دادن آدرس غلط خود یک تهدید امنیت ملی است
ابوالفضل ظهرهوند در ابتدای گفتگو با خبرنگار سیاست خارجی خبرگزاری فارس، موضوع سیاست خارجی را جزو حساسترین موضوعات حکومتی دانست و با بیان اینکه این موضوع یکسری الزامات خاص خود را داراست، گفت: سیاست خارجی هر کشوری ضمن رعایت ملاحظات امنیت ملی، باید شفاف سازی را نیز مدنظر قرار دهد. چنانچه اقتضا کند بایستی تا آن جایی که ممکن است افکار عمومی را در مورد موضوعاتی که در دستور کار سیاست خارجی قرار دارد مطلع کرد تا مورد سوء استفاده طرفهای مقابل قرار نگیرد.
وی افزود: شفافیت به این دلیل است که ساخت سیاسی جمهوری اسلامی ایران مستقیماً به حمایت و پشتیبانی مردم متکی است و به همین خاطر ما از یک مدل حکومتی مردمسالار بحث میکنیم، زیرا مبتنی بر آموزههای دینی و مردمسالاری دینی است.
این کارشناس بر شفاف سازی، اطلاع رسانی درست و ندادن آدرس غلط تاکید کرد و با بیان اینکه دادن آدرس غلط مشکلات زیادی را پدید میآورد، اظهار داشت: دادن آدرس غلط آثار سویی بر قضاوتهای افکار عمومی گذاشته و نظام را به نوعی از پشتیبانی اصلی خود که افکار عمومی و مردم است، محروم میسازد.
به گفته ظهرهوند دادن آدرس غلط خودش یک تهدید امنیت ملی است.
پذیرفته بودند ایران عامل تنش است
سفیر سابق ایران در ایتالیا با اشاره به برنامه هستهای جمهوری اسلامی ایران، آن را دستاوردی خواند که صرفاً به دولت نهم متعلق نیست.
وی ادامه داد: زمانی که از این برنامه تحت عنوان دستاورد ملی یاد میشود بدین معناست که این دستاورد به آحاد ملت تعلق دارد و از تمام کسانی که در این عرصه فعالیت کردهاند باید تقدیر شود، خصوصا دانشمندان هستهای کشورمان.
ظهرهوند با اشاره به انتقادات وارده به سیاست هستهای دولت نهم و دهم و با بیان اینکه پیش از روی کار آمدن دولت نهم کلیه فعالیتهای هستهای ما به حالت تعلیق در آمده بود، گفت: این شرایط محصول دو سال و نیم مذاکرهای بود که با غربیها صورت گرفت.
وی با طرح این پرسش که چه دلیلی باعث شد این مذاکرات به این صورت شکل بگیرد و به این سرانجام بینجامد؟ پاسخ داد: این جزو حلقههای تاریک در افکار عمومی است.
ظهرهوند با اشاره به رویکرد «اعتمادسازی» و «تنشزدایی» دولت اصلاحات در عرصه سیاست خارجی، آن را یک انحراف و اشتباه راهبردی و استراتژیک خواند که از جمله نتایج آن بسته شدن تمامی فعالیتهای هستهای ما بود و یادآور شد: البته دولت اصلاحات قبل از تحویل سکان دولت به دولت نهم، آن هم بنا به دستوری که از بالاتر رسید، مجبور شد پلمبها را بشکند.
وی ایجاد شغل برای دانشمندان هستهای در صورت توقف فعالیتهای هستهای را از جمله معضلاتی خواند که دولت نهم بعد از روی کار آمدن با آن مواجه میشد.
این کارشناس مسائل سیاسی با اشاره به تاکید دولت اصلاحات با هدف سازگاری با نظام بینالملل، افزود: عنوان میکردند ما باید در نظام بینالملل جایگاه و اعتبار پیدا کنیم. پذیرفته بودند که جمهوری اسلامی ایران عامل تنش است و برای اینکه این قضیه را ثابت کنند اعلام میکردند ما دیگر رویکردهای گذشته را نداشته و آماده تعامل هستیم و در واقع در جایگاه متهم نشسته بودند.
وی ادامه داد: دولت اصلاحات با ارائه ظرفیتهای ملی به طرفهای مقابل در تلاش برای اعتمادسازی بود. در آن زمان در بحث خلیج فارس و روابط با اعراب موضوع جزایر را عامل تنش شناسایی کرده بودند و حتی دنبال راهکاری بودند که به نوعی مسئله را حل و فصل کنند.
