مجید علیزاده، کارشناس ارشد مطالعات امریکا
در ایالات متحده معمولا آرامش میان دو انتخابات، دوره اى است که مردم این کشور از آرامش سیاسى نسبى برخوردارند. از این رو اکنون که انتخابات میان دوره اى سال 2006کنگره به تازگى به پایان رسیده و هنوز رقابت هاى انتخاباتى ریاست جمهورى سال 2008به طور جدى آغاز نشده است، مردم این کشور بر خلاف نامزدهاى ریاست جمهورى تا اندازه اى به دور از هیاهو هاى سیاسى و به ویژه تبلیغات رسانه اى هستند. اما در همین حال یکى از مسایلى که اکنون بر رقابت هاى درون حزبى نامزدهاى ریاست جمهورى 2008در کالج هاى حزبى ایالات ها تاثیرگذار خواهد بود چگونگى موضعگیرى و یا راى آنان درباره لایحه تامین بودجه 21000نیروى تازه اعزام شده به عراق به عنوان پیامد مالى راهبرد تازه بوش است که اکنون در سناى این کشور در دست بررسى مى باشد. در این نوشته تلاش خواهد شد تا به بررسى تاثیر این لایحه بر موضعگیرى نامزدهاى هر یک از دو حزب این کشور و پیامدهاى سیاسى یک پدیده مالى پرداخته شود.
در حزب دموکرات که همه نگاه ها به هیلارى کلینتون همسر رییس جمهور پیشین ایالات متحده، سناتور ایالات نیویورک دوخته شده است، که نامزدى اش را چند روز قبل اعلام کرد.
وى در این زمینه و به ویژه انتقاد از بحران عراق بسیارمحافظه کارانه برخورد مى کند و تاکنون جانب احتیاط را از دست نداده است. از این رو انتقادهاى بسیارى از سوى حزب دموکرات در این زمینه از وى و به ویژه از سوى جان ادواردز که مى توان وى را قدرتمندترین رقیب هیلارى کلینتون در رقابت هاى نامزدى درون حزبى پیش رو در کارولیناى شمالى به عنوان یکى از پایگاه هاى همیشگى حزب دموکرات دانست؛ جایى که جان ادوادرز در دوره گذشته از سوى حزب دموکرات به سنا راه یافته بود.
یکى دیگر از موانع بالقوه هیلارى کلینتون براى شکست جان ادواردز، قدرت و نفوذ سیاسى او در ایالت آیووا است. جایى که وى به عنوان یکى دیگر از کانون هاى ضد جنگ حزب دموکرات سازماندهى انتخاباتى خوبى انجام داده است. اما راى مثبت او در سال 2002همانند هیلارى کلینتون براى حمله به عراق، پاشنه آشیلى است که سال آینده رد خود را برجا خواهد گذاشت. از این رو اکنون پیش بینى مى شود که ادواردز از مسدود شدن منابع مالى براى راهبرد تازه بوش پشتیبانى کرده و به این لایحه راى منفى بدهد.
با این حال و در زمینه رقابت هاى درون حزب دموکرات، اگر ادواردز بتواند در ژانویه سال آینده هیلارى کلینتون را در کالج حزبى - به عنوان نقطه آغاز رقابت حساس نامزدها- در ایالت آیووا، شکست داده و در کارولیناى جنوبى به عنوان یکى دیگر از کانون هاى هوادارى خود این پیروزى را تکرار کند، بزرگترین ضربه را بر پیکر شانس کلینتون وارد خواهد کرد.
از این رو با توجه به مساله راى گیرى در سنا درباره لایحه کنونى به عنوان بحث مالى ادامه حضور این کشور درعراق، اکنون پرسش این است که هیلارى کلینتون براى پیروزى بر جان ادوارزد در کارولیناى شمالى به عنوان یکى از بزرگترین پایگاه هاى ضد جنگ (عراق) حزب دموکرات تا چه اندازه از سوى جان ادواردز تحت فشار قرار خواهد گرفت و آیا این فشارها باعث خواهد شد که او از پوست محافظه کارى خارج شود.
از دیگر رقباى هیلارى کلینتون در حزب دموکرات که آمادگى خود را براى نامزدى اعلام کرده، بارک اوباما، سناتور کنیایى الاصل سناى ایالات متحده از ایالات ایلینویز است. او که در زمینه جنگ و مسائل عراق دیدگاهى نزدیک به هیلارى کلینتون دارد، همواره از مطرح شدن به عنوان سناتور پرچم دار دموکرات هاى مخالفت با جنگ عراق پرهیز کرده است.
