تاریخ لبنان
قومی را که یونانیها فیقی مینامیدند و با آنها داد و ستد داشتند، کنعانیها از نژاد سامی بودند که همان نخستین مردم لبنان به شمار میروند.
فنیقیها قومی دریانورد و بازرگان بودند و قلمرو آنان شامل دولت- شهرهایی مستقل در شرق مدیترانه و مهاجرنشینهایی در کرانههای مدیترانه بوده است، کوروش بزرگ، فنیقیه را گشود، و به مدت دو سده، هخامنشیان فرمانروای این منطقه بودهاند.
پس از آن، اسکندر مقدونی، شهر صور (پایتخت فنیقیه) را فتح کرد که باعث شد دولتها و امپراتوریهای گوناگونی از جمله شاهنشاهان هخامنشی و ساسانی، یونانیان، امپراتوران روم و بیزانس، خلفای مسلمان، صلیبیان و خلفای عثمانی بر این سرزمین حکومت کنند.
جغرافیای لبنان
لبنان سرزمینی کوهستانی است که در کرانه خاوری دریای مدیترانه قرار دارد، کرانههای لبنان 255 کیلومتر درازا دارد. رشته کوههای لبنان خاوری و رشته کوههای لبنان باختری از رشته کوههای لبنان هستند که میان این دو رشته کوه، دره سهلالبقاع قرار گرفته است.
لبنان دارای شش استان به نامهای استان بیروت، استان جبل لبنان، استان شمال، استان بقاع، استان نبطیه، استان جنوب است. سرزمین لبنان آب و هوای مدیترانهای دارد.
قومیتها در لبنان
لبنان از گروههای نژادی و قومی گوناگونی تشکیل شده است. تنوع قومیتی در این کشور جمعیت را به چند گروه عربها 60 درصد، آسوریان و سریانیها 36درصد، ارمنیها 4درصد و کردها و یهودیان یک درصد تقسیم کرده است. هرچند که زبان رسمی لبنان عربی است، اما هر یک از اقلیتهای نژادی به زبان خود سخن میگویند.
لهجه لبنانی از شاخه عربی سامی است که در کاربرد و تلفظ کلمات با دیگر شاخههای زبان عربی تفاوت دارد اما به عربی سوری، فلسطینی و مصری نزدیکتر است. مسلمانان اعم از سنی و شیعه و فرقههای همچون دروزی مارونی و علوی بیشترین درصد جمعیت این کشور را تشکیل میدهند و حدود 43 درصد مردم لبنان پیرو دین مسیحیت هستند.
در لبنان به دلیل وجود احزاب و طوایف مختلف فرهنگها ،آداب و رسوم مختلفی وجود دارد ولی مردم لبنان با این قضیه کنار آمدهاند و به معنای واقعی با هم مسامحه دارند در واقع میتوان گفت وابستگی مردم به گروههای مختلف به یک فرصت تبدیل شده است در لبنان شیعه، سنی و مسیحی در کنار همچون یک هموطن زندگی میکنند.
آموزش و پرورش در لبنان
مردم لبنان از لحاظ خدماترسانی به دولت خیلی تکیه نمیکنند و خدمات حکومتی و دولتی همچون شهرداریها و خدمات رفاهی در شهر در لبنان بسیار کم است به همین دلیل سیستم آموزش و پرورش در لبنان بیشتر غیر رسمی است تا رسمی و مردم کمتر فرزندانشان را مدارس دولتی میفرستند چرا که اعتقاد دارند در مدارس دولتی فرزندانشان نمیتوانند تحصیلات عالیه داشته باشند. لبنان نسبت به سایر کشورهای عربی دارای دانشگاههای نسبتا خوبی و سطح بالایی است،فعالیتهای سیاسی در دانشگاههای لبنان نسبت به قبل خیلی بیشتر شده است البته باید گفت دخالت ودیدگاه مردم برای حضور در فعالیتهای سیاسی در این کشور نسبت به قبل بیشتر شده است.
لبنانیها به رسومات خود پایبند هستند
لبنانیها به مسافرت و گردش اهمیت زیادی میدهند این جزئی از فرهنگ زندگی لبنانیها است که در روزهای تعطیل به روستاهای خود سفر کنند. البته به دلیل نبود امنیت فضای کار و اشتغال در لبنان بسیاری از لبنانیها مجبور هستند برای داشتن کار به کشورهای اروپایی مهاجرت کنند.