ظهرهوند همچنین اضافه کرد: در بحث افغانستان چون در تله مدیریتی آمریکاییها قرار گرفته بودند و آن زمان اقتضا میکرد با طالبان تعامل کنند و آن را به رسمیت بشناسند، به دلیل اینکه امارات، عربستان و پاکستان طالبان را به رسمیت شناخته بودند و می دانستند که آمریکاییها از این روند راضی هستند، بنابراین به دنبال همکاری بوده و میخواستند نشان دهند که دارای منافع مشترک با آمریکا و همسو با آن هستند به همین خاطر در تلاش بودند اقداماتی را صورت دهند از جمله اینکه از قاتلان دیپلماتهای ایرانی در مزار شریف بگذرند و به گونهای این مسئله را حل و فصل و معضل رابطه با طالبان را حل کنند.
وی به موضوع حقوق بشر اشاره کرد و افزود: دولت اصلاحات در این زمینه از مذاکرات اتهامی شروع کرد و پس از آن به مذاکرات انتقادی و بعد سازنده وارد و آن را به عنوان دستاورد سیاسی در تعامل و تنش زدایی با غرب ارزیابی میکرد.
تا آن حد پیش رفته بودند که میگفتند به عنوان موزه تاریخ علمی حداقل به ما چند دستگاه سانتریفیوژ بدهید
سفیر سابق ایران در رم، خاطرنشان کرد: یادمان نرود که طرح تعلیق داوطلبانه غیرالزامآور را خود ما دادیم. یوشکا فیشر وزیر خارجه وقت آلمان عنوان کرد که ما این را قبول نداریم؛ ما گفتهایم بعد از تعلیق، توقف و بعد از توقف انهدام کامل. این دوستان تا آن حد پیش رفته بودند که میگفتند به عنوان موزه تاریخ علمی حداقل به ما چند دستگاه سانتریفیوژ بدهید.
هنوز نمیدانند تفاوت بین مذاکرات «ژنو» و «وین» چیست
وی با اشاره به انتقادات وارده در خصوص مذاکرات ژنو و اینکه گفته میشود این مذاکرات سازنده نبود و دستاوردهای هستهای 30 ساله ایران را تقدیم غربیها کرد، گفت: این اظهارات مصداقی از آدرس غلط است. وقتی این دوستان وارد فضای نقد میشوند هنوز نمیدانند که تفاوت بین مذاکرات «ژنو» و «وین» چیست.
ظهرهوند با بیان اینکه موضوع هستهای اصلا در مذاکرات ژنو مورد بحث قرار نگرفت، خاطرنشان کرد: انتقادات وارده به این خاطر است که حتی حاضر نشدند مطلب را درست بخوانند و بررسی کنند. دستور کار مذاکرات ژنو به هیچ عنوان موضوع هستهای نبوده و صرفا بسته پیشنهادی بوده است.
این کارشناس مسائل سیاسی مذاکراتی که در وین انجام شد را مذاکراتی صرفاً فنی خواند که با آژانس و نمایندگان آمریکا، روسیه و فرانسه صورت گرفت که در آن در خصوص خرید و مبادله سوخت رآکتور تهران بحث و تبادل نظر شد.
وی اظهارات سعید جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان مبنی بر اینکه مذاکرات وین صرفا فنی و تجاری است و ارتباطی به موضوع هستهای ایران ندارد را مورد اشاره قرار داد و گفت: موضع اعلامی و رسمی دولت ایران نیز این بوده و هست که موضوع هستهای ایران پایان یافته و پرونده این موضوع بسته شده است.
ظهرهوند با بیان اینکه باید بین یک محصول و کالا با یک فرآیند تفاوت قائل شد، خاطرنشان کرد: 1200 یا 1600 کیلوگرم اورانیوم یک محصول است، در حالی که توانایی هستهای ما بیانگر یک فرایند تکنولوژیکی و قابلیت ملی است که این به هیچ عنوان قابل معامله و مبادله نبوده، نیست و نخواهد بود.
این دیپلمات ایرانی خاطرنشان کرد: زمانی میگویم آدرس غلط به این خاطر است. در گذشته این روش بوده و الان به دلیل نداشتن یک متدلوژی صحیح در بررسی موضوعات و یا نداشتن اطلاعات کافی و متمرکز کارشناسی بر روی موضوعات باعث میشود که برخی حتی بین ژنو و وین فرق قائل نشده و عنوان کنند که توافقنامه ژنو منافع ملی ایران را خدشهدار میکند.
احمدینژاد به چه کسی قول داده؟
وی با طرح این پرسش که چه توافقی در ژنو صورت گرفته که بخواهد منافع ملی را خدشهدار کند؟ پاسخ داد: باید پرسید که آقای احمدینژاد به چه کسی قول داده و کجا قبول کرده که ما 1200 کیلوگرم اورانیوم را به روسها بدهیم. این در حالی است که این پیشنهاد را طرف مقابل مطرح کرده است.
