ایران راضی غرب ناراضی

گروه سیاست: در حالی که مقامات ایرانی گزارش اخیر مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی درباره فعالیت های هسته ای ایران را مثبت ارزیابی کرده اند، محمد البرادعی در مورد مسیر پرونده هسته ای تهران ابراز نگرانی شدید کرده و آمریکا خواهان افزایش فشارها به ایران شده است.
در گزارش 4 صفحه ای البرادعی که روز چهارشنبه به طور همزمان در اختیار 35 عضو شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی و اعضای شورای امنیت قرار گرفت، آمده است ایران به سرپیچی از درخواست های شورای امنیت سازمان ملل برای توقف برنامه غنی سازی اورانیوم ادامه داده و در مقابل، فعالیت هایش را در این زمینه گسترش داده است. همچنین در گزارش البرادعی، تهران به مانع تراشی در فعالیت های آژانس برای بررسی فعالیت های هسته ای مشکوک متهم شده و آمده است که این اقدام به معنای آن است که نمی توان تضمینی برای ماهیت صلح آمیز برنامه های هسته ای ایران ارائه داد. در این گزارش نسبت به درک جنبه های کشف نشده برنامه هسته ای ایران به رغم بازرسی های 4 ساله ابراز نگرانی شده است. مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی که در پایان مهلت 60 روزه قطعنامه 1747 شورای امنیت گزارش خود درباره برنامه های هسته ای ایران را ارائه داده، تصریح کرده است: ایران فعالیت های مرتبط با غنی سازی را متوقف نکرده است.
ایران تزریق گاز هگزافلوراید اورانیوم به سانتریفوژها را آغاز کرده و این کشور همچنان به فعالیت های مرتبط با پروژه رآکتور آب سنگین ادامه داده است. در این گزارش تاکید شده است ایران در تاسیسات نطنز در حال تزریق گاز به 1312 سانتریفوژ است اما میزان گاز تزریقی به آبشارها کمتر از 90-80 درصد مورد نیاز برای ساخت بمب اتم است. در این گزارش اشاره شده است که ایران 269 کیلوگرم UF6 تولید کرده و میزان غنی سازی اش تا 8/4 درصد بوده است. در گزارش البرادعی تصریح شده است که هیچ نشانه ای از فعالیت های بازفرآوری در حال انجام وجود ندارد. در این گزارش آمده که ایران با بازرسی ماهانه و سرزده از تاسیسات اتمی خود موافقت کرده اما از اوایل سال گذشته میلادی در برخی زمینه ها همچون نحوه ساخت و نصب دستگاه های سانتریفوژ، برخلاف گذشته اطلاعاتی در اختیار آژانس قرار نمی دهد. با این حال تهران با دیدی مثبت به گزارش البرادعی می نگرد. دبیر شورای عالی امنیت ملی در گفت وگو با واحد مرکزی خبر گفته است: همچنان که در گزارش مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی آمده است، در بازرسی از مواد موجود در ایران هیچ گونه اشکالی مشاهده نشده که این مساله نشان می دهد ایران در چارچوب حقوق بین المللی خود حرکت می کند.
علی لاریجانی افزود: البرادعی در گزارش خود اعلام کرده که سانتریفوژهای ایران 260 کیلو غنی سازی انجام داده اند و هیچ موردی از بازفرآوری در ایران مشاهده نشده و این در حالی است که در دو قطعنامه شورای امنیت تاکید شده بود بازفرآوری در ایران باید متوقف شود؛ در حالی که اصولابازفرآوری وجود نداشته است و این نشان می دهد که شورای امنیت با موضوع ایران تخصصی و فنی برخورد نمی کند، بلکه نگاه سیاسی دارد. وی گفت: البته البرادعی در مورد تعلیق ترتیبات فرعی معتقد است این تعلیق باید با توافق آژانس باشد؛ اما ایران این موارد را داوطلبانه انجام می داده و بنابراین حق دارد که در تصمیم های خود بازفرآوری کند. تعجب آور است که مدیرکل آژانس در گزارش خود می گوید واژه تعلیق ترتیبات فرعی در عرف آژانس وجود ندارد؛ اما ایشان برای توقف فعالیت های ایران بارها از واژه تعلیق استفاده کرده است.