لبنانیهای بر روی آداب و سنتهای خود بسیار پابرجا هستند حتی حضور در کشورهای غربی نتوانسته آنها را از ریشههای فرهنگیشان دور کند؛ لبنانیها بر روی فرهنگ و رسومات قومی خود بسیار اصرار دارند و برای ازدواج هنوز به روش سنتی و با اجازه والدین خود همسر انتخاب میکنند.
غذاهای لبنانی
خوردن غذا در لبنان با استفاده از پیش غذا قبل از سرو غذای اصلی آغاز میشود. لبنانیها به پیشغذا بیشتر از خود غذا اهمیت میدهند. پیش غذاهایی همچون تبوله، حمص، نانهای لبنانی، تبیل بادمجان ، مناعیش و دلمه که در زبان لبنانی مهشید یعنی همهچیز در هم پیچیده شده معروف است و به روش خاصی پیچیده میشود از پیش غذاهای و یکی از غذاهای معروف لبنان شاورما است.
خرنوب، سوس، جلاب، آب تمرهندی و لواشک از جمله نوشیدنیهایی معروف لبنان است که در ماه رمضان بیشتر مورد استفاده قرار میگیرد همچنین مشبک، قطایف، کنافه، کلاج، شعیبیات، المفروکه، قاروطیه از جمله شیرینیهای معروف این کشور است.
یک رسم جالب لبنانیها برای خوردن آب این است که معمولا آب را با ارتفاع حدود 5 تا10 سانتیمتر از دهان میگیرند بعد بدون اینکه سر بطری به دهانشان بخورد آب را مستقیم وارد حلقشان میکنند یعنی حتی آب به دهانشان هم برخورد نمیکند که این کار ساده و راحتی نیست.
لبنانیها در خوش سلیقگی در سرو غذا و سفره آرایی معروف هستند اهمیت دادن به سرو غذا به قدری در لبنان دارای اهمیت است که حتی در خانوادههای خیلی ضعیف هم معمولا روغن زیتون، زیتون و ماست در سر سفره است.
ماه رمضان در لبنان
لبنانیها،معمولا با خرما افطار خود را باز میکنند و پس از آن، سوپ شوربا میخورند؛ لبنانیها رسم دارند در لحظه افطار همه افراد خانواده حضور داشته باشد.سفره لبنانیها که از متنوعترین سفرههای جهان به شمار میرود، در ماه رمضان، تنوع بیشتری به خود میگیرد.
مردم لبنان علاقه ویژهای به پر بودن سفره، تنوع و زیبایی، رنگ و نوع غذاهای متفاوت در آن دارند، انواع پیش غذاها همچون تبوله، فتوش، سالاد کلم، روکا، حمص، متبل، کبه، دلمه برگ مو، انواع سمبوسه، عرایس، فته از غذاهای مهم در ماه رمضان است.
پوشش در لبنان
توجه به اینکه در لبنان قومیتهای مختلفی وجود دارد باعث ایجاد تنوع پوشش در این کشور شده است.در روستاها زنان و مردان لباسهای سنتی و محلی میپوشند. هر چند که لبنان کشور مستقلی است ولی بعد از جنگ های بسیار ،تنوع و نوع رنگ لباس بیشتر به سمت کشورهای اروپایی رفته است.
حجاب در این کشور خیلی سخت و جدی نیست. زنان لبنانی یا اصلا حجاب ندارند و حجاب کاملی دارند؛ زنان لبنانی شیعه معمولا فرم خاصی روسری سر میکنند که در آن چند سوزن به کار رفته است.
هرجند که اهمیت دادن به هماهنگی در رنگ لباس خیلی مهم است ولی افرادی با لباسهای تنگ و یا نامناسب کمتر در محافل عمومی دیده میشوند.
مردان به ویژه جوانان لبنانی به دلیل مسافرتهای بسیار به کشورهای اروپایی به مارک و جنس لباس خیلی اهمیت میدهند.
اقتصاد لبنان
تا قبل از جنگ داخلی 1990-1975لبنان کشوری پردآمد در جهان عرب محسوب میشد و به دلیل داشتن فضاهای تفریحی و خاص تعداد زیادی توریست و گردشگر را جذب خود میکرد بر همین اساس بیشتر اقتصاد لبنان از طریق گردشگری و توریست تأمین میشد.
ولی عدم وجود امنیت مالی و جانی همچنین نبود کار در لبنان به دلیل جنگهای بسیار باعث شد بسیاری از لبنانیها به کشورهای دیگر مهاجرت کنند، تآمین مخارج زندگی در لبنان بسیار مشکل و سخت است و معمولا زندگی با خرج و مخارج بالایی سپری میشود.
