* هدف اصلی از برگزاری نشست بینالمللی عراق در شرمالشیخ چیست؟
** معمولا این گونه نشستها یک هدف مقدماتی دارد و آن این است که آمریکا بتواند کشورهای مختلف را در قالب یک نشست بینالمللی دور هم جمع کند تا نوعی تسهیم در موضوع عراق در یک گستره بینالمللی فراهم آورد. به عبارت دیگر از آنجا که آمریکاییها در مساله عراق در آستانه شکست قرار گرفتهاند و آن گونه که مشاهده میکنیم در فضای داخلی آمریکا تقریبا همه گروهها و محافل سیاسی در این کشور از شکست سخن میگویند، بر این اساس دولت بوش سعی دارد تا دیگر کشورهای جهان را نیز در چین شکستی با خود همراه کند.
در این زمینه حضور 50 کشور در این کنفرانس دو روزه از جمله همسایگان عراق، اعضای دائم شورای امنیت، نمایندگان 8 کشور صنعتی، نمایندگان اتحادیه عرب، سازمان کنفرانس اسلامی و کشورهایی مانند مصر و بحرین در کنار ایران، عربستان و کویت قابل ارزیابی است.
در واقع آمریکا میخواهد خروج بدون دستاورد از عراق را به عنوان یک مساله بینالمللی جلوه دهد و هزینههای حیثیتی ناشی از این اشتباه در محاسبه را به جامعه بینالمللی مرتبط کند.
در این چارچوب میتوان گفت دور هم جمع کردن کشوهای که به نوعی در عراق دخالت دارند، فارغ از مباحث مطروحه در اجلاس، هدفی است که آمریکا شاید بتوان به آن دست پیدا کند تا در جهت آن استراتژی تسهیم شکست حرکت کند. اما در خصوص مباحث مطرح در اجلاس موضوعاتی همچون ثبات سیاسی، امنیت، بازسازی و کاهش آسیبهای مردم مورد بحث قرار گرفته است که این موارد در صورتی عملیاتی میشود که آمریکا در متن رویکردهای خود به منافع ملی عراق توجه کند.
* آمریکاییها بارها دخالت کشورهای دیگر را عامل بیثباتی در عراق معرفی کردهاند. آیا این ادعا با حضور آمریکا در عراق تعارض ماهیتی ندارد؟
** چنین رویکردی در دولت آمریکا بر این اساس است که در یک تفکر شگفتانگیز، خود را به عنوان یک کشور خارجی حاضر در تحولات عراق تحلیل نمیکند. در این قالب تفکری، سیاست کشورهایی که با آمریکا در عراق همخوانی ندارند، از سوی ایالات متحده، به عنوان کشورهای مداخلهگر در امور عراق معرفی میشوند. واقعیت این است که کشور عراق از دخالت بازیگران خارجی رنج میبرد که در همین چارچوب آمریکا به عنوان خارجیترین کشور مداخلهگر به شمار میرود که این مساله مهمترین معضل در فضای داخلی عراق برای سامان دادن به معضلات و مشکلات فرارو تلقی میشود.
* در متن پیشنویس قطعنامه پایانی کنفرانس شرمالشیخ مواردی همچون حمایت از حاکمیت عراق بر منابع طبیعی و پولی، عدم مداخله در عراق، کنترل مرزها، حمایت از آشتی ملی و خلع سلاح گروهها اشاره شده است. تحقق این اهداف در گروه چه بستری است؟
** این هدفهای ترسیم شده در قطعنامه پایانی به لحاظ سیاستهای اعلانی بسیار درخور توجه و ارزشمند است، اما ارزیابی واقعی از این موارد متوجه سیاستهای اعمالی است که این امر در ماههای آینده مشخص میشود. چنانچه این بندهای عنوان شده از سوی آمریکا و به سلیقه آنان بخواهد جنبه عملیاتی پیدا کند، بیتردید منافع کلان عراق در حوزه ملی محقق نمیشود، که در این رهگذر نیز نقش دولت عراق کاملا غیرملموس و ضعیف خواهد بود. بنابراین، اجرای این بندها در حوزه مجری آن بسیار حائز اهمیت است.