ظهرهوند ادامه داد: آقای احمدینژاد مطرح کرده که ما آماده خریداری سوخت هستیم و یا اینکه حاضریم آن را مبادله کنیم و هنوز این موضوع به قوت خود باقی است و کسی موضوع مبادله را رد نکرده است. اما اینکه چگونه این کار را انجام دهیم بحث دیگری است.
برای خرید سوخت از آرژانتین دو سال مذاکره شد
سفیر سابق ایران در ایتالیا در پاسخ به اظهارنظراتی مبنی بر اینکه ایران در آن دوران سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران را بدون هیچ مشکلی از آرژانتین میخرید و دولت دهم به دلیل فقدان اعتبار بینالمللی قادر به این کار نیست، خاطرنشان کرد: بحث سوخت رآکتور تهران و خرید آن از آرژانتین مربوط به سال 1372 است و دو سال برای تهیه این سوخت مذاکره صورت گرفت. حال باید پرسید که چطور امروز حاضر نیستند چند هفته به تیم مذاکره کننده فرصت بدهند و جنجال صورت میگیرد؟
وی با بیان اینکه سوخت رآکتور تهران در آن سال با غنای 93 درصد بود، گفت: باید از این آقایان سؤال کرد چگونه شما این سوخت را بردید و سوخت 20 درصد دریافت کردید. این جای سؤال دارد. در حالی که ما امروز از شرایط دیگری بحث میکنیم.
به گفته ظهرهوند اگر همین الان سوخت 93 درصد بود ظرف یک هفته میشد سوخت با غنای 20 درصد را دریافت کرد.
هنوز هم پیشنهاد آقای احمدینژاد به قوت خود باقی است
این کارشناس مقایسه تعویض یا خرید سوخت با غنای 20 درصد با اقدام معمر قذافی رهبر لیبی را مقایسهای نادرست خواند و گفت: تاسیساتی که قذافی در لیبی ایجاد کرده بود اصلاً قابل مقایسه با دستاوردهای هستهای ایران نیست. قذافی تجهیزاتی را خریده بود که توانست آن را با آمریکاییها معامله کند و آنها هم به اصطلاح توانایی هستهای لیبی را بار کشتی کرده و با خود بردند. البته پس از آن قذافی اذعان کرد که اشتباه کرده است. این در حالی است که ما در اینجا میخواهیم درباره یک محصول از فعالیتهای هستهای تصمیم سازی کنیم و این دو قابل مقایسه نیست.
وی اینکه گفته میشود احمدینژاد قول داده و الان فهمیده اشتباه بزرگی مرتکب شده است را آدرسهای غلطی خواند که داده میشود و افزود: هنوز هم پیشنهاد آقای احمدینژاد به قوت خود باقی است ایران هنوز حاضر است بخرد و یا مبادله کند.
ظهرهوند یادآور شد: جنس کالایی که در حال مبادله است جنس ویژهای است. به عنوان مثال کالاهایی چون طلا و الماس در بازار ساده مبادله نمیشوند و نمیتوان آنها را با اعتبار خرید بلکه باید نقد مبادله شود. درباره موضوعی که با ارزشتر از الماس و طلاست چطور انتظار داریم که به صورت اعتباری معامله کنیم.
این کارشناس مسائل سیاسی طرح موضوعاتی چون اعتماد، نیت و ... را در جهان کنونی نشانگر سادهانگاری دانست و گفت: در مذاکرات دو سال و نیمه، طرف مقابل میگفت ما به نیات شما بدبین هستیم و دولت اصلاحات میخواست اثبات کند که نیتش خیر است، در حالی که این آدرس غلط و یک فریب بود. در دنیای امروز همه چیز با تضمینهای متناسب در دستور کار قرار میگیرند.
وی ادامه داد: معتقدیم اگر قرار باشد سوخت خریداری نشود و مبادله شود که ما آمادهایم، این باید با تضمینهای عینی همراه باشد. برای اینکه به تضمینهای عینی برسیم لازمهاش این است که مذاکراتی انجام و مکانیسمی لازم را بیابیم. اگر پیدا کردیم و توانستیم به تضمین عینی برسیم بنابراین این کار را انجام میدهیم. اینکه ما سوخت را به کشور دیگر ببریم، از کجا بدانیم که در آینده در این کشور چه اتفاقی رخ خواهد داد. هیچ عقل سلیمی حکم نمیکند کالای با ارزش خودش را بی جهت به دست کسانی بدهد که یا سابقه خوبی ندارند و یا از ثبات و اطمینان سیاسی لازم برخوردار نیستند.