نماینده دائم ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی نیز گزارش اخیر محمد البرادعی را سند دیگری در تایید صلح آمیز بودن فعالیت های هسته ای ایران دانست و به ایسنا گفت: البرادعی در این گزارش تایید می کند که هیچ شواهدی دال بر انحراف ایران از مسیر فعالیت های صلح آمیز دیده نشده است. علی اصغر سلطانیه در مورد برخی جوسازی ها از سوی رسانه های غربی درباره این گزارش و بزرگنمایی برخی موارد مبنی بر اینکه ایران مانع دسترسی های بازرسان به تاسیسات هسته ای شده است، اظهار داشت: چنین چیزی در گزارش البرادعی نیامده است. ایران در خصوص بازرسی ها از رآکتور اراک با توجه به معلق کردن اجرای بند 1/3 ترتیبات فرعی پادمان جامع - که از سوی مجلس شورای اسلامی و با ابلاغیه دولت در پذیرفتن بازرسی ها صورت گرفت - در این بخش تجدیدنظر کرده است. معاون امور بین الملل سازمان انرژی اتمی هم در ارزیابی از گزارش البرادعی آن را نشانه رفع ابهام از دو اتهام برخی کشورهای غربی بر ضد ایران دانست. محمد سعیدی گفت: در آخرین گزارش آژانس به عنوان مرجع رسمی رسیدگی به مسائل هسته ای، اعلام شد که فعالیت بازفرآوری در ایران مشاهده نشده و همچنین موضوع پلوتونیوم نیز به علت حل و فصل شدن آن، دیگر قید نشده است.
البرادعی: مساله ایران وخیم‌تر می‌شود
به رغم رضایت نسبی مسوولان هسته ای ایران از گزارش مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی، البرادعی خود در مورد سیر پرونده هسته ای تهران ابراز نگرانی شدید کرده و گفته است: مساله اتمی ایران وخیم تر می شود. البرادعی در سخنانی در حاشیه اجلاسی درباره پیمان منع گسترش سلاح های اتمی در لوکزامبورگ، وضعیت پرونده هسته ای ایران را رو به وخامت توصیف کرد و در مورد امکان بروز رویارویی هشدار داد. به گفته وی، شرایط در مسیری پیش می رود که ممکن است ایران به سطحی از دانش و توانایی هسته ای دست یابد که ماهیت آن برای آژانس قابل کشف نباشد و پیشروی در این زمینه به رویارویی سختی منجر می شود. مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی در عین حال با رویارویی نظامی با ایران ابراز مخالفت کرد و گفت: نمی توان با بمب راه امنیت را هموار کرد. البرادعی با اشاره به اظهارات برخی منابع غربی در مورد تلاش ایران برای تولید سلاح اتمی گفت: اگر فرض را بر صحت گفته های مقامات آمریکایی بگذاریم، برخورداری ایران از چنین قابلیتی سه تا هشت سال طول خواهد کشید.
1+5؛ تشویق به مذاکره، تهدید به تحریم
گروه 1+5 با ابراز نگرانی از واکنش گزارش البرادعی، خواستار پایبندی ایران به درخواست های شورای امنیت شد. وزارت امور خارجه آلمان به عنوان رئیس دوره ای اتحادیه اروپا با انتشار اطلاعیه ای با ابراز نگرانی از گسترش برنامه اتمی ایران و محدود کردن همکاری با آژانس موکداً از ایران خواست به راهی که در پیش گرفته، توجه کند و به درخواست های جامعه بین المللی عمل نماید تا بتوان به برنامه هسته ای صرفا غیرنظامی ایران اعتماد پیدا کرد. ریاست اتحادیه اروپا از ایران می خواهد از گفت وگوهایی که قرار است با خاویر سولانا مسوول ارشد سیاست های مشترک خارجی و امنیتی اتحادیه داشته باشد، استفاده کرده و شرایط مذاکرات را فراهم کند. انگلیس هم اعلام کرد درباره سر باز زدن ایران از تعلیق برنامه غنی سازی اورانیوم با متحدانش مشورت می کند. امیر جونزپری نماینده انگلیس در سازمان ملل هم با اشاره به اینکه گزارش جدید مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی در مورد فعالیت های هسته ای ایران باعث تعجب ما نشده، اعلام کرد موضع جامعه بین الملل در مقابل تهران تغییر نکرده و از این کشور می خواهیم به تعهداتش پایبند باشد. وزیر امور خارجه فرانسه هم اعلام کرد که اگر تهران کار در زمینه غنی سازی اورانیوم را متوقف نکند، خواستار اعمال تحریم های جدید در رابطه با ایران خواهد شد. برنارد کوشنر خاطرنشان کرد که امیدوار است مساله هسته ای ایران را با همکاران خود از آلمان، انگلیس، روسیه، آمریکا و چین ازجمله در دیدار وزرای خارجه گروه هشت که اوایل ماه ژوئن در آلمان برگزار می شود بررسی کند.
