طی ماههای اخیر تنشهای مسلحانه در قفقاز شمالی به نحو قابل ملاحظهای تشدید شده و نکتة قابل توجه در این میان، تغییر تمرکز جغرافیایی این تحولات خشونتبار از چچن و داغستان به جمهوری اینگوش است. ترور برخی مقامات دولت اینگوش و بمبگذاریهای متعدد در این جمهوری گواهی روشن بر این مدعا است. در مورد اخیر از این خشونتها، در پی انفجاری در اداره پلیس شهر نازران (پایتخت اینگوش) کشته شدن بیش از 20 نفر شد و زخمی شدن شمار بسیاری دیگر را در پی داشت. به واسطة استمرار این تنشها، بنا به دستور دمیتری مدویدیف، وزیر کشور اینگوش و شمار دیگری از مقامات امنیتی این جمهوری برکنار و تدابیر ویژهای برای بازسازی وزارت کشور و نهادهای امنیتی این جمهوری مطمحنظر قرار گرفت. روزنامة راسیسکایا گازییِتا در همین راستا و برای بررسی هرچه دقیقتر موضوع، گفتگویی را با یونسبک اِوْکوروف، رئیسجمهور اینگوش ترتیب داده که بخشی از آن در ادامه از نظر میگذرد.
نهادهای انتظامی محلی با چه مشکلاتی برای تأمین موثر امنیت جمهوری اینگوش مواجه هستند؟مشکل در این زمینه، فقدان مهارت حرفهای نیروهای امنیتی اینگوش است. مأموران پلیس آموزش درستی ندیده و اغلب از وظایف حرفهای خود اطلاع کامل ندارند. بر همین اساس، ما هماکنون به کمک نهادهای سطح بالاتر از جمله نهادهای فدرال برای پرسنل وزارت کشور نوعی امتحان برای ارزیابی آمادگیهای آنها برگزار میکنیم که طی آن کسانی که «رد» شوند، برای شرکت در دوره آموزشی حرفهای اعزام خواهند شد. در همین راستا، قرار است در اینگوش مرکز آموزشی محلی برای دانشافزایی کارمندان نهادهای انتظامی و امنیتی نیز تأسیس شود. در عین حال، برای افزایش دستمزد پرسنل پلیس نیز که هماکنون بسیار ناچیز است، اقداماتی انجام خواهد شد.
پس از حضورِ آرکادی یدلوف، معاون وزیر کشور روسیه در اینگوش، چه تغییراتی در فعالیت وزارت کشور این جمهوری ایجاد شده است؟متخصصین وزارت کشور روسیه، اداره پلیس راه، کمیته بازجویی و متخصصین باتجربه تحقیقات کیفری به جمهوری ما اعزام شدهاند. آنها نه تنها به کارمندان ما آموزش میدهند بلکه به طور موازی فعالیتهای عملیاتی- امنیتی را نیز در دستور دارند.
چرا طی هفتههای اخیر در قفقاز شمار اقدامات تروریستی افزایش یافته و اغلب جوانان به عنوان تروریستهای انتحاری دست به این اقدامات میزنند؟ پاسخ قاطع و روشنی در این خصوص ندارم. میتوان فساد مالی، رفتار خودمدارنه و غیراصولی نمایندگان سازمانهای نظامی و انتظامی و فضای خانوادگی این جوانان را در این زمینه دخیل دانست. میتوان گفت که آنها مشکلات روانی دارند. از سوی دیگر، نمیتوان این واقعیت را منکر شد که در میان شبه نظامیان کسانی هستند که به حقانیت خود ایمان کورکورانه دارند. با این وجود، دلیل اصلی باز هم معلوم نیست، اینکه چرا یک شخص جوان به تروریستی انتحاری تبدیل میشود، شاید نتیجة تأثیر روانی باشد.
آیا شما از چنین مواردی اطلاع دارید؟بله، ما اطلاعات در این خصوص در دست داریم. در جمهوری همسایه چچن معمولاً در اردوگاههای شبهنظامیان یک نوع پودر هیپنوتیک به نوشابه افرادی که قرار است به اقدامات انتحاری مبادرت کنند، ریخته میشد. شخصی که این نوشابه را میخورد، ابتدا حالت عادی داشت، اما بعد از مدت معینی آمادة اقدام تروریستی میشد.