دولت احمدینژاد ظرفیتهای ملی خود را با هیچ کس مبادله نمیکند
وی درباره تصمیم ایران برای حذف فرانسه از مذاکرات وین و اظهارات مطرح شده در این خصوص مبنی بر اینکه فرانسویها پیشینه تاریخی بدی ندارند و به همین دلیل میتوان به آنها اعتماد کرد، اظهار داشت: اتفاقاً این تصمیم نشانگر هوشمندیهای بسیار خوب و اقدام به موقع ما در بحث اوردیف بود و در پی رفتار غیردیپلماتیک و مداخلهگرانه دولت سارکوزی در اوضاع داخلی ایران لازم بود با آنها برخورد کنیم.
ظهرهوند تصریح کرد: دولت احمدینژاد هیچ وقت نه به روس، نه به آمریکایی و ... اعتماد نکرده و تنها به ظرفیتهای ملی، حمایتها و پشتیبانی ملت خود اعتماد کرده است. هر دولتی که به بیگانه اعتماد کرد سرنوشتش همان میشود که برخی از دولتها با آن مواجه شدند. دولت احمدینژاد مستظهر به پشتیبانی ملت و ظرفیتهای ملی خودش است و ظرفیتهای ملی خود را با هیچ کس مبادله نمیکند.
وی ادامه داد: یکی از توجیحاتی که آنها (دولت اصلاحات) در دو سال و نیم مذاکرات خود در دادن امتیاز به بیگانه مطرح میکردند این بود که میگفتند اگر چنین نکنیم با صدور قطعنامه شورای امنیت مواجه میشویم.
به گفته سفیر سابق ایران در رم زمانی شما نقطه ضعف خودتان را به طرف مقابل اعلام میکنید و آن را خط قرمز قرار میدهید، تا آنجایی که طرف مقابل بتواند از شما امتیاز میگیرد.
وی یادآور شد: در حالی که خط قرمز دولت احمدینژاد منافع امنیت ملی کشور است که اگر کسی بخواهد از این خط قرمز عبور کند با مشت محکم مواجه خواهد شد. این همان چیزی است که هر دولت ملی انجام میدهد.
برخی از کارشناسان را به دلیل مخالفت از کار بر کنار و خانه نشین کرده بودند
ظهرهوند اضافه کرد: به یاد دارم این آقایان زمانی که مسیر مذاکره با سه کشور اروپایی را آغاز و امتیازهای مفت را از جمله به آلمانها دادند و برای آنها ظرفیت سیاسی ایجاد کردند میگفتند اگر ما با غرب در این مسیر تعامل کنیم میتوانیم ضمن برداشتن تحریمها به تکنولوژیهای نوین دست یابیم. حتی تا آنجا پیش رفتند که ایستگاههای شنود و جاسوسی تحت عنوان لرزهنگاری را در کشور راهاندازی کردند، مثل ایستگاه چاران براساس معاهده CTBT و در مسیر اعتمادسازی و دریافت اعتبار بینالمللی حتی تا آنجا جلو رفتند که داشتند کشور را وارد معاهدات جدیدی غیر از CTBT میکردند از جمله در تلاش بودند معاهده منع آزمایشات موشکی را به امضا برسانند.
وی یادآور شد: نکته جالب این بود که اطلاعات را هم درست منتقل نمیکردند و در گزارشات توجیهی خود عنوان میکردند که اجماع کارشناسی را با این اقدامات همراه ساختهاند و این در حالی بود که برخی از کارشناسان را به دلیل مخالفت از کار بر کنار و خانه نشین کرده بودند.
ظهرهوند با طرح این پرسش که چرا در اسفند 82 دفتر بررسیهای راهبردی در وزارت خارجه تعطیل شد و چرا افراد این دفتر را از وزارت خارجه بیرون کردند؟ چرا کمیته سیاسی امنیتی دولت را تعطیل و کارکنان آن را بیرون کردند.اینها هم در حق مقام معظم رهبری جفا کردند هم در حق ملت و الان هم بدون اینکه حاضر باشند رویکرد غلطشان را تصحیح کنند باز به دستاوردهایی که برای کشور غرورانگیز است حمله و هجمه میکنند.
ظهرهوند خاطرنشان کرد: کاری که احمدینژاد کرد تنها افزایش تعداد سانتریفیوژها نبود بلکه ظرفیت هستهای کشور را نجات داد و امروز یک نقطه قوت و امید شده است. اگر قرار باشد با کشوری از موضع عزت و حکمت گفتگو کنید نیاز دارید ظرفیتهای ملی خود را در اختیار داشته باشید.
وی تصریح کرد: ما هرگز از روسها نخواستیم علیه ما قطعنامه صادر نکنند.
ترجیح ما خرید سوخت است
این کارشناس مسائل سیاسی مذاکرات ژنو را یک دستاورد بزرگ خواند که غرب میپذیرد در چارچوب بسته پیشنهادی ایران با جمهوری اسلامی بنشیند و گفتگو کند.