در حالی که کارشناسان 1+5 هفته آینده به بررسی مساله هسته ای ایران می پردازند، لیو ژینمن معاون نماینده دائم چین در سازمان ملل اظهار داشت: دیدار مقامات کشورهای 1+5 احتمالادر اواخر ماه میلادی جاری در فرانسه برگزار خواهد شد. با این حال ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه اعلام کرد که روسیه حل سیاسی- دیپلماتیک برنامه هسته ای ایران را خواستار است و سعی خواهد کرد که اوضاع مربوط به ایران به بن بست نرسد.
سخنگوی وزارت خارجه چین هم با بی طرف و حرفه ای خواندن گزارش البرادعی خواستار افزایش تلاش های دیپلماتیک برای پایان یافتن مساله هسته ای ایران شد. گزارش البرادعی محور مذاکره تلفنی وزیران خارجه ایران و ژاپن هم بود که در آن منوچهر متکی و تارو آسو بر ضرورت تداوم گفت وگوی 1+5 با ایران تاکید کردند و ژاپن از ایران خواست برنامه غنی سازی اورانیوم را در راستای قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل متوقف کند.
آمریکا در راه قطعنامه سوم
در پی انتشار گزارش البرادعی و اعلام عدم تعلیق غنی سازی در ایران، رئیس جمهور آمریکا خواستار تشدید تحریم ها علیه ایران شد. جورج بوش در کاخ سفید گفت در مورد فعالیت های هسته ای ایران و سرپیچی این کشور از درخواست های بین المللی با سران چین و روسیه گفت وگو می کند تا درباره تدابیر بعدی تصمیم بگیرد. بوش افزود که رهبران چین و روسیه باید بفهمند که آنها و نیز جهان در صورتی که ایران اجازه یابد به کشورهای دارنده سلاح هسته ای بپیوندد، رنج خواهند برد. بوش احتمالابا ولادیمیر پوتین و هوجین تائو روِسای جمهور روسیه و چین در حاشیه نشست جی هشت در آلمان دیدار خواهد کرد. نیکلاس برنز معاون وزیر خارجه آمریکا هم تهدید کرد اگر ایران به بی اعتنایی خود ادامه دهد، قدرت های بزرگ به طرف قطعنامه سوم حرکت خواهند کرد و تلاشی را از سوی کشورها خواهید دید که حتی فراتر از تحریم های شورای امنیت حرکت کرده و فراتر از آن تحریم ها حتی اقدام های سخت تری را علیه دولت ایران وضع خواهند کرد. گوردون جاندرو سخنگوی کاخ سفید در امور امنیت ملی نیز گفت که گزارش آژانس به مثابه اتهام نامه ای ملامت بار علیه ایران است. وی مدعی شد ارزیابی آژانس بین المللی انرژی اتمی فهرست جامعی از ادامه تمرد ایران از جامعه بین المللی است و نشان می دهد که رهبران ایران تنها در حال تشدید انزوای مردم ایران هستند. زلمای خلیل زاد سفیر آمریکا در سازمان ملل که ریاست دوره ای شورای امنیت را بر عهده دارد هم پس از ارائه گزارش البرادعی گفت: آنچه تاکنون انجام داده ایم کافی نبوده و باید کارهای بیشتری انجام شود. زمان فشار بیشتر فرارسیده است تا در محاسبات ایران تغییراتی ایجاد کنیم.