال داشت. در چند مورد نیز عده زیادى از مردم کوزوو مورد اصابت قرار گرفتند و کشته شدند. در مجموع دخالت ناتو باعث شد تلفات این نزاع منطقه اى بیشتر شود و شمار آوارگان به یک میلیون نفر برسد. از جمله رویدادهاى مهم سال 1999 که رسانه هاى آمریکا آن را بازتاب ندادند حملات مستمر هوایى آمریکا و انگلیس علیه عراق بود که هزاران نوبت (بنا به یک گزارش 16 هزار بار) صورت گرفته است. در خاورمیانه آمریکا از پیروزى «ایهود باراک» در انتخابات نخست وزیرى اسرائیل استقبال کرد و مذاکرات به بن بست رسیده صلح را دوباره به جریان انداخت. از مهمترین تحولات در این زمینه راضى شدن سوریه به مذاکرات با اسرائیل و دیدار با راک و فاروق الشرع در واشنگتن بوده است. روابط ایران با آمریکا در طى سال 1999 دچار تحول تازه اى نشد. آمریکا اگر چه از دادن لقب تروریست ترین کشور به ایران خوددارى ورزید ، ولى همچنان ایران را متهم به حمایت از تروریسم و اخلال در صلح خاورمیانه کرد. رفع تحریم مواد غذایى و کشاورزى و لوازم نوسازى هواپیماهاى بویینگ از جمله اقدامات نسبتاً مثبت آمریکا بود. لیکن سخت گیرى و اهانتى که مأموران اداره مهاجرت در فرودگاه نیویورک به هیأت هاى علمى ، مذهبى و هنرى ایران روا داشتند نشان داد که برقرارى روابط حتى در سطح مردمى چیزى است که فقط عده اى از مقامات دولتى آمریکا به زبان جارى مى سازند و به صورت یک خط مشى عملى در نیامده است. روابط آمریکا با کشورهاى آمریکاى مرکزى در سال 1999 نیز شاهد دو رویداد نسبتاً مهم بود: نخست، انتقال مالکیت کانال پاناما از سوى آمریکا به دولت پاناما بود. دوم، اعتراض گسترده دولت و مردم کوبا به مراقبت آمریکا از یک کودک کوبایى بود. تعدادى از بستگان این کودک که او را با خود به آمریکا مى بردند در راه جان سپردند و دولت آمریکا او را به طور موقت تحت تکفل خود درآورده است . اکنون پدر کودک در هاوانا در انتظار استرداد فرزندش است.
رقابتهاى انتخاباتى
رقابتهاى مقدماتى براى انتخابات ریاست جمهورى آمریکا و انتخابات کنگره این کشور در سال 2000 بخش مهمى از توجه رسانه هاى آمریکا را به خود جلب کرد. در رقابتهاى ریاست جمهورى «ال گور» معاون «بیل کلینتون» با «بیل بردلی» براى احراز نامزدى حزب دموکرات رقابت مى کند. دو نامزد برجسته حزب جمهوریخواه نیز جورج بوش دوم (پسر رئیس جمهور سابق آمریکا) و «جان مک کین» هستند. آنچه در مواردى بیش از رقابت براى ریاست جمهورى جلب توجه کرده است، مسابقه براى کرسى ایالت نیویورک در سناى آمریکا است. در سال گذشته هیلارى کلینتون ، همسر رئیس جمهورى آمریکا وقت زیادى را براى آشنا شدن با مردم و مسائل نیویورک صرف کرد تا شاید بتواند جولیانى شهردار نیویورک را که نامزد جمهوریخواهان براى مجلس سنا است ، شکست دهد. او براى جلب نظر یهودیان با نفوذ نیویورک یک سفر نیز به اسرائیل انجام داد. از رویدادهاى جالب توجه در هفته هاى اول سال 1999 کناره گیرى «نیوت گینگریچ» رئیس مجلس نمایندگان آمریکا بود که طى چهار سال قبل از آن خود را به عنوان معمار و پیش برنده سیاستهاى جمهورى خواهان مطرح ساخته بود.