ظهرهوند با اشاره به تماسهای مکرر سولانا با جلیلی و پذیرش این چارچوب، اظهار داشت: وزیر خارجه بسته پیشنهادی را یک هفته قبل از شروع مذاکرات تحویل نمایندگان رسمی این شش کشور داد و این شش کشور با وقوف از محتوای بسته پیشنهادی پذیرفتند که وارد مذاکرات شوند.
وی بار دیگر مذاکرات وین را یک مذاکرات فنی و کارشناسی در موضوع سوخت رآکتور تهران خواند و گفت: موضوع سوخت هستهای هنوز به قوت خود باقی است و هیچ ارتباطی با موضوع هستهای ایران ندارد. اگر ما تضمینهای عینی پیدا میکردیم و پیدا کنیم سوخت را مبادله میکنیم و ضمن اینکه ترجیح ما این است که سوخت را بخریم.
به جای فرافکنی اشتباهات را بپذیریم
سفیر سابق ایران در ایتالیا در خصوص انتقادات وارده به پخش مستند هستهای، اظهار داشت: این فیلم گوشهای است از حقایق و بسیاری مسائل که اسناد و کارشناسان آن نیز موجود میباشند. ما به جای فرافکنی و دادن آدرس غلط بهتر است اشتباهات را پذیرفته و تصحیح کنیم. صورتجلسات مذاکرات صورت گرفته در بحث افغانستان، کشورهای عربی، هستهای و حقوق بشر وجود دارد.
به گفته وی به جای اینکه ما این موضع ملی را تخریب کنیم بیاییم با واقع بینی و با بازگشت به خطاهای گذشته خودمان، آن خطاها را که عمدتاً ناشی از نوع رویکرد ماست، اصلاح کنیم.
ظهرهوند خاطرنشان کرد: موضوع هستهای و مذاکرات ژنو موضع یک جناح و دولت نیست بلکه موضع ملی است و ضرورت دارد همه آحاد ملت و جریاناتی که اعتقاد به ایران اسلامی قدرتمند دارند پشت این ماجرا بایستند. دادن آدرس غلط به داخل و علامت به بیگانه بسیار خطرناک است. دادن آدرس غلط نشان میدهد که اینها هنوز بر آن سیاقند که حاضرند قیصریه را به خاطر یک دستمال به آتش بکشند. باید از این نوع رویکردها اجتناب کرد.
وی با بیان اینکه من به عنوان یک کارشناس به مذاکرات صورت گرفته در ژنو افتخار میکنم، اضافه کرد: تیم مذاکره کننده ما تیمی با اعتقاد کامل به قابلیتهای ملی، ارزشهای انقلاب اسلامی و مورد اعتماد مقام معظم رهبری است.ما چنین مذاکرهای را که برای ما دستاورد به همراه داشته نمیتوانیم به ثمن بخس (کم بها) زیر پا بگذاریم و به مردم بگوییم که 30 سال دستاوردها و اعتبار ما از دست رفته است.
هر نوع رابطه پس از وقوع تغییرات قابل تصور است
ظهرهوند در خصوص رابطه ایران و آمریکا با بیان اینکه مسئله رابطه یا عدم رابطه با آمریکا یک مشکل شکلی و اختلاف بر سر موضوعات مشخص نیست، گفت: ایران و آمریکا در دو پارادایم و رویکرد متفاوت قرار دارند و مشکل فیمابین مشکل ماهوی است. این نیست که ما چند مسئله داشته باشیم و با برگزاری مذاکره حل شود. این به ماهیت انقلاب اسلامی و استکبار جهانی برمیگردد.
وی افزود: اگر آمریکا بتواند خود را از انقیاد صهیونیسم خارج و در چارچوب منافع ملت آمریکا فارغ از بدآیند و خوشایند صهیونیسم و آیپک حرکت کند و از یکجانبهگرایی دست برداشته و حقوق ملت فلسطین را به رسمیت بشناسد و بپذیرد که آن هم عضوی از جامعه بینالملل و برابر است، آن زمان تغییر کرده است.
این کارشناس مسائل سیاسی با اشاره به رژیم آپارتاید آفریقای جنوبی و با بیان اینکه در آن زمان نمیتوانستیم با این کشور رابطه و مذاکره داشته باشیم، خاطرنشان کرد: مذاکرهای برای ما مشروع و قابل قبول خواهد بود که قبل از آن تغییراتی قابل اعتماد در محیط داخلی آمریکا صورت گرفته باشد. بنابراین هر نوع رابطهای پس از وقوع این تغییرات قابل تصور خواهد بود.
ظهرهوند با بیان اینکه برخی بر این باورند که از این قافله عقب ماندهاند، گفت: قافلهای برای برقراری رابطه با آمریکا در راه نیست.
