تاریخ انتشار : ۱۷ دی ۱۳۸۸ - ۱۰:۱۹  ، 
شناسه خبر : ۱۲۲۲۴۲
زهره آشتیانی مقدمه: پس از هفته ها گمانه زنی پیرامون بسته پیشنهادی ای که اروپا قرار است در ازای توقف غنی سازی به ایران ارائه دهد، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با سفر به تهران مجموعه مزبور را برای بررسی به مقامات کشورمان ارائه می‌دهد. چگونگی برخورد تهران با بسته پیشنهادی اروپا، واکنش ایران به آمادگی آمریکا برای مذاکره مستقیم با تهران، آرایش کشورهای 1+5 در قبال پاسخ احتمالی ایران به ایده اروپایی ها به خصوص موضوع مواضع چین و روسیه محور گفت‌وگوی ما با دکتر سیدعلی طباطبایی عضو هیات علمی دانشگاه و کارشناس مسائل سیاسی است.

* در جلسه اخیر گروه 1+5 آمریکا، کشورهای اروپایی و چین و روسیه به توافق رسیدند که مجموعه ای از پیشنهادهای تشویقی را به ایران ارائه کنند. ارزیابی شما از رویکرد اروپا در ارائه پیشنهادات به ایران چیست؟
** باید شرایط موجود بحران هسته ای ایران را بخشی از یک فرآیند و نه یک وضعیت بدانیم. این بدین معناست که موضوع بحران هسته ای ایران هر لحظه با شرایط جدید و تصمیمات جدید از سوی طرفین روبه روست و به نقطه آخر که آن به «وضعیت» تعبیر می شود نرسیده است، بنابراین پیشنهاد تشویقی اروپا بخشی از یک فرآیندی است که آمریکا و اروپا برای مقابله با ایران طراحی کرده‌اند.
از آنجایی که آمریکا به دنبال ایجاد اجماع نظر علیه ایران در موضوع هسته ای و جلب نظر روسیه و چین به عنوان قدرت های بزرگ در جهان و دارای حق وتو در شورای امنیت برای این کشور بسیار مهم است، در این مرحله از سیکل برخورد با ایران با فاز پایین عمل می کند تا بتواند نظر روسیه و چین را نیز با خود همراه سازد. بنابراین پیشنهاد تشویقی اروپا و تایید روسیه و چین و آمریکا به مفهوم مصالحه قدرت ها برای مقابله با ایران و حداقل در حال حاضر می‌باشد.
* آیا پاسخ محتاطانه ایران به درخواست های اروپایی نشانه ای از آمادگی تهران برای بررسی دقیق تر بسته پیشنهادی در اروپا تلقی می‌شود؟
** پاسخ به بسته پیشنهادی اروپا باید هوشمندانه و معطوف به زمان و کنش های احتمالی دیگر بازیگران باشد. بسته پیشنهادی اروپایی، پیشنهاد اروپایی هاست و ایران می تواند با آرامش آنرا بررسی و با جمع بندی نکات مثبت و منفی و با انجام مفهوم وضعیت و مدیریت تهدید به آن پاسخ گوید، پاسخ ایران می تواند شامل بسته جدید پیشنهادی ایران باشد که در بسته جدید پیشنهادی ایران بایستی فرصت‌سنجی، اراده و جسارت سیاسی برای برون رفت از وضعیت تهدیدآمیز موجود و رسیدن به وضعیت مطلوب موجود باشد.
* به نظر می رسد در کنار ارائه این پیشنهادهابازهم پذیرش پیش شرط تعلیق فعالیت غنی سازی اورانیوم از سوی ایران برای ارائه مجموعه پیشنهادات تشویقی نیز مطرح شود. آیا تهران با این پیشنهاد موافقت می‌کند؟
** ایران این پیش شرط تعلیق غنی سازی را نمی پذیرد. ولی اگر به موضوع تعلیق با دید فنی و نه سیاسی نگاه شود شاید بتوان راه حل برون رفتی پیدا کرد.
