تاریخ انتشار : ۲۶ اسفند ۱۳۸۸ - ۰۹:۴۸  ، 
شناسه خبر : ۱۳۹۹۷۹
گفت‌وگو با سعید صیام وزیر کشور فلسطین
مترجم: سیدمحسن ساری مصاحبه‌گران: محمد ابوخضیر زکی ابوالحلاوه مقدمه: سعید صیام : جنگ داخلی تمایل قلبی اسرائیلی‌هاست و آتش‌بس از جانب «گردان‌های قسام» به معنای پایان مقاومت نیست. او با تأکید می‌گوید با توجه به فشارهای اسراییل و آمریکا و اروپا و محاصره تحمیل شده بر ما «بهترین دلیل بر اتخاذ گزینه مقاومت از سوی دولت» است. او اعتقاد دارد که «اعتراض‌ها نباید متوجه دولت فلسطین شود بلکه باید علیه اسراییل و طرفدارانش و کسانی که ملت فلسطین را به محاصره کشانده‌اند، جهت داده شود.» سعید صیام حرکت جنبش «فتح» مبنی بر تشکیل جناح نظامی در جنین را رد کرده و آن را «مخالف قانون و تهدیدی برای نظام» تلقی می‌کند. او گفت: «طرح نظرخواهی بر منشور رسیدن با هدف پیچیده کردن امور مطرح شده است، ولی صحنه فلسطینی برای مذاکره و تفاهم باید توسعه و گسترش یابد.» و اینک متن گفت‌وگو:‌

* در مورد تظاهرات روز جمعه گذشته که توسط هزاران عضو دستگاه امنیتی فلسطینی به عنوان اعتراض نسبت به تأخیر در پرداخت حقوق‌ها، برگزار شد، چه نظری دارید؟
** تظاهراتی این چنینی مردود و غیرقانونی است و بیانگر حجم بحران و نبود انضباط در درون دستگاه‌های امنیتی است و پدید آمدن چنین اعتراضاتی به افزایش فشار علیه دولت فلسطینی که هدف غایی‌اش خدمت کردن به ملت فلسطین است، منجر خواهد شد. اگر در این زمینه اعتراضی وجود دارد باید متوجه کسانی شود که ملت فلسطین را به محاصره کشانده‌اند.
متأسفانه این تظاهرات پس از اعلام پرداخت حقوق و پیش پرداخت به کارکنان تشکیلات خودگردان، توسط اسماعیل هنیه نخست‌وزیر فلسطین، راه‌اندازی شد.
* موضوع از هم گسیختگی امنیتی به کجا رسید و آیا توانسته‌اید که بر اوضاع مسلط شوید؟
** همان طور که همه می‌دانند پیچیدگی‌های موجود در صحنه فلسطین، میراث سنگینی از هم گسیختگی‌های متعدد امنیتی است ولی می‌توان گفت که به خواست خداوند پیشرفت «ملموسی» صورت پذیرفته است، به طور مثال دزدی‌ها کاهش یافته و مشکلات خانوادگی کمتر شده است و ما اخیرا برای محو تعرض‌هایی که در ساحل دریا به وجود آمده خصوصاً در منطقه جنوبی دست به تدارکات امنیتی زدیم و به خواست خداوند بزرگ با موفقیت و آرامش همراه شده و تلاش خواهیم کرد که امنیت و سلامت بیشتری برای فرزندان ملتمان به وجود آوریم.
* بسیاری کسان هستند که در قدرت شما برای کنترل اوضاع شک دارند، از طرف دیگر اسرائیلی‌ها نیز در صدد یافتن راهی برای راه‌اندازی جنگ داخلی هستند، آیا کشیده شدن به چنین راهی، کاری شدنی است؟
** جنگ داخلی تمایل چندین ساله اسرائیلی‌هاست و تا به حال شکست خورده و در آینده نیز شکست خواهند خورد، زیرا صحنه فلسطین به فرمان خداوند ضدجنگ داخلی است و صحنه‌های تأسف برانگیزی که در جاهای مختلف روی می‌دهد را می‌توان با توجه به آگاهی ملت و دخالت عقلای طرف‌های ذی‌ربط، محو کرد. همه باید بدانند که کسانی هستند که از درون فلسطین تلاش دارند که جو را آشفته ساخته و به دولت اهانت کنند و او را از طریق راه‌اندازی برخی حوادث مختلف ناتوان از تأمین امنیت نشان دهند. آن‌ها می‌خواهند که توانایی‌های دولت در غیر محل خود صرف شود.
