* مقام معظم رهبری در دیداری که با رئیس و نمایندگان مجلس هشتم داشتند، در خصوص چگونگی تعامل در قوه رهنمودهایی را به نمایندگان ارائه کردند تا این رابطه، سازنده و مفید به حال کشور باشد، ارزیابی و تحلیل شما از این رهنمودها چیست؟
** نگاه کلان مقام معظم رهبری، ایجاد و تقویت وحدت در کل کشور است. ایشان مثل هر سیاستمدار دلسوز و مومن علاقهمند به جمهوری اسلامی و البته در جایگاه رهبری نظام جمهوری اسلامی نگران این موضوع هستند که اختلافات جزئی داخلی وحدت ملی را تضعیف کند، بنابراین چه در جلساتی که با نمایندگان مجلس داشتند و چه در جلساتی که با هیئت دولت دارند نسبت به تعامل سازنده دو قوه تاکید داشتند، البته در این دوره تاکید بیشتری داشتند و فرمودند که تعامل، نسبت به گذشته بیشتر باشد، نظر ایشان حفظ وحدت در کشور است و نباید اختلافات جزئی منجر به این شود که در کلان مشکلاتی به وجود آید و طرفین نیازهای یکدیگر را درک نکنند. یعنی دولت نیاز و ضرورت مجلس را درک نکند و مجلس هم نیاز و شرایط دولت را درک نکند، و این مسئله گاهی دامنگیر برخی از نمایندگان میشود. یعنی گاهی مجلس ایراداتی به دولت دارد که ممکن است بحق هم باشد، اما این ایراد باعث میشود که در سطح وسیعتری تعامل دچار مشکل شود و با برخی تصمیمات دولت مخالفت شود، به نظر من مقام معظم رهبری به ما یادآوری کردهاند که اختلافات جزئی مسائل کلان فیمابین دولت و مجلس را دچار مشکل نکند این مشکل در گذشته به وجود آمده است. لذا همیشه ندای وحدتبخش مقام معظم رهبری و درگذشته هم امام امت هشداری برای همه ما بوده که فراموش نکنیم که این وحدت چقدر کار آمد و سازنده بوده و با چه قیمتی به دست آمده است و خدای ناکرده اگر این وحدت خدشه ببیند کشور با مشکلات اساسی مواجه خواهد شد. ما در این زمینه بحثهایی داشتیم. گاهی دولت قانونی را که مجلس وضع کرده اجرا میکند اما در اجرای قانون دچار مشکل میشود، شاید این قانونی که در مجلس تصویب شده جامع نبوده و همه جوانب را لحاظ نکرده است لذا دولت در اجرا دچار مشکل میشود. این به معنای عدم قانونپذیری دولت نیست، به هر حال به فرموده مقام معظم رهبری دولت در یک سنگلاخ در حال حرکت است که در این مسیر سخت و صعب ممکن است دچار مشکلاتی شود. لذا ماباید در اینگونه موارد با سماحت و تسامح و شرح صدر به کمک دلت بشتابیم تا دولت بتواند مسیر خود را به سلامت بپیماید، عملکرد و وظایف دلت با مجلس کاملا متفاوت است و از مشکلات خاص خودش برخوردار است ، که مجلس باید به این موضوع توجه داشته باشد. برخی از نمایندگان ایراداتی به دولت دارند که نباید با این موضوع مخلوط شود. گاهی دولت بعضی از قوانین را نادیده میگیرد. مقام معظم رهبری در این زمینه تذکراتی را به دولتها دادهاند که به این دولت هم دادهاند. دولت باید قانون را اجرا کند اما اگر در اجرای قانون دچار مشکلی شد مجلس باید کمک کند و نباید بیش از حد بر اصول قانونی خود پافشاری کند و با انعطاف مشکل را حل کند.
* در هفته آتی رئیسجمهور وزرای خود را به مجلس پیشنهاد خواهد داد. به نظر شما مهمترین ویژگیهای یک وزیر مناسب و مقبول از نظر نمایندگان مجلس چیست؟
به هر حال با رای بالایی که در این دوره مردم به دکتر احمدینژاد دادند و با مشارکت 85 درصدی که مردم در انتخابات داشتند سطح انتظارات مردم از دولت بالا رفته و دولت باید پاسخ شایستهای را به مطالبات و انتظارات مردم بدهد. این کار مستلزم داشتن کابینهای قوی است. مجلس در این زمینه چه وظیفه این برعهده دارد؟
** اصل اول همانطور که رهبر انقلاب فرمودند قانونگرایی است. لذا رئیسجمهور باید کابینه را با اختیار کامل و با نگاه شخصی انتخاب کنند. رئیسجمهور باید کسانی را انتخاب کند که حتما ایدهها و نظریات او را بفهمند و بپذیرند، این از حقوق رئیسجمهور است. اگر غیر از این باشد مشکلات زیادی به وجود خواهد آور. ما در دولتهای گذشته این مشکل را داشتهایم، مثلاً در تیم اقتصادی دولتهای قبل کسانی حضور داشتند که هم با یکدیگر هماهنگ نبودند و هم با رئیسجمهور اختلاف داشتند. در حالی که یک تیم اقتصادی قدرتمند در وهله اول باید با یکدیگر هماهنگ و هم ایده بوده و بعد با رئیسجمهور اشتراک نظر داشته باشند. از سوی دیگر مجلس هم در این زمینه حقوق و اختیاراتی دارد، مجلس اختیار دارد که وزرا را مورد بررسی و ارزیابی قرار دهد و صلاحیت آنها را احراز کند و این افراد را برای تصدی مسئولیتها حائز صلاحیت بداند و بعد به آنها رای اعتماد بدهد موضوع اول ویژگیهای شخصیتی و کارآمدی افراد است. مجلس باید توان آنها را بسنجد یک نکته که ما باید در بررسی کابینه مورد توجه قرار دهیم این است که سعی شود تیم اقتصادی معرفی شود تاحد ممکن ریزش نداشته باشد، به نظر من این مشکلی نیست که یک چند وزیر پیشنهادی از سوی دولت در مجلس رای نیاورد. در مجلس هفتم این اتفاق افتاد. من فکر میکنم مجلس هفتم با یک حساسیت و دقت خاصی وزرا را بررسی کرد و در نهایت به تعدادی از آنها رای نداد. شاید مطلوب این باشد که کابینه یکجا رای اعتماد بگیرد اما نمیشود فرض را بر این گذاشت که هر پیشنهادی که به مجلس وظیفه دارد آگاهانه به وزرای پیشنهادی دولت رای بدهد.
