روزنامه آمریکایی واشنگتنپست در یکی از سرمقالههای خود نوشت؛ با توجه به وضعیت ناامن عراق، جرج بوش بهتر است هر چه سریعتر استراتژی خود را در مورد آن کشور تغییر دهد.
واشنگتنپست نوشت: جرج بوش اعلام کرده در صورتی که استراتژی کنونی دولت وی نسبت به عراق به نتیجه نرسد، حاضر است تاکتیکهای خود را تغییر دهد اما ما معتقدیم زمان اتخاذ چنین تغییراتی فرا رسیده است.
این روزنامه افزود؛ دولت ائتلاف عراق که بوش امیدوار بود بتواند به یک مصالحه سیاسی و خلع سلاح شبهنظامیان دست یابد از قدرت کافی برای عملی کردن هیچ کدام از این ماموریتها برخوردار نیست.
به نوشته واشنگتنپست، تلاشهای آمریکا برای ایجاد امنیت در بغداد با شکست مواجه شده و بخاطر متمرکز شدن نیروهای آمریکایی در بغداد، شمار تلفات نیروهای آمریکایی نیز افزایش یافته است.
این روزنامه مینویسد: میزان حمایتهای عمومی از جنگ عراق نیز به سرعت در داخل آمریکا و کنگره رو به کاهش است و انتظار میرود پس از انتخابات کنگره در ماه آینده، استراتژی جدیدی توسط کمیته تحقیقاتی کنگره در مورد عراق ارائه گردد.
واشنگتنپست نوشته است: هدف استراتژی تجدیدنظر شده آمریکا باید شروع خلع سلاح شبهنظامیان و یک توافقنامه سیاسی باشد.
دولت آمریکا همچنین باید از همسایگان عراق و دیگر دولتهایی که ثبات این کشور در جهت منافع آنها است، طلب کمک کند.
این مساله نیازمند دیپلماسی بسیار ماهرانه و جدیتر از آن چیزی است که دولت بوش تاکنون از آن استفاده کرده است.
به نوشته واشنگتنپست، بهترین راهحل برای دستیابی به یک توافق سیاسی برگزاری یک کنفرانس صلح است که در آن تمامی احزاب عراقی، همسایگان عراق، سازمان ملل و دیگر قدرتها همچون اتحادیه اروپا و اتحادیه عرب حضور داشته باشند.
این روزنامه تصریح دارد: آمریکا و دیگر قدرتهای خارجی نمیتوانند راهحلی را تحمیل کنند، ولی میتوانند سنیها، شیعیان و کردها را تحت فشار قرار دهند تا در مورد مسائلی همچون درآمدهای نفتی، عفو عمومی برای مبارزان و اعضای سابق حزب بعث و در مورد شرایطی که عراق ممکن است به مناطق فدرالی مختلف تقسیم شود، به توافق دست یابند. آمریکا، اروپا و کشورهای عربی میتوانند در ازای دستیابی به پیشرفتهایی در زمینه اطلاحات قانون اساسی و اقتصادی، کمکهایی را برای بازسازی عراق ارائه دهند.
در همین حال دولت بوش بایستی به ایجاد یک گروه تماس متشکل از همسایگان عراق کمک کند تا در مورد منافع مشترک خود در مورد ایجاد ثبات در عراق و جلوگیری از تشدید درگیریها و گسترش جنگ داخلی در این کشور بحث کنند.
سرمقاله واشنگتنپست تاکید دارد: این منافع مشترک حتی میان آمریکا، ایران و سوریه نیز وجود دارد و مذاکرات با آنها مدتها قبل باید آغاز میشد.
به نوشته واشنگتنپست؛ پیشرفت سیاسی یا عدم وجود آن، بایستی آینده استقرار نیروهای آمریکایی را تعیین کند. در صورتی که طی ماههای آینده موفقیتهایی در زمینه آشتی عراقیها صورت گیرد، آنگاه نیروهای آمریکایی میتوانند به تحکیم آن کمک کنند ولی چنانچه جنگ داخلی عراق گستردهتر و عمیقتر شود، آنگاه آمریکا باید تلاشهای خود را برای آرامسازی بغداد و دیگر مناطق آن کشور متوقف کند.
استراتژی آمریکا، باید حمایت بلندمدت از دولت و ارتش عراق برای پیروز شدن در این جنگ باشد.
برخی از عناصر چنین استراتژی جدیدی ممکن است شامل به روز رسانی اساسی آموزشها، مشاوره و ماموریتهای پشتیبانی باشد که تاکنون از حمایتهای چندانی برخوردار نبوده است.
