احمد مسجدجامعی
مدیریت فرهنگی گرچه ظاهری ساده دارد، اما وقتی به عمق آن مینگری پیچیدگی خود را آشکار میکند. برخی از دیدن همین وجوه ساده تصور میکنند همه مدیریت فرهنگی در این وضعیت ساده خلاصه میشود و به سادگی میتوان مسایل تاریخی و دامنهدار در این حوزه را حل کرد. یکی از همین عرصهها که این سادهانگاری میدان عمل مییابد، عرصه خبر است. کسانی که خبر را به خبر خوب و بد تقسیم و فکر میکنند مدیریت خبر یعنی این که خبر خوب را پخش کردن و خبر بد را مانع شدن، کار خبر و از آن مهمتر کار فرهنگی را درنیافتهاند.
وقتی که بحث شکلگیری ایسنا مطرح شد، عدهای با این ایده به مخالفت برخاستند و آن را روزنهای غیرقابل کنترل برای نظام خبری دانستند. این باور از همان تقسیم خبر به خوب و بد ناشی میشد. به رغم مخالفتها، خبرگزاری دانشجویان ایران شکل گرفت و خوشبختانه با مدیریت ابوالفضل فاتح توانست پایگاه مناسبی در نظام اطلاعرسانی بیابد. فاتح میدانست که کار فرهنگی با حوصله و شکیبایی پیوند و از شعار و اوهام فاصله بسیار دارد. همین دریافت باعث شد که این خبرگزاری به سرعت در مراتب بالای نظام اطلاعرسانی قرار گیرد. نمونهای از این حوصله را در خاطرهای از فاتح دارم بیان میکنم و بعد به اختصار به دستاوردهای این خبرگزاری جوان در 8 سال فعالیت آن میپردازم.
در جریان وقایع سالگرد 18 تیر، فاتح برای کار خبری شخصا در کوی دانشگاه حضور داشت، افراد لباس شخصی و نیروهای مستقر به او حمله کردند که به ضرب و شتم شدید او منجر شد. با وجودی که ایسنا به عنوان رسانهای پرنفوذ میتوانست با برانگیختن فضای احساسی و عاطفی در دفاع از ایشان به نحوی وسیع عمل کند، اما خویشتنداری و در نظر گرفتن مصالح کشور مانع از این کار شد و مساله از طریق وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پیگیری و جلساتی تشکیل شد که شرح آن را در جای دیگر گفتهام.
بار دیگر یکی از مدیران خبری ایسنا در تهیه گزارش از یکی از دستگاههای اجرایی مورد توهین و حمله یکی از مدیران اجرایی قرار گرفت. مصلحتاندیشی و پرهیز از ایجاد تنش، مانع از دامن زدن به فضای احساسی شد و موضوع از طریق ما تحت بررسی و پیگیری قرار گرفت. این شکیبایی لازمه کار فرهنگی است و فاتح و همکارانش به خوبی از این ویژگی کار فرهنگی آگاه بودند. بر اثر این وضعیت امروز نیروی انسانی ماهر، مجرب و پخته در نظام خبررسانی شکل گرفته است که خود از مهمترین دستاوردهای ایسنا است.
به ویژه اگر توجه کنیم که بدنه ایسنا را دانشجویان جوانی تشکیل میدهند که به اقتضای سن خود بیشتر رفتاری احساسی از آنها انتظار میرود؛ اما نحوه عمل این خبرگزاری به گونهای دیگر بود. این نگرش موجب شده است ایسنا در نظام خبری موقعیتی بیابد که امروز برخی با انتقاد از آن به عنوان «ایسنازدگی» یاد میکنند. این اصطلاح به نحوی انتقادی دلالت بر نفوذ ایسنا در جریان اطلاعرسانی دارد. روی دیگر این اصطلاح این است که در نظام خبری نمیتوان حضور گسترده و نفوذ وسیع خبرگزاری دانشجویان را نادیده گرفت.
باید به فاتح و همکارانش در کسب این موقعیت تبریک گفت و ابراز امیدواری کرد که سنتی که آنها پایه گذاشتهاند، هم چنان تداوم یابد و نظام فرهنگی بتواند از حاصل این رشد و توسعه و پیشرفت خود بهره بگیرد. برای فاتح آرزوی موفقیت دارم.»