* پیشنهاد شما برای حداکثر شدن تعامل دولت و مجلس در بررسی کابینه چیست؟ چگونه میتوان اختلاف نظرها را در صحن علنی به حداقل رساند؟
** به نظر من اوج همکاری این است که دولت قبل از معرفی کابینه به مجلس، رئیسجمهور کابینه خود را با اختیار کامل انتخاب کند و بعد با نمایندگان مجلس تعامل و گفتگو کند. تعامل به این معنا نیست که اگر نمایندهای نظر خاصی روی یک وزیر داشت بخواهد آن را بر رئیسجمهور تحمیل کند. عکس این هم صادق است. یعنی دولت هم نمیتواند کسی را بر مجلس تحمیل کند ، دولت بهتر است قبل از اینکه کابینه را در صحن علنی معرفی کند با نمایندگان مجلس در گروههای کاری مختلف در گروههای کاری مختلف تعامل کند و نظرات نمایندگان را بشنود و نظرات خود را نیز ارائه دهد. مهمتر از همه اینکه دولت باید بتواند نمایندگان را نسبت به انتخابی که کرده توجیه کند چون نمایندگان احساس وظیفه میکنند و میخواهند رای آگاهانه بدهند، اگر دولت با یک روابط پارلمانی قوی بتواند نمایندگان را نسبت به وزرای خود توجیه کند من فکر میکنم که در روز رایگیری کمترین مشکلی نخواهیم داشت.
* تعامل مجلس هشتم و دولت نهم طی یک سال اخیر فراز و فرودهایی داشت. اما در نهایت دیدیم که اکثر نمایندگان اصولگرای مجلس طی بیانیهای حمایت خود را از کاندیداتوری آقای احمدینژاد را اعلام کردند. به نظر شما علت این حمایت در عین وجود برخی انتقادات نمایندگان به دلت ناشی از چه بود؟
** ما باید کمکم یک موضع جدیدی را مطرح کنیم. اصولگرایان یک طیف هستند. حداقل میتوان همان 3 ضلعی را نام برد که در انتخابات مجلس هشتم شکل گرفتند. در مجلس هم اصولگرایان ترکیبی از این 3 ضلعند. انتظار اینکه صددرصد نسبت به تمام مسائل و موضوع اتفاق نظر داشته باشند یک انتظار بیهودهای است. اصولگرایان در یک سری اصول صددرصد با یکدیگر هماهنگ و هم نظرند. در انتخابات ریاست جمهوری دهم با وجود اختلافاتی که در برخی موضوعات با دولت داشتند برروی این اصل که رئیسجمهور باید از جبهه اصولگرایان باشد تفاهم داشتند و توانستند با یک بلوغ سیاسی بعضی از اعتقادات شخصی خود را کنار بگذارند و از آقای احمدینژاد دفاع کنند. برخی هم بودند که اعلام نکردند. شاید بشود در آینده سیاسی کشور یک آرایش سیاسی جدیدی را ترسیم کرد. یعنی گفتمانی که دولت نهم مطرح کرده مبنا قرار بگیرد و بعد آرایش مخالفان و موافقان خود را شکل دهد. من فکر میکنم این موضوع به لحاظ سیاسی اجتماعی زود باشد اما ما نباید نگران باشیم که در ادوار مختلف تغییرات مختلفی در آرایش سیاسی کشور پیدا شود. ما نمیتوانیم تا ابد با دو دیدگاه قدیمی چپ و راست عمل کنیم. البته همان زمان هم که این دسته بندی را انجام دادیم کار غلطی کردیم. همانطور که انقلاب به جلو حرکت میکند این آرایش جدید هم شکل میگیرد و یک رقابت کاملتر و پختهتری را در کشور خواهیم داشت.
احتمال میرود در روابط دولت و مجلس در آینده این آرایش بیش از پیش خود را نمایان سازد. و جای نگرانی هم نیست اینها اختلاف نظراتی در داخل نظام است. ما باید آگاهانه و با هوشیاری اما کاملا بالنده و پویا این دستهبندیهای سیاسی را بپذیریم.