وی به گفتگوهای ایران و 1+5 اشاره کرد و ادامه داد: در گذشته در بحث افغانستان و عراق گفتگوهایی با آمریکاییها صورت گرفت و الان در مورد بسته پیشنهادی ایران مذاکراتی انجام شد که این مذاکرات در قالب 1+5 بود نه به صورت دوجانبه.
ظهرهوند خاطرنشان کرد: زمانی که میگوییم مذاکره با 1+5 در موضوع بسته پیشنهادی، نباید آن را در قالب مذاکره دوجانبه مطرح کنیم.
وی با اشاره به برخی انتقادات وارده مبنی بر اینکه چرا در حاشیه اجلاس اخیر در ژنو (9 مهرماه) با آمریکا گفتگو صورت گرفت؟ اظهار داشت: چون ما پذیرفتیم با 1+5 مذاکره کنیم.در واقع با همه اعضای آن که آمریکا هم یکی از آنهاست گفتگو می کنیم.
ظهرهوند در خصوص اینکه گفته میشود گفتگوهای دوجانبه بین ایران و آمریکا در حاشیه این اجلاس صورت گرفته، گفت: بله در حاشیه این جلسه همه اعضای 1+5 درخواست گفتگو با تیم مذاکره کننده ایرانی را مطرح کردند از جمله روسها و چینیها. آمریکاییها 3 بار درخواست کردند و بار چهارم پذیرفته شد و تیم مذاکره کننده ایرانی نشست و مطالب آنها را شنید. بحث دوجانبه نبود بلکه صحبتهای طرف آمریکایی شنیده شد. چرا باید در مورد این موضوع این قدر آسمان و ریسمان کنیم.
وی بار دیگر با تاکید بر اینکه اصلاً بحث مذاکرهای در کار نبود، اظهار داشت: صرفاً گفتگوهای حاشیه جلسهای است که ما پذیرفتهایم. وقتی میپذیریم با 1+5 مذاکره کنیم ادب دیپلماتیک حکم میکند که زمانی درخواستی صورت میگیرد مورد پذیرش قرار گیرد و به نظرم این با اخلاق و ادب دیپلماتیک سازگاری دارد.
احمدینژاد عملیات روانی و بازی سیاسی خوبی انجام میدهد
ظهرهوند در خصوص برخی اظهارنظرات مبنی بر درخواست ملتمسانه احمدینژاد برای برقراری رابطه با آمریکا، با طرح این پرسش که «نمیدانم این التماس را کجا دیدند؟» گفت: سفر متکی به واشنگتن و ارسال نامه از سوی آقای احمدینژاد به بوش و اوباما به هیچ عنوان علامتی برای درخواست ما برای مذاکره نیست. من نام اینها را هوشمندی آقای احمدینژاد مینامم.
وی ادامه داد: آقای احمدینژاد علیرغم اینکه در عرصه سیاست خارجی سابقه فعالیت ندارد، اما عملیات روانی و بازی سیاسی خوبی را انجام میدهد. یکی از مواردی که همواره مطمح نظر آقای احمدینژاد بوده دیپلماسی عمومی است. ایشان به دیپلماسی عمومی اعتقاد زیادی دارد و اگر نامهنگاری میکند به صورت کشف است و اعلام میشود.
سفیر سابق ایران در رم ادامه داد: به اعتقاد من ایشان سناریوهایی را طراحی و سعی میکند از آنها دستاوردهای مورد نظرش را به دست آورد. یکی از آنها بحث نامهنگاریها است که هدف غایی آن افکار عمومی است.
وی اضافه کرد: آقای احمدینژاد معتقد است بین هیئت حاکمه برخی از کشورها با مردم آن کشورها میتوان تفاوت قائل شد و به این رسیده که نوع رابطه بین ملتها با رابطه بین دولتها متفاوت میباشد.
به باور وی احمدینژاد در برخی جنبهها توانسته گسست، تردید و تشکیک ایجاد کند و این پالس مهمی است.
ظهرهوند خاطرنشان کرد: در مقطعی که ایران را به عنوان یک کشور تروریستی، غیرمنطقی و کشوری که دچار نوعی جزمیت سیاسی است معرفی میکنند زمانی چنین پالس و علامتی از درون جامعه ما به جامعه طرف مقابل منتقل میشود این پالسها بخشی از مانور تبلیغاتی آنها را خنثی میکند.
وی در توضیح بیشتر گفت: آقای احمدینژاد فضایی را که آنها تلاش کردند علیه ما شکل دهند متلاشی کرد و از بین برد.این به نظر من جزیی از یک دیپلماسی فعال است که آقای احمدینژاد به آن خوب توجه داشته و به نظرم باز هم ادامه خواهد داد.