واشنگتن پست افزوده است: نیروی هوایی آمریکا نیز میتواند از نیروهای عراق پشتیبانی کند و پول و تجهیزات نظامی آمریکا نیز میتواند به ارتش عراق تعلق گیرد، البته شرط این کمکها، اقدامات دولت عراق جهت خلع سلاح شبه نظامیان و احترام به قانون اساسی است. در عین حال، آمریکا و دولت عراق نیز باید رسماً در مورد ارائه کنترل کامل شهرهای عراق به نیروهای عراقی به توافق برسند که به صورت تدریجی و استان به استان صورت خواهد گرفت. نخستوزیر عراق نیز اعلام کرده امیدار است این تغییرات از پایان سال آینده آغاز گردد. به این ترتیب نیروهای ذخیره آمریکایی میتوانند جهت تضمین و حمایت از نیروهای عراقی در این کشور باقی بمانند.
این روزنامه مینویسد؛ البته تغییر استراتژی صرفاً به معنی نجات ماموریت آمریکا در عراق نخواهد بود، زیرا دولت، سیستم سیاسی و ارتشی که آمریکاییها و عراقیها برای شکلگیری آنها فداکاریهای زیادی را انجام دادهاند، ممکن است بدون حضور و حتی با حضور 140 هزار نیروی نظامی آمریکا نیز از هم پاشیده شود ولی این فرصت نیز همچنان وجود دارد که دولت عراق کنترل این کشور را به دست گیرد.
به نوشته واشنگتن پست؛ تا زمانی که احتمال تحقق این ایده وجود داشته باشد، آمریکا از نظر اخلاقی و منافع خود، موظف است در عراق باشد.
در این میان، شبکه تلویزیونی الجزیره نیز به بررسی نتایج تحقیق یک کمیته آمریکایی پرداخت که کنگره آمریکا آن را تشکیل داده و از جمهوریخواهان و دمکراتها به ریاست "جیمز بیکر" وزیر امور خارجه اسبق، و "لی هامیلتون" عضو سابق مجلس نمایندگان این کشور تشکیل شده است تا با ارائه سیاستی، واشنگتن را از باتلاق عراق خارج کند.
این کمیته 10 نفره از سیاستمداران به نام و برجسته آمریکایی تشکیل شده است.
گزارش کمیته کنگره آمریکا در خصوص عراق، بعد از انتخابات پارلمانی آینده این کشور ارائه خواهد شد منابع نزدیک به این کمیته گفتند درباره سه سناریو در این کمیته به طور جدی بحث و بررسی میشود.
سناریوی نخست، عقبنشینی و مهار نام دارد. این سناریو بر عقبنشینی تدریجی نیروهای آمریکایی از عراق و استقرار آنها در پایگاههای نزدیک در منطقه، صحه گذاشته است.
سناریوی دوم ثبات نام دارد که در آن به ثبات اولویت داده شده است و دموکراسی پس از ثبات اهمیت دارد.
این سناریو واشنگتن را ترغیب میکند تا با سوریه و ایران کانالهای دیپلماتیک باز کند.
سناریوی سوم تقسیم عراق بر اساس نژادی و طایفهای یعنی کردی، سنی و شیعی است که خود از استقلالی گسترده برخوردار باشند.
با وجود آنکه جرج بوش همچنان در خصوص مذاکره با ایران و سوریه ملاحظه کاری میکند و چندی پیش با اندیشه تقسیم مخالفت کرد، اما به نظر میرسد خبرهای رسیده از عراق، این مجال را به بوش نمیدهد تا به راحتی راههای جایگزین را انتخاب کند.
جیمز بیکر پس از دیدار از عراق اوضاع این کشور را هولناک خواند.
ژنرال "ویلیام کالدول" سخنگوی نیروهای آمریکایی در عراق به شکست راهبرد کنونی در رویارویی با شورشها اعتراف کرد و گفت: واشنگتن در پی بررسی راهبرد جدیدی است و آن را با مقامات عراقی بررسی میکند.
"عمرو حمزوای" پژوهشگر ارشد "مؤسسه بینالمللی صلح کارنگی" درباره این سناریو گفت: با وجود تحولات کنونی عراق و تحولات داخلی آمریکا در آستانه انتخابات آینده، مقامات کاخ سفید سیاستشان را در عراق به طور ریشهای تغییر نخواهند داد، بنابراین عقبنشینی تدریجی از عراق منتفی است. میماند گزینه دوم، یعنی اولویت دادن به ثبات به جای دموکراسی و برقراری کانالهای دیپلماتیک با سوریه و ایران و گزینه سوم یعنی تقسیم عراق.
حمزاوی افزود: علت تغییر دیدگاه واشنگتن در عراق، فشار افکار عمومی آمریکاست که در چند ماه گذشته به علت وضع فاجعه باری که در عراق وجود دارد تغییر کرده است.