* در مورد نیروی اجرایی که اخیراً آن را تشکیل دادید و محل اختلاف با محمود عباس (ابومازن) رییس تشکیلات خودگردان شده چه نظری دارید، آیا این مسأله یک امر قانونی است و یا اختلاف در این زمینه به پایان رسیده است؟
** در این مورد اختلافی وجود ندارد زیرا برای تشکیل چنین نیرویی با ابومازن توافق به عمل آمده و طبق قانون اساسی وزیر کشور حق دارد که چنین نیرویی ایجاد کند. باید با صراحت گفت که در چارچوب نیروهای امنیتی موجود در فلسطین و به طور مشخص در چارچوب نیروهای پلیس، چنین نیرویی باید وجود داشته باشد. من واقعاً نمی‌دانم در زمانی که آشوب و از هم‌گسیختگی امنیتی و فعالیت‌های فراتر از قانون به مرحله خطرناکی رسیده و امور بسیار خطرآفرینی را شامل می‌شود چرا باید در برابر تشکیل چنین نیرویی مقاومت کرد. به هر حال با صراحت باید بگویم کسانی که خواستار آن هستند آشوب و از هم‌گسیختگی امنیتی در صحنه فلسطین همچنان ادامه یابد خود عامل ایجاد آن هستند. ما آرزو داشتیم که این صداها با قدرت علیه قتل و دزدی و اشغال منازل که در صحنه فلسطین روی می‌دهند، به فریاد تبدیل شوند.
* حماس نسبت به تهدیدهای امنیتی آینده و تأثیرگذار بر امور داخلی خصوصاً از سوی برخی اعضای فلسطینی که مراکز قدرت را در اختیار دارند، چه نظری دارد؟
** ما در درجه اول بر این باور هستیم که تهدید حقیقی برای امنیت داخلی، اشغال و اشغالگری است و مزدوران و کسانی که دستورات ویژه دارند در مراحل بعدی قرار می‌گیرند. این گونه افراد منافع شخصی و گروهی خود را فراتر از منفعت قانون و وطن می‌دانند و بر کسی پوشیده نیست که برخی رهبران و بعضی گروه‌ها در دستگاه‌های امنیتی دستورالعمل‌های خاصی دارند که خارج از قانون و خارج از ابعاد ملی عمل می‌کنند و این همان موردی است که نصر یوسف وزیر سابق کشور در شورای قانونگداری عنوان کرد.
بله، باید گفت که برای برخی دستگاه‌ها، خارج از بودجه رسمی، مبالغی کلان در نظر گرفته می‌شود که همه آن پول‌ها متأسفانه در چارچوب فعالیت حقیقی این دستگاه‌ها به کار گرفته نمی‌شود.
* با وجود تشکیک برخی نسبت به سیطره شما بر امور امنیتی، چگونه می‌توانید وضعیت درون دستگاه‌های امنیتی را سروسامان دهید؟
** در حقیقت یک مشکل اصلی وجود دارد که نمی‌توان آن را نادیده گرفت، ما دستگاه امنیتی را که تحویل گرفتیم که بیش از 90 درصد ارکان و ادوات و اعضای آن به یک حزب (جنبش فتح) وابسته هستند و این امر برای ما جهت اجرای برنامه‌های دولت یک مانع است؛ البته این امر به معنای از بین رفتن خیر و برکت و یا نبود برخی رهبران که منافع ملی را بر منافع گروهی مقدم می‌دانند، نخواهد بود ولی این گونه رهبران، تصمیم‌گیرندگان اصی را شامل نمی‌شود. از سویی دیگر، از دولتی سخن می‌گوییم که بیشتر از دو ماه از عمر آن نگذشته و کاملاً غیرعقلانی است که با وجود این همه توطئه‌های داخلی و خارجی شرایط پیچیده و محاصره‌ای که از همان روز اول تشکیل دولت تحمیل شد، خواستار آن شویم که فعالیت‌های دولتی ارزیابی شود.
از سوی دیگر ما در راهی که پر از خاروخاشاک است قدم برنمی‌داریم، در راهی قدم گذاشته‌ایم و تلاش خواهیم کرد که ملتمان را به ساحل سلامت و امن برسانیم و اگر پیشرفت، ملحوظ نیست دلیل بر عدم آن نیز نمی تواند باشد.