* بنابراین بار دیگر مذاکرات با بن بست مواجه خواهد شد؟
** این موضوع به اراده سیاسی طرفین برای حل و فصل موضوع بستگی دارد. البته ایران با تاکید بر حق طبیعی خود التزام عملی به استانداردهای عملی موضوع را پیگیری خواهد کرد.
* موافقت آمریکا با ارائه مجموعه پیشنهادها به ایران را تغییر سیاست واشینگتن در قبال ایران می توان تلقی کرد یا حاکی از یک استراتژی اعطای فرصت به ایران با علم به مخالفت ایران با تعلیق غنی سازی است؟
** آمریکا برای مقابله ایران در موضوع هسته ای ابتدا در جست وجوی تحقق فضای مجازی مورد نظر است . فضای مجازی ضد ایرانی آمریکا بایستی جایگزین فضای حقیقی گردد. آمریکا سعی دارد با تحقق فضای مجازی مطلوب خود و توانمندی نسبی بالاتر نسبت به دیگر بازیگران شرایط را علیه ایران رهبری کند.
هندسه فضای مجازی ضد ایرانی آمریکا هشت ضلعی است که اضلاع آن عبارتند از: 1- ائتلاف سازی به معنای ایجاد ائتلاف با متحدان سنتی در آتلانتیک و پاسفیک 2- ایجاد ائتلاف های جدید با چین ، روسیه و هند 3- ائتلاف سوزی به معنای بی اثر ساختن ائتلاف های بالقوه ایران با روسیه، چین و هند 4- فضاسازی رسانه ای یعنی به کارگیری تمامی توانایی رسانه ای اعم از رسانه های رادیویی، تلویزیونی و ماهواره ای علیه ایران 5- منطقه گرایی تهاجمی به معنای ایجاد حلقه ای از کشورهای مخالف پیرامون ایران در منطقه
6- تمرکز بر سازمان های بین المللی و استفاده از مقبولیت و مشروعیت تصمیم سازی در سازمان های بین المللی به ویژه سازمان ملل و آژانس انرژی اتمی 7- هنجارسازی به معنای سوءاستفاده از هنجارهای اخلاقی و حقوقی در بحران هسته ای ایران 8- فضاسازی داخلی به معنای استفاده از تمامی امکانات برای متشنج کردن فضا در داخل کشور.
* آیا آمریکا در پیگیری این هندسه هشت ضلعی به موفقیت هم دست یافته است؟
** موفقیت آمریکایی ها را باید نسبی ارزیابی کرد، به دلیل آنکه تمامی تحرکات آمریکایی ها به صورت آشکار می باشد و ارزیابی دقیق تحقق هر یک از این اضلاع امکان‌پذیر نیست.
* به نظر شما چرا آمریکا در این شرایط بحث مذاکره مستقیم با ایران در چارچوب گفت وگوهای چندجانبه را مطرح کرده است؟
** آمریکا همزمان با اعمال فشار می تواند سخن از مذاکره نیز بگوید. آمریکا در انجام مذاکرات چندان جدی نیست و طرح این موضوع بیشتر برای هموار کردن مسیر برای اقدامات بعدی آمریکا صورت گرفته است.
* فکر می‌کنید در صورت رد پیشنهادهای ارائه شده از سوی ایران موضع چین و روسیه چه خواهد بود و پرونده هسته‌ای ایران در چه مسیری قرار می‌گیرد؟
** روسیه و چین شرکای استراتژیک ایران نیستند. بنابراین نمی توان از این دو کشور انتظار اقدامات جسورانه ای چون وتوی اقدامات آمریکا در شورای امنیت را داشت . به نظر می رسد این دو کشور به ایران به عنوان یک کارت بازی در تعامل این کشورها با آمریکا نگاه می کنند. بنابراین انتظار چندانی از این دو کشور در حل و فصل بحران اتمی نباید داشت.