غلامرضا قلندریان
اجلاس سران هشت کشور عمده صنعتی جهان، در حالی در شهر سنت پترز بورگ روسیه آغاز به کار کرده است که با توجه به تحولات منطقه ای و بین المللی، با چالشهای مهمی روبه روست؛ چالشهایی که این کشورها خود به نوعی سبب ساز آن بوده اند.
در این اجلاس سه روزه، سران گروه 8 مهمترین مسایل جهان از جمله مسأله هسته ای ایران و فعالیتهای صلح آمیز آن، تحولات خاورمیانه و عراق، آزمایشهای موشکی کره شمالی و مسایل مربوط به امنیت انرژی را مورد بحث و تبادل نظر قرار می دهند.
همزمانی شروع به کار اجلاس سنت پترز بورگ و اوج گیری حملات رژیم صهیونیستی به لبنان و فلسطین، تحولات خاورمیانه را به اضطراری ترین موضوعی تبدیل کرده است که کشورهای عضو این گروه باید برای حل و فصل آن تصمیم گیری کنند.
این در حالی است که آمریکا و انگلیس در میان خشم و شگفتی افکارعمومی جهان به واسطه حملات سرکوبگرانه رژیم غاصب صهیونیستی در فلسطین و لبنان، دومین قطعنامه پیشنهادی درباره متوقف کردن عملیات نظامیان این رژیم را به بهانه دفاع از خود در لبنان و غزه وتو کرده و ادامه این عملیات را که طی 5 روز گذشته به تخریب منابع و مراکز زیرساختی و زیربنایی لبنان و همچنین شهید و مجروح شدن دهها شهروند لبنانی انجامیده است، توجیه می کنند.
روسیه نیز در واکنش به حملات رژیم صهیونیستی به لبنان، این حملات را محکوم کرده و همین امر دشواری ریاست دوره ای این کشور بر گروه 8 را نشان می دهد.
پوتین رئیس جمهور روسیه، با توصیه به طرفهای درگیر برای پایان دادن به عملیات نظامی، تصریح کرده است؛ تلاش خواهند کرد تا هرچه زودتر آرامش به لبنان و مناطق فلسطینی بازگردد.
در این زمینه، به نظر می رسد با حمایتهای همه جانبه آمریکا و انگلیس از تهاجمهای اخیر و رو به گسترش رژیم صهیونیستی به لبنان، 8 کشور صنعتی حاضر در اجلاس سنت پترز بورگ صرفاً به ابراز نگرانی از اوج گیری مناقشه بسنده کرده و از دو طرف بخواهند خویشتنداری کنند.
بدین ترتیب، به نظر می آید بحران جاری خاورمیانه، مسأله هسته ای ایران را که آمریکا امیدوار بود با کسب نظر مثبت روسیه، اجماعی را در این زمینه حاصل کند، تحت الشعاع قرار داده است.
با وجود این، روسیه با اعمال تحریمهای غرب- به جهت پاسخگویی اجباری ایران به ضرب الأجل تعیین شده از سوی آنها- مخالفت و تصریح کرده است که ایران نیازمند وقت بیشتری است و غربیها باید صبور باشند.
از طرفی آزمایش هفت موشک بالستیک کره شمالی در روزهای گذشته موجب شد تا بررسی این مسأله در دستور کار اجلاس جاری گروه 8 قرار گیرد.
چین، میدان دار مذاکرات شش جانبه شبه جزیره کره، پیش از این قطعنامه تحریم علیه کره شمالی را وتو کرده و با این تصمیم ناکامی دیگری را متوجه اقدامهای یکجانبه گرایانه آمریکا در معادلات منطقه ای و جهانی وارد ساخته است.
بر این اساس احتمال بازگشت کره شمالی به مذاکرات شش جانبه، مهمترین تحولی خواهد بود که در راستای حل وفصل این مناقشه آسیای جنوب شرقی رخ می دهد.
یکی از مسایل چالش برانگیز اجلاس سنت پترز بورگ، موضوع حقوق بشر و برخورد غربیها با این مسأله در دیگر کشورها و استفاده ابزاری از دموکراسی است.
پوتین با اشاره به سخنان بوش در اجلاس گروه هشت -که موجب تعجب و تمسخر شرکت کنندگان شد- اظهارداشت، غربیها مایل نیستند وضع دموکراسی و حقوق بشر در کشورهای خود را مورد بررسی و نظر قرار دهند، از این رو بدیهی است که شرکت کنندگان در اجلاس گروه 8 به مسایل اقتصادی و بویژه امنیت انرژی توجه بیشتری از خود بروز دهند.
اجلاس سران گروه 8 امروز در حالی پایان می یابد که مجموعه ای از قراردادهای موجود میان این کشورها (روسیه، آمریکا، فرانسه، انگلیس، کانادا، ژاپن، آلمان، ایتالیا) به امضا خواهد رسید که گمان نمی رود اجرای آنها بتواند به حل و فصل بسیاری از مسایل و معضلات جهانی کمک کند.