* برای کنترل اوضاع و محافظت از آتش‌بس و ندادن بهانه به دشمن چه ترتیباتی در نظر دارید؟
**مقاومت حق مشروع ملت ماست و ما اکنون که در دولت هستیم از رحم مقاومت بیرون آمدیم و دلیل گفته‌های ما حجم فشارها و چالش‌ها و محاصره‌ای است که دولت را فراگرفته است، ولی هر موردی را می‌توان در چارچوب گفت‌وگو و نه در چارچوب تحمیل امور به صورت غیرقابل قبول بر صحنه فلسطین، حل و فصل کرد، ما در این زمینه دارای تجربه هستیم و با همه طرف‌های ذی‌ربط برای این که وضعیت فلسطینی را دریابند تماس خواهیم گرفت و از آن‌ها می‌خواهیم که ضمن حفظ حق مقاومت برای کاهش فشار علیه دولت، یار و یاور باشند.
* آیا برای کاهش شدت تهاجم به اسراییل با جنبش «جهاد اسلامی»‌و با اعضای مقاومت مردمی، تماس گرفته‌اید؟
** ما در صدد تماس با همه گروه‌ها و نیروها هستیم و من شخصاً با بخش‌های نظامی گروه‌ها تماس گرفته و آن‌ها را از وضعیت موجود با خبر کردم و از آن‌ها خواستم اگر بر این باور هستند که این دولت، دولتی مردمی است، آن‌ها نیز باید مسئولیت را پذیرا شوند و با همه امکانات موجود از دولت حمایت کنند؛ در آینده نیز گروه‌ها با نخست‌وزیر دیدارهایی خواهند داشت و ما عقیده داریم که همه باید در جهت کاهش مشکلات و رنج‌های ملت فلسطین که از محاصره تحمیلی به شدت در عذاب است بیشترین تلاش را انجام دهیم و همیشه و در حالت با یکدیگر در تماس باشیم.
* آیا جمال ابوسمهدانه هنوز در رأس نیروی اجرایی است و نامبرده با چه ترتیبی به این منصب رسید؟ [این مصاحبه یک روز پیش از شهادت جمال ابوسمهدانه منتشر شد- م]
** پست جمال ابوسمهدانه فرمانده نیرو نیست بلکه ناظر وزارت کشور است. این پست پیش‌تر نیز وجود داشته و یکی از رهبران جنبش فتح همین پست را در اختیار داشته بود. ابوسمهدانه در تشکیلات خودگردان در مقام سرهنگ است و هفت ماه پیش از تشکیل دولت توسط حماس پست ریاست اطلاعات نظامی به او پیشنهاد شد، از همه مهم‌تر طی چند روز گذشته ما شنیدیم که محمود عباس، ابوحمزه را به عنوان گارد ریاستی (نیروی هفده) برگزید. ابوحمزه از جمله افرادی است که تحت تعقیب نیروهای اشغالگر اسراییلی است. ما به جای این که فرزندان مبارز خود را وارد تشکیلات کنیم و از تجارب آن‌ها استفاده کنیم تلاش داریم که آن‌ها را از ورود به صحنه دور سازیم چرا باید چنین شود. دستورالعمل ما دستورالعمل وطن و ملت است ما شایستگان این ملت را برمی‌گزینیم و اصلاً به رضایت اشغالگر و یا تحقق تمایلات آن‌ها وقعی نمی‌نهیم.
* برخی از متوقف شدن مقاومت توسط «گردان‌های قسام» سخن می‌گویند و این که تعدادی از آن‌ها از زمان ورود شما به وزارت کشور در دستگاه‌های امنیتی ادغام شده‌اند؟
** این سخن به طور کلی غلط است و آتش‌بس از جانب «گردان‌های قسام» به معنای پایان مقاومت نیست، بلکه برعکس آن است و استمرار فشار اسرائیلی‌ها، آمریکایی‌ها و اروپایی‌ها و محاصره تحمیلی، خود بهترین دلیل است که دولت همچنان دولت مقاومت است و مقاومت تنها گزینه است.
اما ادغام نیروهای مقاومت در دستگاه‌های امنیتی اصلاً درست نیست و ما تا این لحظه حتی یک نفر را وارد دستگاه‌های امنیتی نکرده‌ایم. ما از نیرویی که قرار است در چارچوب پلیس فلسطینی فعالیت کنند و تعداد آن‌ها هزاران نفر است صحبت به میان آوردیم.
