تونی بلر، نخست وزیر انگلیس هفته گذشته در سفری دورهای به خاورمیانه از کشورهای ترکیه، مصر، عراق، سرزمینهای اشغالی فلسطین و امارت دیدار و با مقامات برجسته آن در مورد بحرانهای حاکم بر عراق، فلسطین، لبنان و پرونده هستهای ایران گفتگو کرد.
وی در اولین کنفراس مطبوعاتیاش در این سفر با رجب طیب اردوغان همتای ترک خود در فرودگاه آنکارا اعلام کرد که روزها و هفتههای آینده برای تصمیم درباره روند صلح در خاورمیانه سرنوشت ساز خواهد بود و مردم این منطقه هیچ چیزی را به اندازه صلح نمیخواهند.
با توجه به وجهه وی که نمادی از جنگ افروزی است، اجرای صلحی که او از آن سخن میراند آن هم در خاورمیانهای که شرایط بحرانیاش ناشی از عملکرد دو متحدد دیرینه انگلیس و آمریکا است، به محال ماند.
بلر همچنین در کنفراس مطبوعاتی با اشاره به اوضاع فلسطین و تاکید بر ایجاد صلح تصریح کرد: هربار که میبینم اوضاع در خاورمیانه بحرانی میشود آن را دلیلی برای افزودن بر تلاشهای خود به شمار میآورم اینک اوضاعی را شاهدیم که در آن همگان برای تشکیل دو دولت (فلسطینی و اسرائیل) تمایل دارند، اما دستیابی به این دولتها دشوار است.
اسن ششمین باری بود که بلر از سال 2003 زمان سقوط صدام حسین تاکنون، به عراق سفر میکرد. از این جنگ و همراهی بلر با بوش در آن به عنوان بزرگترین اشتباه وی یاد میشود به طوری که کنار رفتن او از قدرت دو سال پیش از پایان رسمی دوران نخست وزیریاش تاوان این اشتباهش است. ضمن این که مردم انگلیس معتقدند بلر با این کارش باعث شده کشورشان جایگاه بینالمللی خود را از دست بدهند.
بلر در دیدار با نوری الماکی نخست وزیر عراق با ضروری خواندن آشتی ملی و تقویت نیروهای عراقی، گفت: بریتانیا باید با تمام نیرو به کشورهای منطقه فشار بیاورد تا حمایتشان را از عراق دریغ نکنند.
وی در ادامه بر تداوم حضور نیروهای انگلیسی در عراق تاکید کرد و این در حالی است که همزمان با حضور وی در بغداد مردان مسلح ملبس به یونیفورم پلیس عراق با حمله به دفتر هلال احمر در بغداد 20 تا 30 نفر از کارمندان و مراجعان را ربودند.
بر اساس آمار ارائه شده از زمان حمله آمریکا و هم پیمانانش به عراق در مارس 2003 تاکنون بیش از 550 هزار عراقی کشته شدهاند.
تونی بلر سپس بغداد را ترک و به طور غیر منتظرهای وارد سرزمینهای فلسطین اشغالی شد. در ابتدا با محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین دیدار و گفتگو کرد و در نشستی مطبوعاتی با وی ضمن اعلام حمایت از مواضع ابومازن برای برگزاری انتخابات زودهنگام که البته دولت کنونی (حماس) این خواسته را کوتایی علیه خود میداند، بر برگزاری انتخابات زود هنگام تاکید و آن را عاملی برای تشکیل یک حکومت مشروع فلسطینی با حمایتهای بینالمللی و منطقهای دانست.
سخن گفتن از دولتی مشروع از سوی بلر در حالی است که انگلیس به همراه سایر کشورهای اروپایی، آمریکا و اسرائیل با نادیده گرفتن نتیجه انتخابات دموکراتیک فلسطین و انتخاب مردم آن، دولت حماس را در محاصره اقتصادی و سیاسی قرار داده و بیشترین فشارها را بر این دولت برای برکناریاش و یا تن دادن به خواستههای آنها اعمال کردند و خود با حمایتهای چندین ساله خود از سیاستهای غیرانسانی اسرائیل از عوامل مخرب در خاورمیانه و ایجاد بحران بودند.