تحولات رویدادهاى اقتصادى
یکى از مهمترین رویدادهاى اقتصادى سیاسى سال در آمریکا سرکوب تظاهرات در شهر « سیاتل » توسط پلیس آمریکا بود که مثل یک نیروى ضد شورش مجهز شده بود و شدت عمل زیاد از خود نشان داد. بیش از 3 هزار نفر با حضور خود در خیابان هاى سیاتل ، مانع ورود نمایندگان کشورها به محل برگزارى نشست سازمان تجارت جهانى شدند. هدف این تظاهرات که در کنار محل نشست نمایندگان کشورهاى عضو سازمان تجارت جهان (دبلیو – تى – او) انجام گرفت، اعتراض به تصمیمات بین المللى این سازمان بود. بازار بورس سهام آمریکا که مرکز آن در نیویورک است توجه مردم عادى در آمریکا را بیش از پیش به خود جلب کرد. دادو ستد هاى مردم عادى از طریق اینترنت باعث شد بازار هیجان و تب بیشترى پیدا کند و حرکت شاخص ها به طور دقیق قابل پیش بینى نباشد.
شاخص «دى جى اى آ» که نبض سنج بازار بورس نیویورک است در نهم فروردین ماه از مرز ده هزار عبور کرد. این براى عده اى همچون حلول سال 2000 بود. شاخص مهم دیگر یعنى «نزدک» نیز طى دو ماه آخر سال جهش چشمگیرى از خود نشان داد و مرزهاى سه هزار و چهار هزار را در فاصله کوتاهى طى کرد. بودجه دولت آمریکا در سال، 869 میلیارد دلار تعیین شده بود که 277 میلیارد دلار آن براى مصارف نظامى در نظر گرفته شد. اگر چه رشد اقتصاد آمریکا در سال 1999 نیز براى چندمین سال متوالى ادامه یافت و بر میانگین درآمد افزوده شد، ولى شکاف ثروتمند و فقیر بیشتر شد. طى سالهاى 1997 تا 1999 یک درصدمردم آمریکا که بیشترین ثروت را دارند 115 درصد به ثروت خود افزودند ولى یک پنجم مردم که فقیرترین محسوب مى شوند شاهد نه درصد کاهش بیشتر در ثروت خود بودند. شاخص قابل توجه دیگر ازاقتصاد کلان آمریکا در سال 1999 نرخ تورم بود. افزایش بازده کار در آمریکا باعث شد ضمن اینکه تورم همچنان در سطح پایین ماند، فرصتهاى اشتغال زیاد شده، بیکارى افزایش نیابد . لذا اداره خزانه فدرال (بانک مرکزی) آمریکا تورم را چندان افسار گسیخته ندید که نرخ بهره را بیش از نیم درصد افزایش دهد. محاکمه شرکت مایکروسافت به اتهام استفاده از روش هاى انحصار طلبانه در بازار نرم افزارهاى رایانه اى از جنجالى ترین رویدادهاى سال بود.
مایکروسافت که در طول کمتر از دو دهه به بزرگترین شرکت آمریکا (با 600 میلیارد دلار ارزش سهام) تبدیل شده، ممکن است سرانجام به حکم دادگاه به چند شرکت کوچکتر تجزیه شود. «بیل گیتز» بنیانگذار و مدیر عامل «مایکروسافت» هر ماه با افزودن میلیاردها دلار به ثروت خود مقام خود را به عنوان ثروتمندترین شخص جهان استحکام بخشید. اگر چه با احتساب تورم هنوز هم «جان راکفلر» غول نفتى آمریکا (متوفى 1937 ) ثروتمندترین شخص تاریخ آمریکا محسوب مى شود و بیل گیتز در رده پنجم قرار دارد. در سال 1999 تحولات در شرکتهاى آمریکائى همچون سال قبل ادامه یافت. از جمله شرکت «ویاکام» شبکه تلویزیونى «سى بى اس» را که متعلق به شرکت «وستینگهاوس » بود به قیمت 36 میلیارددلار خرید . حاصل این ادغام پدید آمدن دومین شرکت بزرگ رسانه اى در جهان بود.
