در جامعه مردم سالار، مطبوعات نباید زیر نظر حکومت کار کنند. در دولت هاى مردم سالار، نه وزارت اطلاعاتى براى کنترل مطالب روزنامه ها یا فعالیت خبرنگاران وجود دارد، نه شروطى براى بررسى صلاحیت خبرنگاران و نه اجبارى براى این که خبرنگاران به اتحادیه هاى زیر نظر حکومت بپیوندند. مطبوعات آزاد، مردم را آگاه مى سازد، گردانندگان را مورد سوال قرار مى دهد و شرایطى را براى مباحثات منطقه اى و سراسری، فراهم مى کند.
حکومت هاى مردم سالار به مطبوعات آزاد بال و پر مى دهند. سیستم قضایى مستقل، جامعه مدنى تحت حاکمیت قانون و بیان آزاد همگى از مطبوعات آزاد حمایت مى کنند. مطبوعات آزاد باید از حمایت قانونى برخوردار باشد.
در حکومت هاى مردم سالار، دولت مسوول اعمالش است. به همین دلیل شهروندان انتظار دارند از تصمیماتى که دولت به نمایندگى از آن ها مى گیرد با خبر شوند. مطبوعات با نظارت بر دولت، "حق آگاهى” مردم را با فراهم کردن شرایطى براى زیر سوال بردن دولت و سیاست هاى آن تامین مى کند. حکومت هاى مردم سالار براى روزنامه نگاران امکان دسترسى به جلسات عمومى و اسناد ملى را فراهم مى کنند. آن ها محدودیت از پیش تعیین شده اى براى گفته ها یا نوشته هاى روزنامه نگاران قایل نمى شوند.
لازم است که مطبوعات در قبال خود نیز عمل کردى مسوولانه داشته باشند. مطبوعات از طریق انجمن هاى حرفه ای، شوراهاى مستقل مطبوعات و "نمایندگان ویژه" یا منتقدان درون سازمانى که شکایات مردمى را بررسى مى کنند، مسوول رسیدگى به شکایات مربوط به زیاده روى هایشان هستند و به این ترتیب مسوولیت پاسخ گویى آن ها از درون حفظ مى شود.
مردم سالارى نیازمند انتخاب و تصمیم گیرى مردم است. براى جلب اعتماد مردم نسبت به مطبوعات، روزنامه نگاران باید گزارش هایى حقیقى بر مبناى منابع معتبر و اطلاعات موثق تهیه کنند. سرقت ادبى یا گزارش دروغین، مخالف با سازندگى مطبوعات آزاد است.
مطبوعات براى جداسازى جمع آورى اطلاعات و نشر آن ها از روند هاى نگارشى باید هیات تحریریه اى به دور از نفوذ حکومت داشته باشند.
روزنامه نگاران نباید تحت تاثیر عقاید مردم قرار گیرند و لازم است تا مى توانند به دنبال حقیقت باشند. مردم سالارى به مطبوعات اجازه مى دهد تا بدون ترس از دولت یا به نفع آن به جمع آورى خبر و اطلاع رسانى بپردازد.
در حکومت هاى مردم سالار کشمکشى پایان ناپذیر بین دو حق مهم وجود دارد. یکى از این حقوق وظیفه دولت در حفظ امنیت ملى و دیگرى حق آگاهى مردم با تکیه بر قابلیت روزنامه نگاران در دسترسى به اطلاعات است. لازم است که حکومت ها گه گاه دسترسى به برخى از اطلاعاتى را که براى انتشار عمومى بسیار حساس تلقى مى شوند محدود سازند. اما روزنامه نگاران در حکومت هاى مردم سالار کاملا حق دارند که این مسایل را پى گیرى کنند.