وی هفتههای سختی را برای فلسطینیان پیشبینی کرد و ادامه داد: ملت فلسطین در حال حاضر از بحران و سختی در منطقه رنج میبرد و جامعه جهانی باید با حضور گسترده خود تمام تلاش خود را برای پایان دادن به بحرانها و سختیهای ملت فلسطین به کار برد.
مخالفان دولت حماس در داخل و خارج سناریویی را از روز نخست پیروزی حماس در انتخابات آغاز کردند و اکنون که نتیجهای از آن نگرفتهاند به دنبال برگزاری انتخاباتی مجدد پس از 9 ماه هستند. اکنون این سؤال مطرح است که اگر بار دیگر مردم فلسطین حماس را انتخاب کنند آنها چه خواهند کرد؟
نخست وزیر انگلیس با اشاره به شکست گفت وگوهای گروههای فلسطینی برای تشکیل دولت وحدت ملی، اظهار کرد هیچ کس نباید در فلسطین به خود اجازه دهد خواست و اراده ملت فلسطین را وتو کند و در برابر انتخابات مانع تراشی کند. این در حالی است که دولتهای بلر و سایر کشورهای اروپایی، آمریکا و اسرائیل اولین دولتهای بودند که خواست و اراده ملت فلسطین را وتو کرده و آنها را در این مدت تحت شرایطی ناگوار قرار دادهاند.
وی حمایت از دموکراسی ملت فلسطین را تنها حمایت از محمود عباس رئیس تشکیلات خود گردان میداند.
بلر در ادامه سفر خود به فلسطین، مواضع دولت ابومازن را به ایهود اولمرت نخست وزیر اسرائیل منتقل و گفتگوهایی نیز با وی داشت. بعد از آن راهی امارات متحده عربی شد و گویی که پرده آخر نمایش خود را اجرا میکند، در کنفرانسی مطبوعاتی در دبی ایران را عاملی برای تضعیف دولتهای دکوکراتیک در عراق، لبنان و فلسطین دانست و گفت ایران تهدیدی استراتژیک برای منطقه است.
وی دولتهای مدرن و میانه رو مسلمان را دعوت کرد که با پشتیبانی هم و با تشکیل اتحادی دست ایران را از منطقه کوتاه کنند. موضع گیری شدید بلر علیه ایران که البته پس از دیدارش با جورج بوش رئیس جمهوری آمریکا ابراز شده، از آنجا حائز اهمیت است که وی چند هفته پیش خواستار دخالت دادن ایران و روسیه برای حل بحران عراق شده بود.
بلافاصله بعد از سخنان وی مرکز سیاستگذاری در انگلیس که خود بلر از پایه گذاران آن محسوب میشود و نقشی راهبردی را در تدوین سیاستگذاریهای راهبردی انگلیس در سیاست خارجی دارد، با انتشار بیانهای فوری اعلام کرد که بلر بهتر است به جای طرح شعارهای مختلف علیه ایران، به نگرانیهای موجه امنیتی تهران در منطقه توجه کند.
این اولین باری نبود که بلر سفری را به منطقه با اهداف ذکر شدهاش انجام داده و نکته مهم اینجاست که هر بار هم با شکست مواجه شده است. اینبار نیز میدانست که سفرش بینتیجه است، زیرا عامل اصلی در احیای روند صلح خاورمیانه تغییر سیاستها، استراتژیها و اهداف کشورهای غربی به ویژه آمریکا در منطقه است.
بنابراین هدف بلر از این سفر بهبود و وجهه خود در میان مردم انگلیس و نه صلحی برای خاورمیانه بود.