تحولات سریع در فن آورى مخابرات و رایانه ها باعث شد ارتباطات تلفنى ، اینترنت و تلویزیون هاى کابلى به سوى هم نزدیک و در مواردى یکپارچه شوند. استفاده از اینترنت همچنان گسترش یافت و فروشگاه هاى زیاد و متنوعى روى این شبکه ایجاد شد. تحولات در این زمینه وسیع بود و تغییرات محسوسى را در زندگى مردم باعث شد . مجله تایم، بنیانگذار و مدیر عامل فروشگاه آمازون را به عنوان مرد سال معرفى کرد. آمازون که ابتدا کار خود را با دریافت سفارش کتاب از طریق اینترنت آغاز کرد به تدریج به بزرگترین فروشگاه رایانه اى با انواع کالاها تبدیل مى شود.
رویدادهاى اجتماعى:
گرماى کم سابقه تیرماه در آمریکا سبب شد در چندین شهر ، حالت فوق العاده اعلام و مصرف آب در موارد غیرضرورى جرم محسوب شود. در شهریور ماه پشه هابه صورت یک دشمن جدى مردم در ایالت نیویورک درآمدند. ویروس «انسفالیتز» که توسط پشه ها حمل مى شد. باعث مرگ هفت نفر و بیمار شدن 52 نفر گردید. براى پیشگیرى از سرایت بیشتر بیماری، بخش وسیعى از شهر نیویورک سمپاشى و به بدن کودکان ماده دفع کننده پشه مالیده شد. در 24 شهریور ماه، طوفان دریایى «فلوید» به سواحل شرقى آمریکا رسید و در نتیجه 33 نفر کشته شدند و حدود 800 میلیون دلار خسارت به بار آمد. تحقیقات و بررسى ها در سال 1999 نشان داد که پزشکان و بیمارستانهاى آمریکا خطاهاى زیاد و پرهزینه اى را مرتکب مى شوند. بر پایه این گزارشها ، خطاهاى پزشکى و بهداشتى در آمریکا به عنوان هشتمین عامل مرگ و میر در این کشور شناخته شد. دو دانش آموز 17 و 18 ساله دبیرستان «کلمباین » در ایالت کلرادو ، 13 نفر از دانش آموزان و یک معلم مدرسه شان را به رگبار گلوله بستند و سپس خود را کشتند. در این حادثه که نمونه هاى کوچکتر آن در چند شهر دیگر آمریکا اتفاق افتاده، دهها نفر مجروح شدند. هواپیماى پرواز 990 شرکت هواپیمایى مصر دقایقى بعد از شروع پرواز خود از نیویورک در اقیانوس اطلس سقوط کرد و 217 نفر سرنشینان آن جان خود را از دست دادند. دلیل سقوط هنوز معلوم یا فاش نشده است.
رخدادهاى ورزشى:
براى بسیارى از آمریکاییان ، خداحافظى «مایکل جوردن» از بسکتبال ، یک رویداد مهم بود. واقعه دیگر ، پیروزى تیم فوتبال زنان آمریکا در جام جهانى این رشته بود که البته با تبلیغات فراوان و حرکات ناپسند همراه بود. جو ناسالم ورزش حرفه اى در آمریکا یکبار دیگر در سال 1999 خود را نشان داد. «هالى فیلد» قهرمان سنگین وزن مسابقه مشت زنى حرفه اى ، در مسابقه با «لوئیس » به وضوع شکست خورد ولى به کمک داوران نتیجه مساوى اعلام شد. در مسابقه بعدى که درآمد گردانندگان و رسانه ها را مضاعف کرد لوئیس برنده اعلام شد.
فوت شدگان:
مهم ترین شخصیتى که مرگ او توجه رسانه هاى آمریکا را به خود جلب کرد. «جان کندى» پسر رئیس جمهورى اسبق آمریکا بود. کندى در طى یک سفر کوتاه در داخل آمریکا ، با هواپیماى کوچکى که خود خلبانى آن را به عهده گرفته بود، دچار سانحه شد. از دیگر فوت شدگان، «استنلى کوبریک» کارگردان و سازنده فیلم هاى مشهور مثل «اودیسه 2001 و «دکتر استرنج لاو» بود.