این کارشناس مسائل سیاسی با اشاره به پالسهایی که این مدت از سوی برخی از مقامات آمریکایی در خصوص برقراری روابط دیپلماتیک با تهران مطرح شد و با طرح این پرسش که آیا واقعاً میخواهند رابطه برقرار کنند؟ پاسخ داد: فکر نمیکنم،؛ آنها نیز هوشمند هستند و سعی میکنند با دادن چنین علائم و پالسهایی به اهداف مورد نظر خود در بخش دیپلماسی عمومی دست یابند.
به گفته وی اینها یکسری تاکتیکهایی است که انجام میشود به هیچ وجه ناظر بر این نیست که ما دنبال رابطه با آمریکا هستیم و یا اتفاقات خاصی در حال رخ دادن است.
ظهرهوند اضافه کرد: به نظرم این یک ترفند است.
این کارشناس مسائل سیاسی در خصوص شعار تغییر مطرح شده از سوی اوباما و عملیاتی شدن این شعار با بیان اینکه نوعی سادهانگاری در برخی جنبهها دیده میشود، گفت: زمانی اوباما از تغییر صحبت میکند آیا میخواهد تغییر را در راستای تحقق منافع ملی ما انجام دهد؟ خیر؛ او تغییر را در راستای ارتقای منافع ملی خود انجام میدهد شاید در این تغییری که انجام میشود برخورد با کشورهایی مثل ایران تشدید شود. او ملتزم به ملاحظات امنیت ملی خودش است. قرار بود تغییر یابد؛ چرا تغییر نیافته است. البته قرار نیست در راستای منافع ملی ما تغییر یابد.
ظهرهوند در عین حال یادآور شد: اوباما این شعار را به صورت جهانی مطرح میکند و ما سؤال میکنیم که این تغییر در مناسبات و تعاملات بینالمللی چه دستاوردی دارد؟ منافع امنیت ملی آمریکا با این گونه شعارها دستخوش تغییر نمیشود، نمونه آن را در افغانستان شاهدیم.
وی به اظهارات اوباما اشاره کرد که گفته بود «ما کشتی بسیار بزرگی هستیم که برای اینکه بتوانیم جهت را تغییر دهیم کیلومترها باید طی کنیم و این تغییر باید آهسته باشد وگرنه کشتی برمیگردد.»
این کارشناس مسائل سیاسی به الزامات و محدودیتهای آمریکاییها اشاره کرد و افزود: اگر خواسته باشند تغییر ایجاد کنند این تغییر شاید در فرآیند زمانی طولانی رخ دهد و علاوه بر آن مشخص نیست در این تغییر چقدر منافع امنیت ملی کشورهای دیگر لحاظ شود.
وی در پاسخ به این پرسش که به اعتقاد شما آیا اولویت احمدینژاد برقراری رابطه با آمریکاست؟ تصریح کرد: خیر.
اختلافی بین ما و روسیه وجود ندارد
ظهرهوند در خصوص نیروگاه بوشهر و بدقولیهای روسیه در راهاندازی این نیروگاه در موعد مقرر نیز خاطرنشان کرد: روسها همسایه تاریخی ما هستند و ملاحظات، منافع و همگراییهایی را با ما دارند که به سادگی تغییر نمیکند و اگر روسیه رفتاری از خود نشان میدهد که مورد پسند ما نیست این کشور ملاحظات امنیت ملی خود را در نظر میگیرد. ما نیز همین طور. منتها این تغییر آنقدر نیست که برخی فکر میکنند. این هوشمندی ما را میرساند که چقدر بتوانیم ملاحظات امنیت ملی روسها را خوب شناسایی کنیم.
وی با بیان اینکه روسها نیز از ما شناخت دارند، گفت: اینطور ساده نگاه کردن کار درستی نیست.
این کارشناس مسائل سیاسی با بیان اینکه اختلافی بین ما و روسیه وجود ندارد، اظهار داشت: اگر اعتمادی هم باشد جنس آن با آنچه در عرف رایج است فرق میکند. ما میدانیم حد تغییرات و مانور روسها کجاست. به نسبتی که شناخت ما عمیقتر میشود این میزان شناخت برای ما اعتماد ایجاد میکند، روسها نیز همین طور. بخشی از آن به قدرت دیپلماسی ما برمیگردد که بتواند به هنگام به روسها هوشیاری داده و اطلاعرسانی کند و ملاحظات ما را به آنها منتقل سازد.
وی افزود: بخشی هم به بازیگری روسها و شرایط بینالمللی برمیگردد. الان شرایط به گونهای است که روسها فکر میکنند با مقداری تاخیر ایجاد کردن در راهاندازی نیروگاه بوشهر میتوانند امتیاز بگیرند. روسها بازیگرند و ملاحظات خود را دارند ما نیز همین طور. ما میتوانیم آن حد از ملاحظات لازم را در طرف روس ایجاد و اجازه ندهیم بیش از این بیاعتمادی شکل بگیرد.
