علت گرایش به این شرکت ها چیست؟
محمد رضا سیدی کارشناس امور فرهنگی روی مقوله راحت طلبی تاکید دارد و در این باره می گوید”متاسفانه شوق رسیدن به ثروت های آنی بدون کار و تلاش باعث شده تا این شرکت ها در جامعه ریشه بدوانند و ثروت های بسیاری را به جیب زده و انسان های بسیاری را به خاک سیاه بنشانند.رواج روحیه راحت طلبی باعث رونق دکان این گونه شرکت ها می شود.رواج پدیده ای به نام شرکت های هرمی در کشور که مدت هاست در بین برخی از مردم رواج یافته نشانه ای از وجود روحیه راحت طلبی و رسیدن به پول های باد آورده و هنگفت بدون کار و تلاش است .علی رغم هشدارهای مکرر مسئولان و رسانه ها و به نمایش گذاشتن وضعیت اسفبار گرفتار شدگان به دام های این شرکت ها، اما باز هم شاهد فعالیت این شرکت ها هستیم”.
حجت الاسلام والمسلمین علیان که تحقیق خوبی در این زمینه انجام داده است هم در این باره می گوید:”عده ای که تعداد آنها کم نیست در مقابل چنین وسوسه هایی مقاومت نموده و با تفکر و اندیشه پیرامون ماهیت واقعی این نوع موسسات فریبکار یا با مشورت با کسانی که پیرامون چنین فعالیت های مرموزی از تجربه و تخصص کافی برخوردار هستند یا با مشاهده قربانیان این دام های به ظاهر زیبا، اعتنایی به این چراغ سبز ها ننموده و با کنار زدن جملات زیبا و فریبنده به ماهیت واقعی آن پی برده و خود را آلوده آن نمی کنند.اما متاسفانه عده ای فریب وعده های دروغین را خورده و بدون اندیشه و تفکر و مشورت عنان از کف داده و با آرزوهای به دست آوردن پول های باد آورده هنگفت در چنین دام هایی گرفتار می شوند”.
البته عوامل دیگری را هم می توان برای گرایش برخی از جوانان به این شرکت های هرمی و فعالیت در آنها نام برد.یکی از این عوامل بیکاری است که متاسفانه کشور ما با آن دست به گریبان است و نتوانسته اقدامات قابل توجهی در کاهش نرخ واقعی بیکاری در کشور انجام دهد.نبود شغل مناسب و مهیا نبودن شرایط برای فعالیت های قانونی و به صرفه، جهت کسب و کار باعث شده تا آنان برای تحقق آرزو های بلند خود وارد این شرکت ها شوند و به سرعت تحت تاثیر القائات فریبنده و وسوسه کننده اعضای آن قرار گیرند.
عوارض اقتصادی، اجتماعی و امنیتی شرکتهای هرمی
شرکت های هرمی قار£ گونه شکل گرفته اند و آفتی بزرگ برای سلامت جامعه تلقی می شوند.به طوری که علاوه بر سرمایه های مادی ،سرمایه های انسانی جوامع را هدر می دهند و پولدار شدن از طریق این شرکت ها رویایی واهی است.بازاریابی شبکه ای بعد از گذشت چند دهه فعالیت ،در قالب شرکت های هرمی، زمینه کلاهبرداری میلیاردی عده ای را فراهم کرده و این امر به معضل اقتصادی و اجتماعی در بسیاری از جوامع تبدیل شده است. گزارش های بسیاری در دست است که حکایت از فروپاشی خانواده ها، رفاقت ها و روابط صمیمی افراد بر اثر ورود به این بازی کثیف دارد.بالا کشیدن پول های بسیاری از خانواده های فریب خورده که امید رسیدن به پول کلان در مدت کوتاه داشتند باعث وارد آمدن شوک های سهمگینی به خانواده ها شده است. در این عرصه بیش از آنکه بازاریابی علمی صورت گیرد نوعی جلب مشتری بر اساس نزدیکی روابط و عواطف موجود بین افراد انجام می شود و باعث تبدیل شدن کلیه روابط دوستانه و خانوادگی قبلی به روابط کاری کاذب می گردد که بعد از شکست و بر باد رفتن سرمایه ها به خصومت و درگیری تبدیل می شود.
ناهنجاری های اجتماعی و وقوع جرایم ، بروز اختلافات خانوادگی ، بی ثباتی اقتصادی ، خروج سرمایه از مرزها ، طمع ورزی و انتظار کسب ثروت و سود باد آورده ، ترویج فساد ، اشاعه کلاهبرداری و... از جمله پیامدهای اجتماعی و اقتصادی فعالیت شرکت های هرمی در کشورها محسوب می شوند. از این رو ضروری است که دستگاه های ذیربط بیش از پیش از فعالیت غیر قانونی این شرکت ها جلوگیری نمایند و عاملان و اداره کنندگان این شرکت ها را به معنای واقعی اخلالگران اقتصادی معرفی و با آنها برخورد کنند.قاضی جاویدنیا متخصص ویژه جرایم رایانه ای هم معتقد است:” این همان دام های رنگینی است که برای ملت و بخصوص جوانان پهن شده است و در صورت اقدام نکردن به موقع صرف نظر از ضربات مهلکی که بر سلامت روانی جامعه وارد می آورند، خسارات وارده به اقتصاد کشور و تورم حاصل از آن غیرقابل جبران خواهد شد. چرا که طبق برآوردهای غیررسمی موجود سالانه میلیاردها تومان از سرمایه های مردم در این شرکت ها بر باد می رود و به جیب عده ای شیاد داخلی به خارج از کشور منتقل می شود.