با این حال اوباما در حالى که در سال 2005به سنا راه یافت که در راى گیرى سال 2002که در چارچوب قانون اساسى این کشور براى دادن اجازه حمله به عراق به رییس جمهور انجام شد، حضور نداشت. لایحه اى که هیلارى کلینتون در آن هنگام به علت حضور در سنا به آن راى مثبت داد و از این رو داراى سند مکتوب جنگ طلبى در این زمینه شد. موضوعى که خود هیلارى هم اکنون آن را شدیدا رد مى کند. از این رو اوباما که در حال حاضر به عنوان بزرگترین رقیب بالقوه براى نامزدى هیلارى کلینتون به شمارمى آید مى تواند جایگاه هیلارى کلینتون را در کالج هاى ایالتى حزب دموکرات تهدید کرده و موضعگیرى هاى بعدى وى همانند لایحه تامین بودجه جنگ عراق را تحت تاثیر قرار دهد.
از این رو اکنون بزرگترین تهدید براى نامزدى هیلارى کلینتون انکار روشن موضوع راى مثبت وى به لایحه جنگ عراق در سال 2002است، چرا که ممکن است زمینه اتهام وى به دروغگویى و دورویى را فراهم کرده و او را در موضع ضعف براى دفاع از خود قرار دهد. با توجه به مصوبه در دست تصویب سنا در زمینه مخالفت با برنامه اعزام بیشتر نیرو به عراق و به ویژه غیر الزام آور بودن آن پیش بینى مى شود هیلارى کلینتون از آن پشتیبانى کرده و یک موضع بى رنگ و بو بگیرد. چرا که با توجه به زمان اندک باقى مانده تا انتخابات کالج هاى ایالتى، از این راه چهره انتخاباتى خود را به ویژه در رقابت هاى درون حزبى بازسازى کند. اما در آن سوى دیگر میدان و در حزب جمهورى خواه، مطمئن ترین موضع، دفاع بى چون و چرا از افزایش تدریجى نیروها در عراق در راستاى عقب نماندن از خط مقدم اکثریت جمهورى خواهان از برنامه هاى رییس جمهور است. از این رو نامزدهاى رده نخست حزب جمهورى خواه در این خط قرار خواهند گرفت.
سناتور جان مک کین در این راستا حیات انتخاباتى نامزدهاى حزب جمهورى خواه همانند جان مک کین سناتور ایالت آریزونا در کالج هاى ایالتى به عنوان مهمترین نامزد این حزب به پشتیبانى همه جانبه وى از جنگ در عراق و برنامه افزایش نیرو در این کشور بستگى دارد. موضوعى که خود مک کین نیز بارها آن را نشان داده است.
از گزینه هاى دیگرى که در خط نخست نامزدى در این حزب هستند مى توان از رودلف گیولیانى شهردار پیشین نیویورک و میت روم نى فرماندار پیشین ایالات ماساچوست نام برد. پیش بینى مى شود این دو که اکنون با برنامه تازه بوش در زمینه افزایش نیروهاى این کشور در عراق همراهى مى کنند در ماه هاى آینده یکى یا حتى هر دو آنها بر پایه مصلحت سیاسى چرخش کرده و مخالفت خود را با ادامه برنامه هاى بوش در عراق در راستاى برگرداندن اوضاع در این کشور آشکارتر کنند. اما سناتور مک کین نامزد مطرح تر جمهورى خواه که همواره خواهان حضور هر چه گسترده تر ایالات متحده در عراق است نمى تواند از این چرخش به عنوان یک برگ برنده انتخاباتى بهره ببرد. میت رومنى در این راستا و به دلیل وضعیت پیچیده سیاسى جنگ براى جمهورى خواهان که اساسا در مخالفت هاى بى پرده سام براون بک سناتور ایالت کانزاس با بوش و برنامه هاى افزایش نیرو بازتاب یافته است مى توان پیش بینى کرد که وى به لایحه مالى در دست بررسى سنا راى منفى داده و به این ترتیب چند دستگى را در حزب جمهورى خواه عمیقتر نماید.