* آیا نیرویی که از آن صحبت به میان آوردید همه گروه‌ها را شامل می‌شود و یا فقط از جنبش «حماس» خواهند بود؟
** این سخن درست نیست و در واقع کس و یا کسانی که صحبت‌های این چنینی مطرح می‌سازند دروغگویانی بیش نیستند. در این نیروی جدید از «گردان‌های قسام»، «مقاومت مردمی»، «گردان‌های شهدای اقصی» و درخواست از سوی «جبهه مردمی»، «جبهه دموکراتیک» و «فرماندهی کل» وجود دارند. این نیرو یک نیروی باز جهت ورود همه مقاومتگرانی است که در برابر اشغالگر ایستادگی کردند. این افراد با توجه به تاریخ درخشان آن‌ها در مبارزه از تجارب بسیار بالایی برخوردار هستند و می‌توانند با توجه به آموزش خوبی که دیده‌اند در جلوگیری از آشوب و از هم گسیختگی امنیتی واقعاً مفید واقع شوند.
* در مورد همه پرسی بر منشور اسیران چه نظری دارید؟ و وزارت کشور در این میان چه نقشی می‌تواند داشته باشد؟‌
** متأسفانه همه‌پرسی به صورت غیرمنتظره اعلام شد و با هیچکس حتی با کارشناسان حقوق بین‌الملل که می‌گویند این هم‌پرسی غیرقانونی است و در زمان نامناسبی مطرح شده مشورتی صورت نگرفته است.
در گذشته ملت فلسطین در انتخاباتی آزاد و پاکیزه و دموکراتیک بر برنامه‌های موجود رأی خود را داد، اما اکنون همه‌پرسی از این ملت گرسنه و محاصره شده آیا منطقی به نظر می‌رسد. باید توجه داشت که این یک اعمال فشار است و حتی قاضی گرسنه نمی‌تواند قضاوت کند. در ثانی منطقی آن است که همه ‌پرسی در زمینه‌های خاصی انجام شود همانند این که بگوییم مبارزه کنیم یا مبارزه نکنیم، مذاکره انجام شود یا نشود و نه این که بر یک سری پیشنهاد همه پرسی انجام شود ما به این همه‌پرسی نیاز نداریم.
ما بر این باوریم که همه‌پرسی وضعیت را پیچیده می‌کند. گفته ما این است در صحنه فلسطینی که زمینه برای گفت‌وگو و تفاهم همواره است و نقاط مشترک فراوانی نیز داریم که می‌توان در مورد آن‌ها به توافق رسید ولی اکنون چهل سال از عمر آن می‌گذرد ولی هنوز به تفاهم نرسیده‌ایم حال چطور با یک همه‌پرسی می‌توان همه نداشته را به دست آورد. تعجب در اینجاست که در طول 16 ماه گذشته مرتباً تکرار کنیم که بیایید به سازمان آزادیبخش فلسطین بپیوندید ولی حالا مسأله همه‌پرسی را عنوان می‌کنند. ما هرگز خواهان آن نیستیم که به ارزش اسرا کمترین خدشه‌ای وارد شود ولی در پایان این ملت است که باید تصمیم بگیرد. اکنون زمانی است که همه باید برای رفع محاصره دست در دست هم نهیم و اگر خواهان برگزاری همه‌پرسی می‌باشیم باید در یک شرایط عادی و منطقی صورت پذیرد به عبارت دیگر همه شرایط باید برای این کار فراهم باشد.
* از گفت‌وگو چه خبر؟
** ما در گفت‌وگو شرکت نخواهیم داشت. ما اکنون دولت هستیم و باید زمینه گفت‌وگو را فراهم سازیم. ما باید «حماس»، «جبهه مردمی» و «فتح» را به هم نزدیک کنیم و دیدگاه‌های آنان را یکسان کرده و زمینه را برای آن‌ها فراهم سازیم.
* صحبت از تشکیل یک نیرو در کرانه باختری به شیوه آنچه که در غزه می‌باشد، است؟
** این امر صحت ندارد، کرانه باختری منطقه‌ای اشغال شده است. این درست است که در آن جا از هم گسیختگی وجود دارد ولی شکل‌های متفاوتی دارد. ما امیدواریم که دستگاه‌های امنیتی نشاط خود را مجدداً به دست آورند و مأموریت‌های خود را به خوبی به انجام برسانند. ما دریافتیم که با این که عناصر قدرت در آنجا وجود دارند ولی به اعتراف فرماندهان امنیتی و پلیس، این نیروها به نیروهای حاشیه ای تبدیل شده اند تا این لحظه کمترین امکاناتی برای آنها فراهم نشده است. ما فکر می کنیم که دست هایی در کار است که حالت ضعف بر آن ها حاکم باشد تا این که نتوانند مأموریت های اصلی خود را به بهترین نحو به انجام برسانند.