"ولید الزبیدی" تحلیلگر سیاسی عراق در دمشق در پاسخ به این سؤال که آیا کاخ سفید اکنون آمادگی دارد موضعش را در قبال سوریه و ایران در چهارچوب تجدید نظر واشنگتن در خصوص اوضاع عراق تغییر دهد، درحالی که پیش از این واشنگتن، سوریه و ایران را بارها متهم کرده است، گفت: برای پاسخ به این سؤال باید علل و انگیزههایی که سبب شده است کاخ سفید موضعش را تغییر دهد، بررسی کرد.
زبیدی گفت: آن چیزی که سبب شده است آمریکاییها موضعشان را در عراق تغییر دهند، مقاومت در این کشور بوده است که از نظر نظامی خسارات گستردهای به آمریکاییها وارد کرده و واشنگتن را مجبور کرده است به طور ضمنی به شکستشان اعتراف کنند، به ویژه آنکه آمریکا در آخرین طرح امنیتی موسوم به "طرح امنیتی بغداد" شکست خورد.
زبیدی در پاسخ به این سؤال که آیا بین امکان گفت و گو میان آمریکاییها و گروههای مقاومت و نیز بین مطرح شدن سوریه و ایران به عنوان دو کشوری که میتوانند اوضاع را در عراق آرام کنند، ارتباطی وجود دارد یا خیر، گفت: درخواست واشنگتن برای گفت و گو با گروههای مقاومت در عراق، تازگی ندارد، اما نیروهای مقاومت مذاکره با آمریکا را رد و اعلام کردهاند که خواستار مذاکرات مشروط با واشنگتن هستند.
در ادامه حمزاوی گفت: ارتباط آمریکا بین تهران و دمشق، آنگونه که رسانههای غربی و عربی تبلیغ میکنند قطع نشده است.
وی افزود: آمریکا در موارد زیادی با تهران و دمشق در خصوص اوضاع عراق هماهنگی کرده است، بنابراین در رویکردهای واشنگتن تحول ریشهای به وجود نیامده است.
الجزیره از حمزاوی پرسید: آیا شما موافق برخی از تحلیلها هستید که بر اساس آن آمریکا از نفوذ گسترده ایران در عراق و حتی از نگران ترکیه از یک کشور کرد در شمال عراق ناخرسند نیست و آنچه در نهایت برای واشنگتن اهمیت دارد، اول نفت و بعداً اسرائیل است؟
حمزاوی گفت: من این تحلیل را قبول ندارم و به اعتقاد من آمریکا اکنون از افزایش نفوذهای منطقهای در عراق و پیامدهای این نفود نگران است، به همین سبب واشنگتن تلاش میکند در ساختار ائتلافها در منطقه بازنگری شود و این موضوع در حمله اسرائیل به لبنان مشخص شد تا نفود ایران را در لبنان مهار کند.
وی افزود: البته در ارتباط با هماهنگی و اداره امور سیاسی و امنیتی در عراق، بین آمریکا و ایران همواره هماهنگی وجود دارد. ایرانیها این را به خوبی میدانند، از این قضیه هم به خوبی استفاده میکنند و در پروندههای دیگر به کار میبرند.
حمزاوی گفت: آمریکا مایل است با تهران و دمشق همکاری امنیتی داشته باشد تا امنیت در عراق برقرار شود اما مقاومت عراق مانعی در جهت برقراری امنیت است.
الجزیره از زبیدی سؤال کرد برخی معتقدند گزینه اول (ثبات) در عراق ممکن است واشنگتن را به این نتیجه برساند که صدام جدیدی را در این کشور حاکم سازد تا از این وضع، عراق را خارج سازد. نظر شما چیست؟
زبیدی گفت: آمریکا اکنون در جستجوی آن است که برای حفظ آبروی باقیمانده خود، راهکاری پیدا کند و میخواهد بدون آنکه هیبت بینالمللی خودش را از دست بدهد، با خسارات اندک از عراق خارج شود و نیز حمایت از اسرائیل را تضمین کند. زبیدی افزود: آمریکا و دولت عراق عامل فتنه طایفهای در عراق هستند.
حمزاوی گفت: من معتقدم آمریکا از ایجاد فتنه طایفهای در عراق نفع نمیبرد و نیز معتقدم که واشنگتن با عراق باثبات موافق نیست، اما بحران در این کشور ناشی از اشتباهات فاحشی است که کاخ سفید در عراق مرتکب شده و سبب شده است که این کشور در آستانه جنگ داخلی قرار گیرد.
حمزاوی افزود: آمریکا در پی صدام جدید در عراق نیست، اما در مجموعه حکومتی کنونی در عراق در پس جایگزینهایی خواهد بود. همچنین در پی چارهاندیشی برای موضوع امنیت در این کشور است و از ایران و احتمالاً سوریه در این جهت کمک میخواهد.
وی گفت: شاید کمیته جیمز بیکر و هامیلتون، سناریوی تقسیم عراق را تبلیغ کنند و این دو عامل، یعنی پیدا کردن جایگزین و تقسیم عراق، دو احتمال اصلی برای آینده عراق است.