سیدداوود گتمبری
برای چندمین بار است که شاهد سقوط هواپیما چه نظامی و چه غیرنظامی در ترابری هوایی هستیم و به راحتی و در زمانی که به دقیقه هم نمیرسد جان انسانهای ارزشمندی را که هر کدام سرمایه عظیمی برای مملکت بوده و جایگزین آنها نیز به راحتی صورت نخواهد پذیرفت را از دست میدهیم.
در این حوادث ممکن است زیانهای مادی جبران گردد. ولی ضررهای روانی، امنیتی معنوی و حیثیتی، گاهی جبرانناپذیر است. اتفاقاتی که برای خانوادههای قربانیان به ویژه زن و فرزند آنها بر اثر یک حادثه کاملاً پیشبینی نشده بوجود میآید، معطل ماندن طرحها و برنامههایی که توسط قربانیان حادثه مدیریت میشده است، اثرات سیاسی و اجتماعی که حادثه در داخل و خارج کشور از خود به جای میگذارد، شایعات و اخبار بیپایه و اساس که دهان به دهان نقل و گوش به گوش استماع میکنند و بسیاری از مسایل دیگر که میگذاریم و میگذریم.
امنیت از مهمترین مسایل یک جامعه میباشد. تا آنجا که در احادیث اسلامی ما از آن به عنوان یک نعمت الهی یاد شده، آنهم نعمتی که قدر آن نزد مردم و جوامع مجهول است، مگر آنکه به مصیبتی گرفتار تا ارزش آن را دریابند.
وقتی در روز روشن یک فرد بتواند با یک اسلحه و دو نارنجک به همراه دخترش وارد مدرسه پسرانه شود و تا پشت درب مدیر مدرسه رفته و کلیه معلمان و دانش آموزان را در یک کلاس به گروگان بگیرد و حتی یک نفر در درب ورودی مدرسه از این آقا حداقل سوال نکند، اینجا مدرسه پسرانه است نه دخترانه، چطور انتظار داریم حوادث بسیار بدتری در کمین جامعه و مردم ما نباشد؟
آقای هاشمی رفسنجانی در اظهار همدردی که با خانوادههای شهدای سقوط هواپیمای سپاه پاسداران داشته تاکید نمود: «انتظار میرود مسئولان مربوطه چارهای بیندیشند تا بیش از این شاهد بروز حوادثی چنین تأسفبار نباشیم.» این جمله را شخصیتی بیان میکند که عمر سیاسیاش را در مسایل امنیتی و دفاع و امور استراتژیک سپری نموده. رئیس قوه قضاییه پیرامون این حادثه به این نکته اشاره داشته که: «بی احتیاطی در خرید، اجاره و استفاده از این نوع هواپیماها باعث چنین حوادثی میشود، قصور و تقصیر در این زمینه قابل پذیرش نیست.»
اما افسوس که این نقدها و دلسوزیها و هشدارها بیان میشود و بعد از گذشت چند ماه از حادثه به دست فراموشی سپرده می گردد.
معاون عملیاتی نیروی انتظامی، از کار افتادن یکی از موتورهای هواپیما را باعث حادثه دانسته. اگر این گفته درست باشد،چرا باید موتور هواپیمایی که حامل انسان است، در بدو پرواز دچار نقص فنی شود؟ در کجای دنیا این حوادث به این شکل اتفاق میافتد؟ و چرا باید این نواقص برای هواپیماهای حامل ارتشیها و سپاهیان و خبرنگاران اتفاق بیفتد؟ و چرا باید بیشتر برای هواپیماهای نظامی رخ دهد؟
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس بر روی نکته جالبی انگشت میگذارد. وی معتقد است،«پاسخ گویی نسبت به اقدامات انجام شده متناسب با ریشهیابی حوادث گذشته برای پیشگیری این نوع فجایع میتواند موثر باشد.»
قطعا اگر حوادث مشابه گذشته عمیقتر و دقیقتر بررسی شده بود، اگر به مدیران و کارشناسان مرتبط با این نوع حوادث که قصور و تقصیر آنها به گفته رئیس قوه قضائیه نباید قابل پذیرش باشد، با اغماض برخورد نمیشد، اگر وزیر و یا مدیر مربوطه با اولین حادثه حداقل مجبور به استعفا و یا از کار کنار گذاشته میشد، اگر ریشه حادثه دقیقاً شناسایی و با شفافیت در اختیار افکار عمومی قرار میگرفت، اگر ملاحظات و نقطهنظرهای مصلحتی در این موارد کنار گذاشته میشد، شاید امروز شاهد پرپر شدن 37 انسان بیگناه که بدون هیچ جرمی در آتش سوختند و ضایعات جبرانناپذیری را برای کشور و ملت و خانوادههای خود باقی گذاشتند نبودیم. در پایان جمله اجراییترین مرد کشور را دوباره مرور میکنیم که: «انتظار میرود مسئولان مربوطه چارهای بیندیشند،تا بیش از این شاهد بروز حوادثی این چنین تأسفبار نباشیم.»