* پیشنهاد اخیر ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه به آمریکا مبنی بر جایگزینی استقرار سپر دفاع موشکی در ترکیه، عراق با آذربایجان را چگونه ارزیابی میکنید؟
** پوتین، رئیسجمهوری روسیه در دیدار با جورج بوش، رئیسجمهوری آمریکا در حاشیه اجلاس سران گروه هشت کشور صنعتی جهان را در آلمان، پیشنهاد کرده به جای استقرار سپر موشکی در شرق اروپا، سیستم مذکور در یک طرح مشارکتی به همراه مسکو در سیستم رادار گاباله در جمهوری آذربایجان استفاده شود.
این پیشنهاد پوتین که محافل سیاسی و رسانههای جهان آن را غیرمنتظره خواندند، پس از ماهها جنجال بین مسکو لهستان و جمهوری چک ارائه شده است. آمریکا ادعا کرده است که طرح سپر دفاع موشکی برای مقابله و با تمهیدات تهدیدی برای دولت روسیه به شمار نمیرود. اما روسیه با رد ادعای آمریکا تصریح کرده که ایالات متحده اساساً قصد دارد تا موازنه قوای استراتژیک را به مرز روسیه تغییر دهد. پوتین اخیراً تهدید کرده بود، در صورت استقرار سپر دفاع موشکی آمریکا در اروپا، موشکهای روسی پایگاههای آمریکا در این قاره را نشانهگیری خواهند کرد که این موضوع خطر مسابقه تسلیحاتی جدید را احیا کرد.
به نظر میرسد رئیسجمهوری روسیه با ارائه پیشنهاد جدید به آمریکا مبنی بر استفاده مشترک دو کشور از سیستم رادار گاباله در جمهوری آذربایجان به جای استقرار سپر دفاع موشکی واشنگتن در شرق اروپا قصد دارد خطر جدید پوتین، مسکو از واشنگتن انتظار دارد که نشان دهد روسیه را تهدید نظامی نمیکند و درصدد رفع نگرانی امنیتی این کشور است. سیستم رادار گاباله در جمهوری آذربایجان یکی از ایستگاههای هشدار حملات موشکی است که توسط اتحاد جماهیر شوروی برای کشف پرتاب موشکهای بالستیک دریایی و زمینی که قابلیت انتقال سلاح هستهای دارند، ساخته شده بود.
از سوی دیگر، روسیه قصد دارد حداقل اجرای طرح سپر دفاع موشکی آمریکا در شرق اروپا را به تاخیر اندازد درصورت استقرار آن در سالهای آینده تدابیر دفاعی خود را تقویت کند.
روسیه به دلیل هزینههای مالی نمیخواهد وارد رقابت تسلیحاتی جدید با آمریکا شود اما مسئولان کرملین اعلام کردند، اگر آمریکا در صدد تغییر موازنه نظامی استراتژیک به ضرر روسیه باشد، این کشور به ناچار توان نظامی خود را تقویت خواهد کرد.
* از نقطهنظر جنابعالی واکنش جورج بوش و مقامات کاخ سفید در برابر پیشنهاد پوتین چه خواهد بود؟
** در شرایط جدید که پوتین طرح جایگزینی استقرار سپر دفاع موشکی را مطرح کرده، مقامات دولت آمریکا و شخص جورج بوش میان استفاده از سیستم گاباله در جمهوری آذربایجان و استقرار سپر دفاع موشکی در لهستان و جمهوری آذربایجان و استقرار سپر پیشنهاد رئیسجمهوری روسیه را جالب خوانده است اما مقامات کاخ سفید اعلام کردند که پیشنهاد پوتین را بررسی خواهند کرد. برخی تحلیلگران معتقدند با توجه به افزایش انتقادها از سیاست نظامیگری بوش در جهان، اروپا و حتی داخل آمریکا، این احتمال وجود دارد که واشنگتن پیشنهاد جدید پوتین را بپذیرد. اما با توجه به اینکه بیشتر برنامههای اجرای طرح سپر دفاع موشکی آمریکا در شرق اروپا با اتخاذ شده است. بعید است واشنگتن از اجرای آن صرفنظر کند. به ویژه آنکه هدف اساسی آمریکا از استقرار سپر دفاع موشکی در شرق اروپا، مهار روسیه به دلیل بیاعتمادی به این کشور است. تحلیلگران سیاسی معتقدند پوتین با ارائه پیشنهاد به آمریکا در خصوص استفاده از رادار گاباله دچار اشتباه شده است، زیرا تجربه حضور نظامی آمریکا در آسیای مرکزی به بهانه مبارزه با تروریسم در افغانستان نشان داده که واشنگتن همچنان سیاست راهبردی محاصره روسیه را دنبال میکند.