ظهرهوند ادامه داد: این هوشمندی 2 طرف را میرساند زیرا ما از پیوندهای تاریخی و ژئوپلتیک عمیق با هم برخورداریم.
وی با یادآوری این نکته که بخشی از تاخیر در راهاندازی این نیروگاه تکنیکی و فنی است، گفت: بخشی از آن شاید ملاحظات باشد و شاید این هوشمندی روسها را میرساند که این ملاحظات فنی و تکنیکی را به عنوان ملاحظات سیاسی به طرف مقابلشان بفروشند.
ظهرهوند خاطرنشان کرد: یکسری چیزها از ظرافتهای خاصی برخوردار است، این ظرافتها را هم ما و هم روسها خوب درک میکنیم و هم دیپلماسی ما باید به موقع بتواند ملاحظات دو طرف را به تعادل لازم برساند.
نزدیکی رویکردهای سیاست خارجی دولت نهم و دهم با سیاستهای کلی نظام
این کارشناس مسائل سیاسی در ارزیابی سیاست خارجی دولت نهم با دولت قبل، گفت: دو بحث در سیاست خارجی مطرح است یکی بحث رویکرد و یکی بحث سیاستهایی است که ما برای تحقق آن اهداف و رویکردها به کار میگیریم. دولت نهم و دهم در بحث رویکرد تفاوت جدی با دولت قبلی داشتند. من نزدیکی، قرابت و پیروی خاص این رویکردها از سیاستهای کلی نظام که توسط مقام معظم رهبری تدوین میشود را میبینم.
وی ادامه داد: شاید موفقیتهای این دولت در عرصه سیاست خارجی ناشی از اعتمادی بود که دولت نهم و دهم به آرمانهای حضرت امام (ره) و سیاستهای مقام معظم رهبری داشتند.
به گفته سفیر سابق ایران در رم این اعتماد و اتکا باعث شد بتوانیم دستاوردهای خوبی به دست آوریم که بخشی از آن به اعتماد و اتکا به ظرفیتهای ملی برمیگردد.
وی ادامه داد: اگر قرار بود ما از تحریم بترسیم وضعمان فرق میکرد. حضرت امام میفرمودند ما فرزندان رمضان هستیم ما را از تحریم نترسانید ما از تحریم ریگان استقبال میکنیم و زمانی که ریگان ما را تحریم کرد ایشان فرمودند «امروز روز شادی ماست.» این رویکرد در دولت نهم و دهم قوی است. ما شاهد چنین رویکردی مبنی بر اینکه بخواهد اعتماد و اطمینان را از بیگانه گرفته و خودش را به عنوان عامل تنش نشان دهد و بعد تلاش کند از پسر بد به پسر خوب تبدیل شود، در دولت نهم و دهم نداشتیم.
ظهرهوند خاطرنشان کرد: قابلیت مجریان ما در فهم، درک و اجرایی کردن سیاست خارجی مقولهای است که همچون دولتهای قبل قابل نقد میباشد و این میتواند با تغییر در مدیریتها و شیوههای مدیریت تغییر یابد. باید در کار کارشناسی و فرآیند سازی سعی کنیم این ضعفها را مرتفع سازیم.
این کارشناس مسائل سیاسی یادآور شد: راهبردها، استراتژیها و سیاستها چیزهایی نیستند که بخواهیم از آنها عدول کنیم. تغییر در آنها هزینههای ملی برای ما به بار خواهد آورد. در گذشته و برخی از جنبهها این اتفاقات افتاده و برای کشور خسارت به همراه داشته است.
سفیر سابق ایران در رم با یادآوری این نکته که جمهوری اسلامی ایران امالقرای جهان اسلام است، اظهار داشت: جامعه جهانی امروز به جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک کانون معنوی و فرهنگی توجه دارد و عرصه بازیگری ما به هیچ عنوان نمیتواند محدود به یک جغرافیای خاص باشد.
وی ادامه داد: رویکرد ما یک رویکرد جهانی است و باید در همه عرصهها بتوانیم ظرفیت و فرصت تعریف کنیم و در آنجا فرصتهایمان را نهادینه سازیم. سفر آقای احمدینژاد به آمریکای لاتین گواه چنین رویکردی است.
ظهرهوند در عین حال گفت: البته محیط پیرامونی ما از ظرفیت و اولویت خاصی برخوردار و جزو اولویتهای سیاست خارجی ماست. اینکه یک روز بگوییم دیپلماسی عمومی، اقتصادی و یا سیاسی حرف منطقی نیست و همه اینها باید در یک معادله خاصی وزن، نقش و سهم شان تعریف شود و همه اینها توامان با هم میتوانند اهداف امنیت ملی ما را پیگیری و محقق کنند.