آیا فقر میتواند باعث شود که جوانان به گروههای شبه نظامی ملحق شوند؟خیر. انسان از ناچاری میتواند خودکشی کند، اما شبه نظامی نمیشود. فقر، فساد مالی و پایمالی قانون توسط نظامیان، علل غیرمستقیم و فرعی این مسأله هستند. خود انسان به صورتی اندیشیده شده برای تبدیل شدن به تروریستی انتحاری اعلام آمادگی نمیکند. نظریهپردازان او را زیر تأثیر خود قرار میدهند. اما در این بین، دزدی کارمندان دولت و رفتار غیرقانونی کارمندان ارگانهای انتظامی و امنیتی به عنوان کاتالیزوری در این زمینه عملی میکند. کمکاری ما نیز عرصة گستردهای برای فعالیت شبه نظامیان فرآهم آورده است.
آیا مردم و سازمانهای اجتماعی اینگوش به مبارزه با گروههای تروریستی کمک میکنند؟در حال حاضر کمک مردم بیشتر احساس میشود، اما هنوز به حد مطلوب نرسیده است. اکثر مردم طی مدت زیادی به این اصل پایبند بودند که اگر تروریستها به آنها کاری ندارند، نباید در این مسایل دخالت کنند. ولی اکنون مردم میفهمند که میتوانند قربانی جنایتکاران شوند و به همین جهت به نهادهای امنیتی و انتظامی برای شناسایی و مقابله با آنها کمک میکنند.
شما چندی پیش اعلام کردید که روش مسلحانه، مهمترین روش مبارزه با گروههای غیرقانونی مسلح در اینگوش نیست. چه چیزی را مهمتر از زور نظامی میدانید؟در این زمینه، ایدئولوژی را مهمتر میدانم. تروریستها به ایدئولوژی خود متکی هستند. برای طراحی ایدئولوژی جایگزین باید یک سری مسایل را حل کرد. فقط تأکید بر اینکه ما خوب و آنها بد هستند، کمکی به حل مسئله نمیکند. باید مسایل اجتماعی و اقتصادی جمهوری را حل کنیم، اعتماد مردم به نهادهای قدرت را تحکیم نمائیم و الگویی برای زندگی صحیح ایجاد کنیم. در این زمینه توجه به قشر روحانیون مهم است، زیرا جنبه مذهبی یکی از ابعاد مهم اقدامات تروریسم بوده و است.
شما به اعضای گروههای مسلح غیرقانونی قول عفو داده بودید، چنانچه آنها داوطلبانه تسلیم شوند، مکانیزم بازگشت آنها به زندگی سالم چیست؟بعضی از این افراد مرتکب جرم شده، ولی میخواهند به فعالیت جنایی خود پایان دهند، اما میترسند خود را تسلیم کنند، زیرا فکر میکنند که مورد شکنجه قرار گرفته و برای سالهای طولانی روانة زندان شوند. پیشنهاد من این است که کسانی از نزدیکان این افراد، از جمله پدر یا مادر، بیایند و صادقانه سابقه آنها را با ما در میان بگذارند. پس از آن ما در سابقة فعالیتهای این افراد تحقیق خواهیم کرد. در این شرایط، این افراد که در دادگاه شبه نظامی سابق باید به 10 سال حبس محکوم شوند، به دو برابر کمتر متحمل زندان خواهد شد. علاوه بر این، تدابیری در نظر خواهیم گرفت که آنها نه در مناطق دیگر، بلکه در جمهوریهای شمال قفقاز مدت حبس خود را طی کند.در اینگوش جوانانی نیز هستند که قبل از اینکه کار خلافی انجام دهند، از گروههای تروریستی رویگردان میشوند. آنها هیچ مشکلی نخواهند داشت و حتی ما به اشتغال آنها نیز کمک میکنیم. با این وجود، اگر طی این مدت جنایاتی از آنها کشف شده و به اثبات برسد، به مراجع قضایی تسلیم خواهند شد. اعتقاد دارم که این شیوه عمل مؤثر است و راه دیگری برای بازگرداندن جوانان از جنگل وجود ندارد.
آیا تصمیمات برای جابجایی کارمندان نهادهای قدرت در اینگوش برنامهریزی شده است؟فعلاً خیر. ما در مرحله بررسی و تحلیل فعالیت نهادهای حکومتی از آغاز سال جاری تا کنون هستیم. به روسای سازمانهای دولتی وقت داده شد که اشتباهات و نارساییهای خود را اصلاح کنند. اگر بعد از پایان سه ماهة سوم چیزی تغییر نکند، ما نسبت به برکناری، تعویض و جابجایی مقامات انتطامی و امنیتی در نهادهای مختلف اقدام خواهیم کرد. کسانی که بیکفایتی آنها به صورت واضح به اثبات برسد، نیز بدون تردید برکنار خواهند شد.