دینا مقلد
ترجمه: سیدمحسن ساری
براى کسى که مساله نوارهایى که سازمان «القاعده» بیرون مى دهد را پیگیرى مى کند، درمى یابد که در رابطه با تکنولوژى به کار گرفته در این نوارها پیشرفت کاملاً ملحوظى مشاهده مى شود و البته این امر مفاهیم ویژه اى را به دنبال دارد و باید اندکى تامل کرد.
ایمن الظواهرى معاون برجسته سازمان القاعده در آخرین نوار خود که درسوگ ابومصعب زرقاوى به نوحه سرایى پرداخته بود گویى در یکى از استودیوهاى کانال هاى ماهواره اى بسیار معروف سخن مى گفت و تنها موردى که در این میان کم بود حضور گوینده اى که با او سخن گوید، بود.
چهره الظواهرى در این نوار به طرزى بسیار حرفه اى و ماهرانه تنظیم شده بود. تصویر ظواهرى به قدرى ماهرانه تصویربردارى شده بود که هرگز نمى توان تصور کرد که از نظر تکنیکى روى آن کارهایى صورت گرفته شده باشد.
تصویر ظواهرى به صورت کامل و با دقتى بى نظیر تنظیم شده بود و نامبرده با لباسى افغانى و عمامه سیاه طالبانى جلوه اى دیگر یافته بود.
از نظر تکنیکى کاملاً روشن بود که نورپردازى متمرکزى بر چهره او تنظیم شده بود واین نورپردازى به قدرى از نظر فنى عالى بود که کاملاً مشخص بود که توسط یک گروه بسیار حرفه اى صورت گرفته است و از همه مهم تر نورپردازى فقط در یک زاویه متمرکز نشده بود.
ظواهرى بیانیه خود را قرائت مى کرد و از حرکات چشمهایش کاملاً معلوم بود که از Teleprompter استفاده مى کرد. Teleprompter سیستمى است که معمولاً نویسندگان اخبار از آن بهره مى جویند.
اما صداى ظواهرى واقعاً صاف و روشن بود و به نظر مى رسد که میکروفون کوچکى روى لباسش آویزان باشد پس زمینه اى که براى تصویر ظواهرى به کار گرفته شده بود، نتیجه به کارگیرى تکنولوژى بسیار معروف در استودیوهاى خبرى است که به «کروما» معروف مى باشد براى اضافه کردن «لوگوى» دستگاه تبلیغاتى «القاعده» نیز از همان تکنولوژى استفاده شده بود.
با تحلیل نوار اخیر ظواهرى مى توان این طور تصور کرد که نامبرده توسط یک گروه فنى -رسانه اى که مهارت هاى بسیار بالایى دارند و یا دست کم توسط یک گروه رسانه اى با نفوذ قدرتمند و بسیار با مهارت همراه مى شود.
و دیگر اینکه ضبط سخنان او در کوه هاى مرزى صورت نگرفته بلکه این کار دریک استودیوى کاملاً حرفه اى انجام شده است و صد البته نباید فراموش کرد که چند روز پیش اطلاعاتى مبنى بر حضور تعدادى فیلمبردار براى تصویربردارى از ظواهرى، به بیرون درز کرد.
از نظر تکنولوژیکى و قدرت تاثیرگذارى، تبلیغات «القاعده» بررسى ها و تحلیل هاى زیادى صورت پذیرفته است ولى نکته اى که باید به شدت مورد توجه قرار گیرد این است که چه کسى این تسهیلات را ارایه مى دهد.
و چه کسى از ادامه «اسطوره»! القاعده و اضافه کردن هاله هاى نورانى بر چهره اسامه بن لادن و معاونش و مریدانش بهره مىجوید.
نوار الظواهرى پرسش هاى دشوارى را مطرح مى سازد و امکان دارد که حتى این پرسش ها، مرز صداقتى را که امریکا ادعا مى کند براى دستگیرى رهبر القاعده و یارانش بیشترین تلاش ها را به کار مى برد، خدشه دار سازد همین امر درمورد کسانى که تولید و توزیع این نوارها راامکان پذیر مى سازند نیز صادق است.
در قبال تلاش رسانه اى که براى تنظیم و ارایه نوارهاى القاعده صورت مى پذیرد، پذیرش این امر بسیار دشوار مى نماید که نتوان هرگز رد پایى از این طریق به دست آورد تا اینکه بتوان اسامه بن لادن و ایمن الظواهرى و مریدانشان را دستگیر ساخت.
نوار اخیر ظواهرى و چهره بیمارگونه اسامه بن لادن این نکته را براى ما روشن مى سازد که در مورد جدى بودن تلاش ها براى دستگیرى رهبر القاعده و معاونش و مریدانش باید با دیده شک و تردید نگریست.