وى در میان جمهورى خواهان با ارائه یک دیدگاه مخالف جنگ و جا انداختن خود به یک گزینه مخالف جنگ در میان نامزدهاى این حزب در پى بدست آوردن همزمان آراى انجیل گرایان به عنوان هواداران بنیاد گراى حزب جمهورى خواه و آراى مخالفان جنگ هوادار این حزب مى باشد. از این رو چنانچه وى عزم خود را به عنوان نامزد نخست این حزب جزم کند، با توجه به تصمیم به فتح آراى دو کانون یاد شده با اظهار نظر و موضعگیرى هاى خود فشار سنگینى را بر روى جمهورى خواهان و به ویژه بوش (در ادامه راه کوتاه دولت وى) خواهد گذاشت، هر چند در ایالت متحده بیش از یک حوزه انتخاباتى ضد جنگ در میان انجیل گرایان وجود ندارد و از این رو پایه ریزى راهبرد انتخاباتى براون بک براین اساس اشتباه بزرگى خواهد بود، اما همانند سراسر ایالات متحده، مهم ترین مساله، نگرانى فزاینده کنونى درباره چگونگى اداره و هدایت جنگ در ماه هاى پیش رو است و از این رو شکست بوش در عراق مى تواند به افزایش کانون ها وایالت هاى مخالف جنگ هوادار حزب جمهورى خواه و در نتیجه تقویت جایگاه براون بک کمک بسیارى کند. در این راستا و با توجه به پیشینه مخالفت هاى براون بک با برنامه بوش در عراق، پیش بینى مى شود وى به این لایحه راى مخالف داده و گام بلندى را در راستاى افزایش آراى خود براى ریاست جمهورى 2008 بردارد.
امتیاز دیگر براون بک در این راه وجود جمهورى خواهان مخالف جنگ همانند چوک هاگل سناتور ایالت نبراسکا است که همانند براون بک همواره از پرچم داران مخالفت با برنامه افزایش نیرو به عراق و یکى دیگر از نامزدهاى این حزب جمهورى براى انتخابات پیش رو است. مساله اى که مى توانند کمک بسیارى به گسترش دیدگاه هاى براون بک بکند.
با توجه به تمام این موارد دوره کنونى و به ویژه موضعگیرى و چگونگى راى دادن به لایحه تامین منابع مالى اعزام نیروهاى تازه به عراق، نقطه بسیار حساسى است که در صورت تصویب به خط تقسیمى تبدیل خواهد شد که چند دستگى را به ویژه در میان نامزدهاى ریاست جمهورى حزب دموکرات تشدید مى کند و همان گونه که تجربه جنگ ویتنام نشان داده است این لایحه و چگونگى راى دادن به یکى از معماهاى حزب دموکرات تبدیل خواهد شد. در سال هاى دهه 1960و جنگ ویتنام، هنگامى که احساسات ضد جنگ بسیار بالا بود و دموکرات ها به عنوان حزب مخالف جنگ شناخته مى شدند برخى از سناتورهاى این حزب به دلیل ترس از اتهام بى ارزش دانستن مساله امنیت ملى به برنامه هاى مطرح شده از سوى حزب جمهورى خواه در زمینه افزایش اعزام نیرو به ویتنام راى مثبت دادند.
درباره حزب جمهورى خواه نیز همان گونه که گفته شد نخستین نشانه هاى این چند دستگى در حال روشن شدن است. از این رو اگر تا انتخابات 2008ریاست جمهورى راى دهندگان امریکایى به این نتیجه برسند که ایالات متحده به رهبرى حزب جمهورى خواه در باتلاق عراق گیر افتاده است، ناقوس مرگ شانس این حزب براى بدست آوردن ریاست جمهورى و کاخ سفید به صدا درخواهد آمد. شاید به همین دلیل است که جمهورى خواهان توان مالى و استراتژیکى خود را براى پیروزى در بحران عراق گذاشته است. چرا که به نظر مى رسد عراق رییس جمهور آینده ایالات متحده را تعیین خواهد کرد. از این رو اگر مساله عراق تا نوامبر 2008به عنوان مساله نخست سیاست خارجى ایالات متحده باقى بماند، به باور بسیارى از کارشناسان نقش محورى را در تعیین حزب و فرد پیروز کاخ سفید خواهد داشت و شاید بتوان گفت که رییس جمهور آینده عراق از دل بحران عراق بیرون خواهد آمد.