* برای حمایت دستگاه‌های امنیتی فلسطینی از برخی کشورها وعده‌هایی داده شد، این وعده‌ها به کجا انجامید؟
** این بحث همچنان ادامه دارد و از سوی برخی طرف‌ها، آمادگی‌هایی نیز ابراز شده است حتی دو روز پیش در همین زمینه صحبت‌هایی پیش آمد و در سفر اخیرم به سوریه و مصر آمادگی‌های زیادی برای آموزش افسران پلیس و دیگر مؤسسات پلیس و ارائه کمک‌های مختلف به آنان ابراز شد.
* در مورد رابطه با مقامات اشغالگر اسرائیل چه می‌گویید خصوصاً این که دولت‌های گذشته با این کشور هماهنگی امنیتی داشتند؟
** هیچ رابطه‌ای با اشغالگر نداریم و ما به این دولت به عنوان یک دولت اشغالگر نگاه می‌کنیم. ما حقوقی داریم که باید باز پس گرفته شود. اما در زندگی روزمره ما مجبور هستیم که با واقعیت موجود روبه‌رو شویم. ما با اکراه با این مسأله روبه‌رو می‌شویم ولی هرگز آن را به رسمیت نشناخته‌ایم البته تا زمانی که در واقعیت‌ها تغییری ایجاد شود.
* مسایل و امور حیاتی و نیازهای روزانه شهروندان ایجاب می‌کند که با اسرائیلی‌ها تماس داشته باشید؟
** این تماس‌ها در پایین‌ترین حد هستند، همگان می‌دانند که در فلسطین محاصره، اشغالگری و تنگنا وجود دارد و پس از تحویل گرفتن دولت این امور بیشتر شدت گرفتند، البته این به معنای آن نیست که مردم پیش‌تر در راحتی خیال بودند ولی باید دانست که این اسراییلی‌ها بودند که تماس‌ها را قطع کرده و گفتند که در فلسطین شریکی وجود ندارد. ما در حد خودمان اعلام کردیم که هر کس در رابطه با منافع مردم فعالیت می‌کند می‌تواند کارهایش را ادامه دهد.
* در پرتو درخواست‌های کمیته چهار جانبه آیا در راهبردهای جنبش «حماس» تغییراتی به وجود آمده است؟‌
** این پرسش باید با رهبران جنبش مطرح گردد. من در اینجا نماینده دولت هستم.
* برخی شما را از جمله بازهای جنبش «حماس» تلقی می‌کنند، آیا اصلاً در جنبش حماس جناح میانه‌روها و بازها وجود دارند؟
** این واژه‌ها نزد ما، وجود ندارد. در جنبش ما هر کسی تندروی کند و یا نکند در نهایت باید نسبت به تصمیم‌های اتخاذ شده در جنبش گردن نهد. حتی اگر کبوترها و بازها وجود داشته باشند اصلاً مورد توجه نیستند. زیرا همان طور که پیش‌تر گفتم همه باید در پایان کار تصمیم‌های اتخاذ شده را بپذیرند و در نهادهای مربوطه خود به اجرا گذارند.
* چرا برای آنچه که در مورد قاچاق اسلحه از سوی حماس گفته شد و برای این که کاملاً در جریان قرار بگیرید، هیأتی امنیتی را به اردن اعزام نمی‌کنید؟‌
** عاقلانه به نظر نمی‌رسد که در آخرین لحظه، دیدار محمود الزهار وزیر امور خارجه فلسطین از اردن لغو شود سپس از ما خواسته شود برای موضوعی که «حماس» به طور کلی آن را نفی کرده است، هیأتی را به اردن اعزام کنیم.
* آیا برای بازگشت روابط به صورت سابق با اردن، میانجیگری صورت گرفته است؟
** ما با همه دولت‌ها و ملت‌های منطقه خصوصاً با اردن و مصر مایل هستیم روابط خوب داشته باشیم و همه نیز این را می‌دانند و ملت فلسطین برای امنیت کشورهای عربی تمایل زیادی دارد و هیچکس در این میان نمی‌تواند کمترین مشکلی داشته باشد.