سیدکاظم اکرمی/ عضو شورای مرکزی انجمن اسلامی معلمان
یکی از ویژگیهای امام(ره) این بود که به واقعیات توجه میکردند. این توجه، ایشان را به جای بزرگی رساند که زمان و مکان را در مسائل فقهی، مورد توجه قرار میدادند. این عنایت به زمان و مکان سبب میشد که ایشان برمبنای فقه اسلامی، راهحلی برای مشکلات باز کنند اما این دیدگاه هم اکنون مورد توجه قرار نمیگیرد. مساله اصلی، مطالعه تحولات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است. عدهای این مطالعات را ندارند اما، امام حتی کتاب «شوهر آهو خانم » را میخواندند چون میخواستند از همه واقعیات مطلع شوند. شاید در آن زمان خواندن این کتاب برای یک فقیه جایی نداشت.
اگر بسیاری از کسانی که مشغول مباحث فقهیاند، به مشکلات مردم فکر میکردند، این وضع به وجود نمیآمد که آیتالله امینی از شدت ناراحتی، از عملکرد مسئولان انتقاد کند. این حاکی از این است که تمام کسانی که حلال مشکلات مردمند نه فقط مسئولان سیاسی بلکه همه علما و فقها باید به حل مشکلات بپردازند و نشان دهند که فقه اسلامی راهگشا است. به نظر من چون مطالعات بزرگان ما، آن طور که باید باشد نیست، مشکلات هنوز هم وجود دارند.
امام با توجه به اینکه آگاه به عرفان بودند، نگاهی به مسائل معنوی داشتند که با توجه به آن با هر نوع برخورد متحجرانه و مقدس مابی از بیخ و بن مخالفت داشتند. نگاه عارفانه به مسائل، انسان را از کارهای ظاهری و تحجر و تقدس مابی دور و به حقیقیت نزدیکتر میکند. نکته دیگر این که برخی افراد، به جای همراه شدن در تحولات با مردم، دائما تلاش می کنند که جامعه را از حرکت باز دارند ولی امام خود پیشاپیش مردم حرکت میکرد. نکته سوم این است که امام با مطالعه تاریخ اسلام و تاریخ روزگار زندگی خودشان متوجه شده بودند که این نوع تقدس گرایی و رکود سبب می شود که در حل مشکلات زندگی موفق نشویم. ایشان با هر حرکتی که تحجر را تشویق می کرد، مخالف بودند و گاهی برخورد هشدار دهنده و گاه برخورد قاطعی با آن را انجام می دادند.
یکی از مشکلات ما این است که بعضی از افرادی که آن روحیه آزادگی و پیشتازی راندارند، در بسیاری از مسائل جامعه ما موثر شده و مسائلی را هم به وجود آوردهاند.
امام هیچ وقت نظرات خود را به عنوان اصلی از اصول مطرح نمیکردند و مخالفین با این نظریات را مخالف اسلام نمیدانستند. یکی ار یاران امام برای من نقل کرد که در سالهای آخر عمر حضرت امام(ره) مهندس بازرگان و مهندس سحابی از ایشان وقت ملاقات خواسته بودند. در آن جمعی که این بحث مطرح میشود یک نفر این را مطرح میکند که این آقایان با شما مخالفند. امام هم فرمودند که من جزو اصول اسلامی نیستم که کسی که با من مخالف باشد، حق حیات و اظهار نظر نداشته باشد و امام این آقایان را میپذیرد. امام با افرادی که به اصطلاح لیبرال نامیده میشدند، برخوردی ارشادی داشتند.
شاید برخورد بیش از حد مسالمتآمیز با گروههای ضدانقلاب و بعضا حمایت عملی از آنها، باعث میشد که امام با عدهای برخورد کند.
یکی از توفیقات و امتیازات حضرت امام(ره) این بود که فرزندان بزرگوارشان کاری نکردند که مردم کوچکترین نقدی از لحاظ وارد شدن در بازیهای سیاسی و اقتصادی به خانواده حضرت امام(ره) داشته باشند و این واقعا افتخار بزرگی برای این خانواده عزیز است. اما بعضی از کسانی که در انقلاب سهمی داشتند، در عمل از خود مواظبت نکردند. البته از آن روزهای آغازین که بعضی با بانک ها ارتباطی پیدا کردند و شرکت تشکیل دادند، فکر میکردند که کسانی که در راس کارند باید امکانات داشته باشند ولی این فکر خیلی کلی و مبهم بود وباعث سوءاستفاده بسیاری شد. این فکری بود که بعضی از مسئولان بعد از رحلت امام اعلام کردند که فرزندانشان باید امکانات داشته باشند. از طرف دیگر مسئولان درجه یک انقلاب باید نسبت به امکان سوءاستفاده از اموال مردم را تذکر می دادند. الان مردم انتظار دارند که بدون هیچ نوع تبعیضی نسبت به کسانی که سوءاستفاده مالی می کنند، برخورد قضایی شود. مردم از تبعیض نالانند.
وی درباره میزان تحقق نظرات امام در جامعه گفت متاسفانه یکی از رنج های دوستان انقلاب این است که با آرمان های امام در مورد حکومت اسلامی و ویژگی های آن فاصله پیدا کردهایم.
یکی از نکات بسیار مهمی که متوجه همه مسئولان کشور است، وجود اختلافات می باشد. امام(ره) در نود درصد سخنرانی هایش مردم را به وحدت دعوت کرده و سران گروههای سیاسی و تمام کسانی که سهمی در انقلاب داشتند را به وحدت فراخوانده بود اما برخی کسانی که از امام نام می برند و از او تعریف می کنند، به ندای وحدت بخش امام توجه ندارند. الان با توجه به اینکه سیزده سال از رحلت ایشان می گذرد، اختلافات گروهها و مسئولان ما بیشتر شده است. آنها اگر خود را مخاطب امام می دانند، لااقل وطنشان را دوست داشته باشند و استقلال آن را حفظ کنند. با هم صحبت کنند و در مسائل اساسی کشور با هم یکدست باشند. ما هفته وحدت برگزار می کنیم و گروههای مختلف مسلمان را به وحدت دعوت می کنیم اما خودمان در داخل اختلاف داریم.
مسئولان ما با آنچه که امام در نظر داشت، فاصله دارند و این فاصله هم قابل ملاحظه است و همه کسانی هم که در ایجاد این فاصله سهیم اند، مسئولند و همه کسانی که قدرت دارند و میتوانند این فاصله را کمتر کنند، مسئول ترند. حفظ جمهوری اسلامی سخنرانی و برنامه تلویزیونی نیست. حفظ جمهوری اسلامی در گرو عمل به دستورات اسلام و نصایح امام خمینی(ره) است.
اگر مسئولان اجرایی از همه کسانی که زجر کشیده این انقلاب هستند و بعد از انقلاب تجربه اداری داشتند، استفاده می کردند، بسیاری از مشکلات فعلی ما حل می شد. هم اکنون از تجربه مدیران قبلی انقلاب در هیچ زمینه ای استفاده نمی شود. بسیاری از مسئولان باید از سخنرانی ها کم کرده و بیشتر عمل کنند.