نبود امنیت اقتصادی به همراه جنگهای پیدر پی در لبنان باعث شد بسیاری از لبنانیها کشور خود را ترک کنند. هرچند که مردم لبنان از وضع مالی بسیار خوبی برخوردار نیستند ولی اهمیت دادن به تجملگرایی و پایبندی به اصول اصلی فرهنگ لبنان یکی از مهمترین خصلتهای لبنانیها است.
تاریخچه جنگ در لبنان
شاید این جمله درست باشد که لبنان همانقدر که برای زیتون حاصلخیز است برای جنگ هم است؛ بر اساس کتب تاریخی گفته میشود در ماه آوریل 1975میلادی مردان مسلحی به کلیسایی در شرق بیروت حمله کردند تا پیر جمیل موسس حزب فالانژ لبنان را ترور کنند. البته او جان سالم به در برد ولی این سوءقصد باعث مجموعهای از اقدامات متقابل شد که در نهایت به جنگ داخلی 15 ساله در لبنان منجر شد. هر چند که بلافاصله بعد از پایان جنگ تلاش بسیار شد تا وضعیت کشور بهبود یابد و تا حدودی هم در سال 2006،به ثبات و بازسازی این کشور به نتیجه رسید ولی با شروع جنگ اسرائیل به لبنان در 12 ژوئیه 2006 تعداد بسیاری نظامی و غیر نظامی صدمه دیدند و خسارات بسیاری به زیر ساختهای کشور وارد شد و جمعیت زیادی را بیخانمان کرد.بیشتر قسمتهای تخریب شده در لبنان به بخش غربی بیروت که در دست شیعیان مربوط است. در بخش غربی کمتر جایی دیده میشود که آثاری از موشک و خمپاره نباشد.
مردم لبنان با اینکه دائم در جنگ بودهاند ولی برای ساختن زندگی و خانههایشان همیشه آمادگی دارند، لبنانیها مردمی بسیار امیدوار هستند و با روحیه و نشاط سرزمینشان را میسازند در واقع میتوان گفت لبنان سرزمین مقاومت و استقامت است.
زندگی مردم لبنان بعد از جنگ 33روزه
میزان اعتماد مردم به حزب الله بعد از جنگ 33 روزه بیش از گذشته شده است و در واقع حزب الله توانست جایگاه خودش را در بین لبنانیها در حد بالایی تثبیت کند.سطح مشارکت مردم در عرصههای مختلف سیاسی به خصوص بعد از جنگ 33 روزه بسیار بیشتر از قبل شده است.
مردم لبنان نسبت به گذشته بیشتر بیدار شدهاند و در جایی که احساس کنند خارجیها قصد دخالت در امور کشورشان را دارند بلافاصله وارد عمل میشوند.
در حال حاضر رابطه خوبی بین مردم و دولت در لبنان برقرار شده است شاید بتوان گفت انسجام مردم لبنان تا حد زیادی مدیون حزب الله به عنوان یک حزب صادق ،قوی و منسجم است که توانست در ایجاد همبستگی مردم با هم بسیار توانمند عمل کند.
امروز کمتر کسی است که لبنان را با سید حسن نصرالله نشناسند با اینکه وی یک شخصیت سیاسی است و دولتی محسوب نمیشود ولی امروز اکثر مردم دنیا لبنان را، سرزمین سید حسن نصرالله مینامند. به جرأت میتوان گفت در سراسر لبنان کمتر خیابانی است که عکس سید حسن نصرالله در آن نصب نشده نباشد،سید حسین نصرالله نه تنها محبوب دل شیعیان بلکه قهرمان جوانان مسیحی و دیگر فرقهها هم است.
هرچند که ویرانیهای جنگ 33 روزه بعد از 3 سال هنوز از در و دیوار شهر رخت نبسته است و بسیاری از گردشگران لبنان را دیگر برای تفریح انتخاب نمیکنند ولی تماشای همین ویرانهها و شوق مردم برای ساختن خانه در این خرابیها هم دیدنی و خالی از لطف است.گفتنی است مردم لبنان ایران را خیلی خوب میشناسند و با ایرانیها بسیار مهربان رفتار میکنند. لبنانیها امام خمینی (ره) را سنبل مقاوت در ایران میدانند و احترام زیادی برای مقام معظم رهبری دارند و ایشان را ولی فقیه خود میخوانند.