وی می گوید:” این را هم فراموش نکنیم که این فعالیت ها یکی از ابزار کارآمد در مقوله «براندازی نرم» است که طبق سوابق تاریخی، کشور آلبانی نمونه عینی آن بوده است”.نایب رئیس کمیسیون قضائی مجلس درباره قانونی بودن یا نبودن فعالیت این شرکت ها می گوید:” فعالیت شرکت های هرمی طبق قانون ممنوع است و این شرکت ها باید تعطیل شوند. فعالیت مجدد شرکت های هرمی تحت عناوین و پوشش های مختلف رو به افزایش است و دستگاه های نظارتی و امنیتی باید این شرکت ها را شناسایی و تعطیل کنند.این شرکت ها گاهی ماهیت امنیتی به خود می گیرند و باعث ضربه به اقتصاد کشور می شوند. غفلت دستگاه های نظارتی و سازمان های مرتبط در بحث شرکت های هرمی باعث شده تا این شرکت ها مجددا فعالیت های خود را گسترش دهند”.
شرکتهای استعماری نوین
کارشناسان معتقدند فعالیت شرکت هایی مثل گلدکوئیست ها همچون موریانه به پایه های اقتصاد ملی می افتند و از بن ریشه آن را می خورند.به همین دلیل در بسیاری از کشورهای پیشتاز در عرصه اقتصاد نوین،این گونه فعالیت ها ممنوع شده است.این گونه شرکت ها مدتی به شدت و به صورت قار£ گونه در کشور رشد یافت که اگر برخورد مسئولین،ورود مراجع به موضوع و صدور فتوا .و اطلاع رسانی به مردم نبود خسارات سنگینی به کشور وارد می شد.مالباختگان فراوانی در کشور وجود دارند که اموال و دارایی های خود را به امید رسیدن به چندین برابر آن در مدت زمان کوتاه از دست دادند.جالب است بدانید نزدیک به دو دهه است که فعالیت های شرکت های هرمی در قطب های اقتصادی دنیا از قبیل آمریکا،انگلیس،آلمان و فرانسه به دلیل ضربات جبران ناپذیری که بر پیکره اقتصاد کشورها وارد می آورد ممنوع اعلام شده است.اما در کشور هایی مثل کشور ما در حال ریشه دواندن است.آیا انسان عاقلی پیدا می شود که باور کند این شرکت های زاده شده در اروپا و به اصطلاح متمدن دنیا برای کمک به اقتصاد کشور های جهان سومی و ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی در حال فعالیت اند.سرکیسه کردن مردم کشور های جهان سوم همواره راهکاری سرشار از سود برای استعمار گران بوده و همواره راهکاری برای استعمار و هموار نمودن مسیر استضعاف ملت ها بوده است.
لزوم اطلاعرسانی
بی اساس بودن فعالیت های شرکت های هرمی به قدری واضح و روشن است که هر فردی با کمترین آگاهی و هوش و ذکاوت می تواند به دروغ بودن و بی پایه بودن وعده های این شرکت ها پی ببرد.البته این موضوع لزوم اطلاع رسانی و آگاهی بخشی به افراد جامعه را کم رنگ نمی کند.
بدیهی است که اطلاع رسانی کافی و شفاف درباره نحوه فعالیت غیرقانونی این گونه شرکت ها ، شگردها ، آسیب ها و ... ، از وظایف رسانه های کشور است تا به درستی به رسالت خود در خصوص آگاهی بخشی به هموطنان در این زمینه عمل کنند . از این رو استفاده مناسب از ظرفیت رسانه ای کشور برای اطلاع رسانی دقیق ، توجیه و آموزش همگانی ، بهره گیری از باورهای اعتقادی و دینی مردم درباره کنترل فعالیت شرکت های هرمی کمک بسیار مهمی در جلوگیری از فعالیت عوام فریبانه این شرکت ها خواهد بود .رسانه ها باید به طور مداوم و شفاف مردم را در جریان غیر قانونی بودن و غیر شرعی بودن فعالیت های آنان قرار دهند و عواقب افراد گرفتار شده به دام این شرکت ها را به مردم نشان دهند تا درس عبرتی شود برای کسانی که می خواهند قدم در این را بگذارند.اطلاع رسانی به موقع و فراگیر احتمال به دام افتادن افراد جامعه را کاهش می دهد.